II SA/Op 505/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. D., D. D., J. D., M. D. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego wniosku A. D., J. D., M. D. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku postanawia : odmówić przywrócenia terminu. Skarżący A. D., D. D., J. D., M. D. wskazali jako adres do korespondencji adres: ul. [...], [...] O., nie podając przy tym aby była to siedziba ich firmy. Zawiadomienia o pierwszym terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 29 stycznia 2009 r., wysłane do skarżących zostały natomiast odebrane przez A. Z. pracownika sekretariatu, która na zwrotnym potwierdzeniu odbioru została zaznaczona przez doręczyciela jako osoba uprawniona do odbioru przesyłki. Skarżący nie stawili się na termin rozprawy w dniu 29 stycznia 2009 r., wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odroczył rozprawę z terminem na piśmie, w celu prawidłowego zawiadomienia skarżących. Zarządzeniem sędziego z dnia 2 lutego 2009 r. wyznaczono nowy termin rozprawy na dzień 12 marca 2009 r. Zawiadomienia o rozprawie zostały wysłane skarżącym A. D., D. D., J. D., M. D., z pismem zawierającym prośbę do Kierownika Urzędu Pocztowego nr 1 w O. o osobiste doręczenie przesyłek skarżącym, a w przypadku niemożliwości osobistego doręczenia, o ich awizowanie. Skarżący D. D. odebrał przesyłkę z zawiadomieniem o rozprawie osobiście w dniu 13 lutego 2009 r., a przesyłki do pozostałych skarżących pomimo dwukrotnych awizacji nie zostały dobrane. Przesyłki do M. D. (k-74), J. D. (k-75), A. D. (k-76) były awizowane 6 lutego 2009 r. i 16 lutego 2009 r. W związku z tym zarządzaniem Sędziego z dnia 26 lutego 2009 r., uznano ww. przesyłki za doręczone, z upływem dnia 23 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w dniu 12 marca 2009 r., ogłosił wyrok oddalający skargę A. D., D. D., J. D., M. D. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego. A. D., J. D., M. D. złożyli w dniu 8 maja 2009 r., za pośrednictwem Wojewody Opolskiego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, zawarty w piśmie z dnia 6 maja 2009 r. A. D., J. D., M. D., zwani dalej "wnioskodawcami" wskazali we wniosku, że wbrew treści art. 91 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie zostali oni zawiadomieni o terminie posiedzenia w trakcie którego Sąd wydał wyrok w przedmiotowej sprawie, co czyni ich wniosek zasadnym. W związku z powyższym wnioskodawcy zostali wezwani na zarządzenie Sędziego z dnia 18 maja 2009 r., do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 505/08, poprzez wskazanie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Wnioskodawcy odpowiedzieli na powyższe wezwania w przepisanym terminie jednym pismem z dnia 29 maja 2009 r., nadanym przesyłką pocztową w tym samym dniu. Wyjaśnili w nim, że o tym, iż ich skarga na decyzję Wojewody Opolskiego w sprawie obowiązku meldunkowego została oddalona wyrokiem z dnia 12 marca 2009 r., dowiedzieli się w dniu 5 maja 2009 r., z treści przesłanego im do wiadomości przez Wojewodę Opolskiego pisma przewodniego nr [...]. Podali zatem dzień 5 maja 2009 r., jako czas ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( § 2 ), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( § 4 ). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 powołanej ustawy oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Zapis tego ostatniego przepisu oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle ( w sensie obiektywnym ), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, publ. OSNP 2000/19/719 ). Ponadto po upływie roku od uchybionego terminu, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych, co reguluje art. 87 § 5 P.p.s.a. Wnioskodawcy – jak podają – powzięli wiadomość o wydaniu wyroku w sprawie w dniu 5 maja 2009 r., w tym dniu – ich zdaniem – ustała zatem przyczyna uchybienia terminu, w którym mieli oni rzeczywistą możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia został złożony w dniu 8 maja 2009 r. Stąd pismo z dnia 6 maja 2009 r., stanowiące wniosek o przywrócenie terminu i załączony do niego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniesiono w ustawowym terminie 7 dni określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu wnioskodawcy dokonali czynności, której nie dokonali w terminie – złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Sąd nie stwierdził natomiast uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o nie ponoszeniu przez wnioskodawców winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową stanowi bowiem konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 P.p.s.a., nie określa jednak, według jakich kryteriów należy ocenić zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu Sądu (por. postanowienie NSA z 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt II FZ 400/07, publ. OSP 2008/6/64). Brak winy w uchybieniu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, System Informacji Prawnej Lex nr 344095). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem uprawdopodobnienie przez nią, że nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Wnioskodawcy powołując się na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia winsoku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzestali jedynie na stwierdzeniu, że naruszony został wobec nich art. 91 § 2 P.p.s.a., stanowiący, że strony o posiedzeniach jawnych zawiadamia się na piśmie lub poprzez ogłoszenie podczas posiedzenia, a stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie, zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem, w przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. Podnieśli oni nie zostali wbrew treści ww. przepisu zawiadomieni o terminie posiedzenia w trakcie którego Sąd wydał wyrok w sprawie. Przesyłki z zawiadomieniem wnioskodawców o terminie rozprawy mającej miejsce w dniu 12 marca 2009 r., na której ogłoszono wyrok, były na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 29 stycznia 2009 r. i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu wysłane na adres wskazany przez nich w skardze, jako adres do korespondencji. Pomimo dwukrotnej awizacji 6 lutego 2009 r. i 16 lutego 2009 r., przesyłki nie zostały odebrane (koperty k. 74, 75,76 a. sąd.) Wróciły do Sądu z adnotacjami, że adresatów nie zastano. Zawiadomienia o rozprawie zostały zatem uznane za doręczone wnioskodawcom w dniu 24 sierpnia 2004 r., w trybie art. 73 P.p.s.a. w związku z art. 65 § 2 P.p.s.a. w związku z § 9 ust. 1 ,7 i 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z dnia 23 lipca 1999r., Nr 62, poz. 697 ze zm.), to jest w ostatnim dniu okresu na jaki pismo pozostawiono w placówce pocztowej, czyli w dniu 23 lutego 2009 r. Wnioskodawcy powołując się na brak winy w uchybieniu terminu nie wykazali, aby rzeczywiście przyczyn niezależnych od siebie, nie mogli odebrać adresowanych do nich, dwukrotnie awizowanych przesyłek z zawiadomieniami o rozprawie. Nie wykazali też przesyłki te nie były dla nich awizowane przez pocztę, gdyż nie przedstawili wyniku procedury reklamacyjnej przesyłek zawierających zawiadomienia, a dopiero wynik takiej procedury mógłby stanowić o uprawdopodobnieniu braku winy. Należało zatem wyjaśnić wszystkie okoliczności, które zdaniem wnioskodawców spowodowały niedoręczenie im przesyłek, a tego wnioskodawcy nie uczynili. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zarządzenie Sędziego z dnia 29 stycznia 2009 r. o osobistym doręczaniu skarżącym przesyłek lub ich awizowaniu, wynikało faktu, iż skarżący wskazali adres do korespondencji, nie wskazując, aby np. była to siedziba ich firmy, czy też miejsce pobytu. Następnie pod adresem tym przesyłki o pierwszym terminie rozprawy odebrała osoba podając się za pracownicę sekretariatu i osobę uprawnioną do odbioru pism. Osoba taka mogłaby natomiast odbierać korespondencję kierowaną z Sądu do skarżących, tylko wówczas gdyby wskazali, że podany przez nich adres korespondencyjny stanowi siedzibę ich firmy, o czym stanowi art. 67 § 2 P.p.s.a. Zauważyć trzeba, że skarżący wnieśli skargę jako osoby fizyczne, wskazując wyłącznie adres do korespondencji. . A. D., J. D., M. D. nie uprawdopodobnili zatem, iż nie odebrali faktycznie przesyłek z zawiadomieniami ich o rozprawie mającej miejsce w dniu 12 marca 2009 r. bez swojej winy, i, że Sąd nie mógł zastosować wobec nich wynikającej z art. 73 P.p.s.a., tzw. fikcji prawnej doręczenia. Wnioskodawcy nie wykazali tym samym braku winy polegającego na tym, że nawet przy dołożeniu należytej staranności, nie mogli oni odebrać awizowanych dla nich przesyłek sądowych. Z tych przyczyn tut. Sąd, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.