II SA/Op 509/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 18 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 18 sierpnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił powyższą skargę. W dniu 2 grudnia 2014 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wskazał, że w związku z poniesionymi już w sprawie kosztami, nie jest w stanie na obecna chwilę pokryć dalszych kosztów postępowania. Wskazał, że jedyny jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 47 m2, kupione na kredyt, a miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi 2900 zł. Działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy, zwany też dalej orzekającym, wezwał skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - jakiej wysokości są koszty utrzymania jego mieszkania poprzez nadesłanie rachunków lub oświadczenia o ich wysokości za energię elektryczną, wodę itp., - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez niego i wszystkich członków jego gospodarstwa domowego (jeśli takowi są) rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy (październik i listopad 2014 r.), - przesłanie deklaracji VAT-7 za okres od września 2014 r. do listopada 2014 r., (ewentualnie od sierpnia 2014 r. do października 2014 r.), składanych z prowadzonej działalności gospodarczej, z potwierdzeniem złożenia we właściwym urzędzie, - przesłanie deklaracji podatkowej w podatku dochodowym za 2013 r., z potwierdzeniem złożenia we właściwym urzędzie, lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, - udokumentowania faktu, że mieszkanie obciążone jest kredytem oraz wskazanie stanu kredytu (harmonogram spłaty i wykaz spłaconych kwot), - wskazanie, czy posiada on lub członkowie jego gospodarstwa domowego, zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp.), podając ich wysokość nominalną, - wskazanie, czy posiada on lub członkowie jego gospodarstwa domowego przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł, Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Jednocześnie poinformowano, go że może się zwracać o przedłużenie wyznaczonego w nim 7 dniowego terminu. Skarżący w dniu 19 grudnia 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), zwrócił się o przedłużenie terminu dostarczenia dokumentów, prośbę swoja motywował urlopem w biurze rachunkowym oraz dużą intensywnością obowiązków w jego branży gastronomicznej. Pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. orzekający przedłużył skarżącemu termin o 10 dni, liczone od dnia otrzymania pisma o przedłużeniu. Skarżący odebrał pismo o przedłużeniu terminu w dniu 29 stycznia 2014 r. i w dniu 9 stycznia 2015 r. złożył do tut. Sądu pismo, zatytułowane "Oświadczenie" wraz z załącznikami. W piśmie–oświadczeniu, wskazał, że koszty jego utrzymania kształtują się na poziomie 2033 zł miesięcznie, opłata za czynsz z wodą wynosi 450 zł, prąd 170 zł, śmieci 13 zł, kredyt na mieszkanie 1400 zł. Przesłał wydruk z konta bankowego w [...] z dnia 8 stycznia 2015 r., wynika z niego, że saldo rachunku jest ujemne 1938,09 zł, a dostępne środki w ramach kredytu odnawialnego z limitem 40000 zł, wynoszą 38061,91 zł, deklaracje podatkową za rok 2013, rozliczenie roczne firmy za okres 2013 z uwzględnieniem remanentów, deklaracje VAT za miesiące październik, wrzesień i sierpień 2014 r., umowę kredytu hipotecznego z 16 grudnia 2009 r. wraz z harmonogramem spłat. Skarżący, jak wynika z nadesłanych deklaracji podatkowych prowadzi działalność gospodarczą, jako wspólnik w dwóch spółkach cywilnych. Jedna spółka A S.C. P. G., M. M., w [...], przyniosła mu w 2013 r. stratę na kwotę 1845 zł, w tym udział przypadający na niego to połowa tej straty 922,89 zł. Druga spółka B S.C. w [...] przyniosła mu dochód ogólny 83116,04 zł, przypadający na podatnika 41558,02. W obu Spółkach ma 50% udziałów. Spółka z [...], miała w 2013 r. przychód 165342,95 zł, w tym przypadający na skarżącego 582671,48 zł, koszty uzyskania przychodu wynosiły 1167188,74 zł, przypadające na skarżącego 583594,37 (połowa). Spółka z [...] przyniosła w 2013 r. przychód 880954,79 zł, koszty jego uzyskania 840319,66 zł, dochód 40635,13, przy czym ogólny dochód w roku 2013 r. przypadający na skarżącego został wykazany w kwocie 40635,13 zł. Skarżący prowadzi obie spółki w branży gastronomicznej, są to bary oferujące posiłki i napoje. W związku z tym, że skarżący nie przesłał wszystkich żądanych dokumentów, orzekający, wezwał go ponownie pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. do przedłożenia: - wyciągów z posiadanych przez niego i wszystkich członków jego gospodarstwa domowego (jeśli takowi są), rachunków bankowych, z ostatnich 3 miesięcy (październik, listopad i grudzień 2014 r.), - przesłanie deklaracji VAT-7 za listopad 2014 r. składanej z prowadzonej działalności gospodarczej, z potwierdzeniem złożenia we właściwym urzędzie, - wskazanie, czy posiada on lub członkowie gospodarstwa domowego przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł, Ponadto wezwał go dodatkowo o przedłożenie deklaracji VAT-7 za grudzień 2014 r., oraz o wskazanie czy wśród posiadanych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, posiada samochód, a jeśli tak to o wskazanie z jakiego rocznika i jakiej marki, poprzez nadesłanie kopii dowodu rejestracyjnego. Ponadto wezwał go, w związku informacją zamieszczoną na stronie internetowej jego lokalu gastronomicznego przy ul. [...] w [...], że do dnia [...], jest w nim prowadzony remont, polegający na zmianie wystroju wnętrza, o wyjaśnienie źródeł jego finansowania, przedłożenie kosztorysu, rachunków, bądź innych dokumentów na okoliczność poniesionych kosztów remontu. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Skarżący odebrał to wezwanie w dniu 23 stycznia 2015 r. i do dnia dzisiejszego nie przesłał wymaganych dokumentów, ani żadnych wyjaśnień. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o jakie wnosi. Zauważyć przychodzi, że z uwagi na etap, na którym skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy, to jest już po uiszczeniu przez niego wpisu od skargi w kwocie 500 zł, nie może on ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, a zatem może się ubiegać już tylko o częściowe zwolnienie kosztów sądowych. Pomimo więc tego, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, to należy przyjąć, że wnosi on obecnie o przyznanie prawa pomocy w części. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny (pkt 2). Skarżący przesłał dokumenty, z których wynika, że z działalności prowadzonej w lokalu gastronomicznym odnosi straty, jednocześnie jednak na stronie internetowej lokalu zamieścił informację, że przeprowadza remont tego lokalu. Mając natomiast na uwadze aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, niepublikowane, Program Lex nr 783893, postanowienie NSA z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II GZ 655/14, Lex nr 1530572, obydwa zamieszczone także w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, że "Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych." Powyższe prowadzi do oceny, że skarżący pomimo wykazywanych strat, nie jest osobą bez środków finansowych. Tym bardziej, że przeprowadził modernizacje wnętrza swojego lokalu w [...]. Ponadto drugi lokal w [...] przynosi mu zyski. Dodatkowo, co do wykazywanych przez skarżącego strat, należy też zauważyć, że ich powody mogą być różne. Mogą to być np. zbyt duże koszty administracyjne, materiałów i inne. Różnorodność zdarzeń mogących powodować stratę w działalności gospodarczej prowadzi do wniosku, że sam fakt jej generowania, jak zaznaczono już wyżej, nie implikuje automatycznie dla skarżącego powstania po jego stronie przesłanki przyznania prawa pomocy. Ponadto skarżący nie wyjaśnił wielu okoliczności mogących mieć niewątpliwy wpływ na jego sytuację majątkową, jak np. czy posiada samochód, jaka jest jego wartość, a wydaje się mało prawdopodobne, że prowadząc działalność gospodarczą obywa się bez środka transportu. Podobnie skarżący przesłał wyciąg z rachunku bankowego, z jednego dnia, obrazujący jedynie, że ma kredyt odnawialny na kwotę 40000 zł, przy czym do wykorzystania pozostaje mu 38061,91 zł. Nie przesłał jednak wyciągu z rachunku bankowego za wymagany okres, który obrazowałby obroty na jego koncie, a wydaje się, że posiadanie wysokiego limitu kredytu odnawialnego wymaga wykazania się wobec banku odpowiednio wysokim wpływami na konto. Reasumując skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, osiągając z niej ogólnie przychody, a w tej części działalności, z której wykazuje straty, jednocześnie czyni inwestycje (remont - modernizacja lokalu) Nie przesłał on przy tym części wyjaśnień i dokumentów, potrzebnych, aby całościowo ocenić jego sytuację materialną, co stwarza przypuszczenie, że nie potwierdzałyby one deklarowanej złej sytuacji materialnej skarżącego. Zgodnie natomiast z podzielanym przez orzekającego poglądami orzecznictwa, jak przykładowo wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1140/14, Lex nr 1533899, "Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, szczególnie w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy." Ponadto według kolejnego, słusznego według orzekającego poglądu, wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt I FZ 186/14, Lex nr 1528739, "Przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, z bieżącej działalności lub zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze." Skarżący zatem ogólnie osiąga dochody w z prowadzonej działalności gospodarczej, w roku 2013 r. kwota dochodu brutto wynosiła około 3386 zł miesięcznie, stale inwestuje w prowadzoną działalność (przeprowadzony remont). Jednocześnie nie przesłał wszystkich dokumentów odnośnie swojego stanu majątkowego, tym samym nie wykazał, aby jego sytuacja uprawniała go do przyznania mu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Należy zatem stwierdzić, że brak jest podstaw w sytuacji skarżącego do przyznania mu prawa pomocy, w związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.