II SA/Op 528/15
WyrokWSA w Opolu2016-02-04
Skład orzekający: Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który odbył szkolenie redukujące punkty karne po przekroczeniu limitu 24 punktów, może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych, co skutkowałoby brakiem podstaw do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji?Ratio decidendi
Odbycie szkolenia redukującego punkty karne po przekroczeniu limitu 24 punktów nie powoduje zmniejszenia ich liczby i nie może anulować negatywnych skutków prawnych wynikających z przekroczenia tego limitu z mocy ustawy. Skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest obligatoryjne w przypadku przekroczenia 24 punktów, a późniejsze szkolenie nie może temu zapobiec.Stan faktyczny
M. W. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z powodu przekroczenia 24 punktów karnych, które uzyskał w okresie od stycznia do lipca 2014 r. Mimo odbycia szkolenia redukującego punkty karne w sierpniu 2014 r., organy uznały, że nie mogło ono zmniejszyć liczby punktów, ponieważ limit 24 punktów został przekroczony przed rozpoczęciem szkolenia. M. W. wniósł skargę do sądu, argumentując, że nigdy nie przekroczył limitu 24 punktów, a punkty za wypadek drogowy zostały wpisane z opóźnieniem. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska - spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 września 2015 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Starosty Nyskiego z dnia 14 maja 2015 r., nr [...], kierującą M. W. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kat. A, B, C.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, opierając się o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., postanowił utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2015 r., nr [...], Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zwrócił się do Starosty Nyskiego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do M. W., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. A, B, C Swój wniosek uzasadnił okolicznością, iż M. W. w okresie od dnia 21 stycznia 2014 r. do dnia 5 lipca 2014 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 25 punktów, a mianowicie: 1) dnia 21 stycznia 2014 r. w [...] - 2 punkty; 2) dnia 21 lutego 2014 r. w [...] - 2 punkty; 3) dnia 23 maja 2014 r. w [...] - 2 punkty; 4) dnia 23 maja 2014 r. w [...] - 5 punktów; 5) dnia 31 maja 2014 r. - 4 punkty; 6) dnia 5 lipca 2014 r. w [...] - 10 punktów.
W związku z ww. wnioskiem Starosta Nyski wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skierowania M. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, po czym decyzją nr [...], z dnia 14 maja 2015 r., skierował M. W. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kat. A, B, C. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Starosta powołał przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Z powyższą decyzją nie zgodził się Pan M. W., wnosząc w dniu 1 czerwca 2015 r. odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazał na okoliczności, w jakich doszło do naruszenie przepisów ruchu drogowego, a nadto podał, że w dniu 5 lipca 2014 r. brał udział w zdarzeniu drogowym zakwalifikowanym jako wypadek drogowy. Stwierdził, że zdawał sobie sprawę z tego, iż w przeszłości naruszył przepisy ruchu drogowego i dlatego z końcem miesiąca lipca 2014 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...] szkolenie redukujące ilość punktów karnych o sześć. Podał, że w okresie sprzed daty szkolenia posiadał 15 punktów karnych, które zostały zredukowane o 6 punktów, czyli pozostało 9 punktów karnych. Do tej liczby należy doliczyć 10 punktów karnych za spowodowanie wypadku drogowego, stąd w dacie wydawania decyzji suma jego punktów wynosiła 19. Odwołujący stwierdził, że całkowicie bezzasadne kierowano go na egzamin państwowy, a swoje stanowisko opierał na licznych wyrokach sądów administracyjnych wydanych na tle przepisu art. 130 ust. 3 ustawy. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z 17 września 2015 r. stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności wyjaśniło, że materię dotyczącą "punktów karnych" za naruszenia przepisów ruchu drogowego reguluje art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), który zgodnie z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 155, z późn. zm.) obowiązuje do dnia 3 stycznia 2016 r., oraz wydane na jego podstawie (ust. 4) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488). Kolegium przywołało art. 130 ust. 1 ustawy, w myśl którego Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3-20 punktów (art. 130 ust. 2 ustawy). Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego w sprawie Kolegium przyjęło za bezsporne, iż w dniu 15 kwietnia 2015 r. do Starostwa Powiatowego w Nysie wpłynął wniosek Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do M. W., a to w związku z przekroczeniem przez niego 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W okresie bowiem od dnia 21 stycznia 2014 r. do dnia 5 lipca 2014 r. czyli w okresie krótszym niż rok M. W. uzyskał 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż nie budzi wątpliwości fakt, że w dniu 4 sierpnia 2014 r. odwołujący odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, co wynika z pisma Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Opolu z dnia 8 czerwca 2015 r. Równocześnie organ II instancji zauważył, że w toku postępowania przed organem I instancji strona nie zgłosiła uwag do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Natomiast, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestią sporną pozostawało, czy w stosunku do strony, która odbyła szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 ustawy, zachodzi okoliczność uzasadniająca zmniejszenie liczby otrzymanych przez nią punktów karnych, co powoduje, że nie zostaną spełnione przesłanki do skierowania jej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
W tym kontekście zważyło, że z przywołanego § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. wyraźnie wynika, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. SKO uznało zatem, że z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze szkolenia odbytego na własny koszt może skorzystać tylko i wyłącznie kierowca, który przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń, za które suma przypisanych mu punktów karnych nie przekroczyła 24. W świetle powyższego stwierdziło, że odbycie przez stronę w dniu 4 sierpnia 2014 r. (a nie z końcem lipca 2014 r.) szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, nie mogło spowodować cofnięcia faktu, że został przez kierującego przekroczony limit 24 punktów. Po przekroczeniu wyznaczonego limitu 24 punktów pozostało do zastosowania przez organ środka dyscyplinującego w postaci bezwzględnego obowiązku skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego interpretacji normy zawartej w § 8 ust. 6 rozporządzenia w aspekcie jej zgodności z delegacją ustawową wskazało, że ww. rozporządzenie służy wykonaniu przepisów ustawy i do kompetencji organu odwoławczego nie należy ocena, czy wydane ono zostało z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, M. W. zasadniczo powielił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Przedstawił stan faktyczny, jaki jego zdaniem, miał miejsce w sprawie. Wskazał, że w okresie od stycznia do maja 2014 r. był kilkakrotnie karany przez Policję za naruszenie przepisów ruchu drogowego, sześciokrotnie za jazdę bez wymaganych przepisami pasów bezpieczeństwa oraz jeden raz za rozmawianie przez telefon komórkowy podczas kierowania samochodem, uzyskując łącznie 15 punktów karnych. Ponadto podał, że w dniu 5 lipca 2014 r. brał udział w zdarzeniu drogowym, które później zostało zakwalifikowane jako wypadek drogowy. W jego przekonaniu, sprawa nie była jednoznaczna, nie poczuwał się do winy, mimo to Sąd Rejonowy w [...] uznał go winnym, jednakże warunkowo umorzył prowadzone w stosunku do niego postępowanie karne. Zaznaczył, że w dniu 8 sierpnia 2014 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...] szkolenie redukujące ilość punktów karnych o sześć. Wywodził, że wobec zgromadzonych wcześniej 15 punktów karnych – w dniu 4 sierpnia 2014 r. zredukował ich ilość o sześć, wobec czego zostało mu tych punktów 9. Uznał natomiast, że w dniu 3 marca 2015 r. po zakończeniu postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] - kiedy to za spowodowanie wypadku drogowego przyznano mu 10 punktów karnych - suma ich wyniosła 19. W tym stanie rzeczy nie godził się z decyzją kierującą go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Dowodził, że wnioski wysnute przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze są błędne, ponieważ nigdy nie uzyskał limitu 24 punktów karnych. Potwierdził, że za opisane w decyzji wykroczenia uzyskał łącznie 15 punktów. Podniósł, że sprawa wypadku, w którym osoba poszkodowana doznała obrażeń w postaci złamania nogi, zakończona wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], od początku budziła wątpliwości, zwłaszcza organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, gdyż dopiero 8 października 2014 r. wpisano mu 10 tymczasowych punktów karnych, a w dniu 8 kwietnia 2015 r. zamieniono je na punkty ostateczne, po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 3 marca 2015 r. Według skarżącego, najistotniejszą kwestią jest, że w dniu 4 sierpnia 2014 r. miał przypisanych 15 punktów karnych, zredukowanych o sześć, a po dokonaniu kolejnego wpisu w dniu 8 października 10 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, suma tych punktów wyniosła 19. Tym samym nie przekroczył limitu 24 punktów, skutkujących skierowaniem na egzamin reedukacyjny. W rezultacie, w przekonaniu skarżącego, Komendant Wojewódzki nie miał prawa kierować go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Nadmienił, że informację o datach przyznania mu punktów karnych uzyskał dopiero 20 października 2015 r. Zaakcentował, że jego pogląd znajduje odzwierciedlenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, wedle podanego wyżej kryterium legalności, została poddana decyzja o skierowaniu kierowcy na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, i C prawa jazdy, z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Jako podstawę materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji - utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją - podano przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm, zwanej dalej Prawo o ruchu drogowym).
Na wstępie należy wskazać, iż z dniem 19 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151, z późn. zm.). Jednakże z mocy art. 136 ust. 1 powołanej ustawy w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Trafnie zatem przyjęto, że podstawą do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji był art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
Ten ostatni przepis stwierdza z kolei, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący w okresie od 21 stycznia 2014 r. do dnia 5 lipca 2014 r. przekroczył liczbę 24 punktów przypisanych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o sprawdzenie kwalifikacji kierującego pojazdem, co także zostało wyjaśnione w piśmie Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Opolu z dnia 8 czerwca 2015 r. (znak pisma [...]). W piśmie tym zaznaczono dodatkowo, że brak jest podstaw do uchylenia wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 9 kwietnia 2015 r., mimo odbycia przez skarżącego szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.
Należy zauważyć, że skutek w postaci obligatoryjnego skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji następuje z mocy samej ustawy po przekroczeniu 24 punktów, tj. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, stąd późniejsze ewentualne odbycie szkolenia, po przekroczeniu wskazanego pułapu punktów, nie może powodować zmniejszenia ich liczby i cofnięcia negatywnych konsekwencji wprowadzonych samą ustawą.
W tym kontekście § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), zawiera uregulowanie spójne z ustawą. Stwierdza on, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
Zgodnie zaś z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym to policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty.
Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że przypisana mu ilość punktów winna ulec zmniejszeniu z uwagi na odbyte szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.
Skarżący opisał, za jakie wykroczenia uzyskał punkty karne i stwierdził, że z uwagi na zgromadzenie 15 punktów karnych do lipca 2014 r., w dniu 4 sierpnia 2014 r. odbył szkolenie redukujące ilość punktów karnych o 6. Stąd według jego wyliczeń, ilość posiadanych punktów karnych wynosiła 9. Skarżący nie kwestionował, że z powodu wypadku drogowego w dniu 5 lipca 2014 r., uzyskał 10 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jednakże zarzucał, że punkty te zostały ujawnione w ewidencji dopiero w dniu 8 października 2014 r. Stąd odbycie szkolenia w dniu 4 sierpnia 2014 r., redukującego ilość punktów karnych o 6, ewidentnie skutkować winno zmniejszeniem przypisanych mu wcześniej punktów do 9. Podniósł, że w sprawie zdarzenia drogowego, zakwalifikowanego później jako wypadek drogowy (art. 177 § 1 Kodeksu karnego) nie poczuwał się do winy, pomimo to Sąd Rejonowy w [...], wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. uznał go winnym, jednocześnie warunkowo umorzył w stosunku do skarżącego prowadzone postępowanie. W konsekwencji, w jego przekonaniu, skarżone decyzje zapadły w niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym.
Odnosząc się więc do kwestii przypisania punktów, co do których orzekał później sąd powszechny, wskazać jedynie należy, że przepisy przywołanego rozporządzenia, które z mocy art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami mają zastosowanie w niniejszej sprawie regulują kwestie dotyczące wpisów ostatecznych i tymczasowych, dokonywanych przed prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie naruszenia przepisów ruchu drogowego przez uprawniony organ.
Na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r. wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie naruszenia w postępowaniu dyscyplinarnym, przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informacje o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2). Natomiast stosownie do § 4 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1.
Z przedstawionych regulacji w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotną datą jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego. Natomiast wpis punktów do ewidencji, będący konsekwencją naruszenia przepisów, ma jedynie charakter techniczny a data dokonania wpisu w żadnym wypadku nie ma wpływu na ustalanie rocznego terminu, po upływie którego wpisane do ewidencji punkty podlegają usunięciu. Jeśli chodzi o wpis tymczasowy do ewidencji, to również odnosi się on do naruszenia przepisów ruchu drogowego w konkretnej dacie, a jego różnica z wpisem ostatecznym jest taka, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o naruszeniu przepisów ruchu drogowego, za które dokonano wpisu tymczasowego, nie można wywodzić skutków z tego wpisu w postaci zatrzymania prawa jazdy. Z tego powodu przyznane na przestrzeni 1 roku punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, mającego zarówno charakter wpisu tymczasowego jak i ostatecznego, nie mogą być z ewidencji usunięte do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o naruszeniu przepisów ruchu drogowego objętego wpisem tymczasowym, gdyż zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, dokonanych wpisów nie wykreśla się, jeżeli kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punków przekroczyłaby 24 punkty.
Jak już wyżej wskazano, M. W. naruszeń przepisów ruchu drogowego dopuścił się w dniach: 21 stycznia 2014 r., 21 lutego 2014 r., 23 maja 2014 r., 31 maja 2014 r. oraz dnia 5 lipca 2014 r. Za naruszenia te otrzymał dnia: 21 stycznia 2014 r. - 2 punkty; 21 lutego 2014 r. - 2 punkty; 23 maja 2014 r. - 2 punkty oraz 5 punktów; 31 maja 2014 r. - 4 punkty; zaś 5 lipca 2014 r. - 10 punktów, łącznie 25 punkty. Pięć pierwszych wpisów miało charakter ostateczny, zaś szósty charakter tymczasowy.
Do czasu więc prawomocnego rozstrzygnięcia wszystkie wpisy (ostateczne i tymczasowy) nie mogły być usunięte.
Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 3 marca 2015 r., dotyczący naruszenia przepisów ruchu drogowego z dnia 5 lipca 2014 r. umarzający warunkowo postępowanie, miał ten skutek, że wpis tymczasowy stał się wpisem ostatecznym. Jedynie hipotetycznie powiedzieć można, że gdyby skarżący został uniewinniony przez sąd karny, wpis tymczasowy zostałby usunięty z ewidencji (§ 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia), a w konsekwencji również podlegałby usunięciu wpis ostateczny, stosownie do art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.
Z powyższego wynika, że skarżący w ciągu roku, tj. w okresie od 21 stycznia 2014 r. do dnia 5 lipca 2014 r., przekroczył limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie prezentuje pogląd zbieżny ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrok z dnia 3 września 2014 r., II SA/Gl 615/14, w którym stwierdzono, że treść art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wyklucza usunięcie punktów wpisanych do ewidencji po upływie roku, w sytuacji gdy kierowca dopuścił się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekracza 24 punkty. Oznacza to, że odbycie przez kierującego szkolenia, zmniejszającego liczbę punktów już po przekroczeniu dopuszczalnego limitu 24 punktów, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów. Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r., III SA/Gd 50/13, stwierdzono, że zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24. Stwierdzono tam również, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Dodać również można, powtarzając powyższe ustalenia i je akceptując, że jest to uregulowanie spójne z ustawą, a przez to nie ma podstaw do kwestionowania jego konstytucyjności (por. wyroki NSA: z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/10, oraz z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, Lex nr 990279 i powołane tam orzeczenia).
Podkreślić jednocześnie należy, że - jak wyjaśniono wyżej - art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie określa, iż organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym jest Policja. Tylko ten organ zatem jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt I OSK 1087/05, Lex nr 275433) strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie - jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę - nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie opierając się o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. Skoro skarżący kwestionował wpisy w ewidencji kierowców prowadzonej przez policję, zatem mógł wystąpić do tego organu o usunięcie wcześniej wpisanych punktów, a w razie odmowy bądź też milczenia organu, skorzystać z przysługującej skargi do sądu. Jeżeli jednak z tej drogi nie skorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie może skutecznie kwestionować ilości punktów wpisanych do ewidencji.
Przy tym, jak zauważa Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1690/12, ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. On tylko również ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.
W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu (w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. W nawiązaniu do powiedzianego wyżej, wypada przywołać stanowisko R.A. Stefańskiego zaprezentowane w Komentarzu do art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Lex-el.), na podstawie przywoływanego przez siebie orzecznictwa, że "czynności materialno-techniczne z art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, określane jako czynności ewidencyjne, podlegają kontroli sądowej".
Z tym stwierdzeniem należy się w pełni zgodzić. Skarżący miał zatem możliwość uruchomienia określonej procedury przed właściwym organem policyjnym, mającej na celu ewentualne zmniejszenie liczby punktów, jednak z tej możliwości nie skorzystał. Starosta z kolei nie może ingerować samodzielnie w rejestr policyjny i nie może arbitralnie decydować o tym, czy punkty są kierowcy przypisane prawidłowo, czy nie. Odbycie przez skarżącego szkolenia już po przekroczeniu liczby 24 punktów nie mogło zatem spowodować anulowania negatywnych dla niego skutków prawnych, które powstały z mocy ustawy z chwilą przekroczenia wskazanego pułapu punktów.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło