II SA/Op 604/12

WyrokWSA w Opolu2013-03-12

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do wypłaty odsetek ustawowych od przyznanego zasiłku celowego z tytułu opóźnienia w jego wypłacie, nawet jeśli stwierdzono bezczynność organu?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do wypłaty odsetek ustawowych od zasiłku celowego, ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje takiej możliwości. Brak jest również podstaw prawnych do żądania odsetek w postępowaniu administracyjnym, nawet w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu. Prawo do dochodzenia odsetek w takich sytuacjach może być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym.
Stan faktyczny
Skarżący D. i E. K. domagali się przyznania zasiłku celowego na odbudowę zniszczonego w wyniku powodzi domu. Po kilku postępowaniach i wyroku WSA zobowiązującym organ do wydania decyzji, organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w kwocie 41.649,53 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania i brak rozstrzygnięcia w kwestii należnych odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi E. K. i D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na usunięcie skutków powodzi oddala skargę. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2010 r. D. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu o przyznanie zasiłku celowego w kwocie powyżej 20.000 zł na odbudowę zniszczonego w związku z powodzią lokalu (domu mieszkalnego), którego jest właścicielem wraz z prośbą o wycenę szkód przez rzeczoznawcę. Wnioskodawca wstępnie oszacował szkody spowodowane przez powódź na kwotę 38.000 zł. Decyzją z dnia 29 września 2010 r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle, przyznał D. K. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju/czerwcu 2010 r., w wysokości 14.223,02 zł. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w dniu 23 listopada 2010 r. i sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Op 43/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na skutek skargi E. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w przedmiocie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku zniszczonego w wyniku powodzi zobowiązał ten organ do wydania aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku D. K. z dnia 6 czerwca 2010 r. w terminie jednego miesiąca od prawomocności wyroku. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2012 r., [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, na podstawie art. 40 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przyznał D. K. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju/czerwcu 2010 r., w wysokości 41.649,53 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że materiał dowodowy uzupełniono o kosztorys z dnia 6 stycznia 2012 r., sporządzony przez inspektora nadzoru W. R., a dotyczący robót remontowych związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja 2010 r. w budynku położonym w [...], przy ul. [...], który ogółem wartość ww. robót wycenił na kwotę 41.649,53 zł brutto. Organ na podstawie przeprowadzonej w dniu 22 lutego 2012 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalił, że podczas powodzi zalaniu uległo: w części piwnicznej: 5 pomieszczeń, w których znajdowały się: opał, "nowy" duży bojler ciepłej wody, piec węglowy c.o. wraz z podajnikiem, "stary" mały bojler ciepłej wody, oraz rzeczy gospodarcze, przy czym całkowitemu zniszczeniu uległ piec c.o. i bojler; w części mieszkalnej: salon wraz z aneksem kuchennym, pokój łazienka, przedpokój, pomieszczenia zagospodarowane na pralnię. Dalej odwołując się do art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy, podkreślił, że uwzględnił w całości kwotę 41.649,53 zł ustaloną w kosztorysie. Wyjaśnił też, że przyznane świadczenie stanowi pomoc doraźną, której celem jest złagodzenie skutków powodzi, jaka miała miejsce w maju 2010 r., nie stanowi natomiast całkowitego pokrycia strat powstałych na skutek tego zdarzenia losowego, gdyż organ pomocy społecznej nie jest instytucją wypłacającą odszkodowanie. Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia organ wskazał, że na realizację zasiłków celowych w związku z usuwaniem skutków powodzi z maja/czerwca 2010 r. rozdysponował środki z budżetu państwa w kwocie 1.072.000,00 zł. Wnioski o przedmiotową pomoc złożyło 80 osób. Zasiłki zostały wypłacone 35 osobom. Zatem średnia wysokość przyznanego zasiłku celowego wyniosła 30.628,57 zł. Dodał, że wydając decyzję kierował się również zasadą racjonalnego i gospodarnego dysponowania środkami publicznymi. Jednocześnie organ poinformował stronę m.in. o tym, że przyznany zasiłek celowy zostanie pomniejszony o wypłaconą w dniach: 1 października 2010 r. i 2 listopada 2010 r. łączną kwotę 14.223,02 zł, a w przypadku nie rozliczenia się przez stronę z poniesionych wydatków (nie przedstawienia faktur lub rachunków), albo przeznaczenia otrzymanej pomocy na cel niezgodny ze wskazanym w decyzji, nastąpi zwrot zasiłku celowego na podstawie art. 104 ust. 3 ustawy. Ponadto, rozliczenie otrzymanego zasiłku w kwocie 41.649,53 zł winno być zgodne z kosztorysem i nastąpić nie później niż w terminie 3 miesięcy, licząc od daty wypłaty świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i E. K., zarzucając organowi pierwszej instancji: potraktowanie sprawy jako ponowne rozpatrzenie wniosku z 16 czerwca 2010 r., co sugeruje, jakoby organ działał w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego; nienaliczenie w wydanej decyzji kwoty należnych odsetek ustawowych z tytułu pozostawania w zwłoce w wydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia, z którego wynikałaby należna (a naliczona jak obecnie wydaną decyzją) kwota świadczenia; przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego oraz naruszenie zasady zaufania do organu prowadzącego postępowanie, skutkujące wątpliwością, czy i w tym przypadku kwota należnego zasiłku nie została zaniżona oraz czy odwołujący nie zostaną zobowiązani do zwrotu świadczenia, którego rozdysponowania, np. na skutek upływu czasu, nie będą potrafili udokumentować; uzależnienie wypłaty wyrównania zasiłku celowego od faktu uprawomocnienia się decyzji. W tych okolicznościach D. i E. K. wnieśli o zobowiązanie organu do naliczenia odsetek ustawowych od przyznanych kwot zasiłku celowego, należnych od dnia 18 lipca 2010 r. z uwagi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ i pozostawanie w zwłoce, co zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Opolu z dnia 27 marca 2012 r.; nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; zobowiązanie organu do odstąpienia od pkt 3 zawartego w pouczeniu decyzji w kwestii rozliczenia poniesionych wydatków na podstawie faktur i rachunków. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 3 lipca 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy i wskazało, że z kosztorysu z dnia 6 stycznia 2012 r. wynika, że wartość kosztorysowa robót, wykonanych w budynku położonym w [...] przy ul. [...], oszacowana została na kwotę 41.188,18 zł brutto. Podało, że ustalając w dniu 13 marca 2012 r. plan pomocy i działań na rzecz rodziny E. i D. K., Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej i pracownicy socjalni, przyjęli, że koszt remontu wynosi 41.649,53 zł i obejmuje: w części piwnicznej dwukrotne odgrzybianie ścian (823 zł), dwukrotne malowanie (1356,82 zł), wymianę drzwi wewnętrznych (4 szt.-2606,07 zł), wymianę stolarki okiennej (2505,29 zł), wymianę przewodów do opraw i gniazd wtyczkowych wraz z wymianą osprzętu i opraw (3562,86 zł), wymianę kotła węglowego c.o. dwufunkcyjnego (9749 zł) oraz wymianę podgrzewacza pojemnościowego wody (1160 zł), a w części mieszkalnej: odbicie i położenie tynków (2391,42 zł), rozebranie i położenie posadzki z płytek (5917,78 zł), rozebranie i położenie posadzek z wykładziny i paneli (2243,29 zł), dwukrotne odgrzybianie ścian (273,17 zł), wywiezienie gruzu (797,32 zł), dwukrotne malowanie wewnętrzne (423,78 zł), wymian drzwi zewnętrznych (3905,99 zł), wymiana stopni schodów (676,22 zł). Organ odwoławczy nadmienił, iż w złożonych zastrzeżeniach do kosztorysu D. K. zarzucił, że jest on minimalny, w związku z czym nie może być on jeszcze "obcinany". W dołączonej natomiast do kosztorysu wycenie nastąpiła rozbieżność w kwotach i metrach. Następnie omawiając instytucję zasiłku celowego określonego w art. 40 ustawy, podkreślił uznaniowy charakter wydanej w tej sprawie decyzji. Skonstatował, iż w świetle zebranych dowodów, w sprawie nie budzi wątpliwości, że E. i D. K. dotknięci zostali powodzią, która miała miejsce w gminie Kędzierzyn-Koźle w maju 2010 r. Argumentował, iż słusznie organ I instancji przyznał im zasiłek celowy w kwocie 41.649,53 zł uznając, że pozwoli on na zaspokojenie niezbędnych potrzeb remontowych w zalanej wodami powodziowymi nieruchomości. Pomoc w takiej wysokości jest adekwatna do rodzaju i charakteru powstałej szkody (zalaniu uległ parter budynku mieszkalnego i piwnica), a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w ramach uznania administracyjnego, nie naruszając jednocześnie granic tego uznania, jak również zostało podjęte po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego. Zauważył, że przyjęte do wykonania prace remontowe w piwnicy i na parterze budynku dotkniętego powodzią opisane w planie pomocy i działań na rzecz rodziny E. i D. K. z dnia 13 marca 2012 r., sporządzonym przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i pracowników socjalnych, są w zasadzie zbieżne z kosztorysem z dnia 6 stycznia 2012 r., przy czym koszt tego remontu ustalony w planie jest wyższy (41.649,53 zł) niż wynikający z kosztorysu (41.188,18 zł). Wbrew zatem zastrzeżeniu D. K. wniesionego do tego kosztorysu nie został on "obcięty", lecz zweryfikowany na korzyść stron. Wywodził, że organ I instancji w sposób właściwy ustalił oraz ocenił zakres powstałych strat w budynku wnioskodawcy, biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym wywiad środowiskowy. Słusznie też ocenił, że będąc dysponentem określonych środków na udzielenie wsparcia osobom poszkodowanym w wyniku powodzi, musi udzielać pomocy adekwatnie do powstałych skutków tego negatywnego zjawiska, zważywszy na liczbę innych osób nim poszkodowanych oraz dokonywać stosownego rozdysponowania posiadanych środków. Tym bardziej, że udzielona E. i D. K. pomoc jest wyższa niż średnia wysokość zasiłku celowego, możliwa do udzielenia przez organ, z uwagi na posiadane na ten cel środki. Odnosząc się do zarzutów i żądań zawartych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że materiał dowodowy sprawy nie wykazuje by organ I instancji prowadził przedmiotowe postępowanie w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 145 K.p.a. Zawarte natomiast w odwołaniu żądanie orzeczenia o odsetkach ustawowych od przyznanego świadczenia nawet w sytuacji stwierdzonego przez sąd administracyjny przewlekłego postępowania w sprawie, nie znajduje w ocenie Kolegium, podstaw w obowiązujących przepisach prawa. Podkreślił, że podnoszone przez strony w odwołaniu obawy stron, co do ewentualnego obowiązku zwrotu udzielonego świadczenia, z uwagi na brak stosownych dokumentów potwierdzających wykorzystanie uzyskanej pomocy, zgodnie z jej przeznaczeniem, są przedwczesne, bowiem obecne postępowanie nie toczy się w trybie art. 104 ust. 3 ustawy. W skardze na powyższą decyzję D. i E. K. podnieśli zarzut przewlekłości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, wskazując w tym zakresie, że zaskarżona decyzja opatrzona jest datą 3 lipca 2012 r., a została doręczona dopiero 16 października 2012 r. Ponadto skarżący zarzucili, że nie podjęto merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestiach podnoszonych w odwołaniu, głównie nie przekazano wniosków Prezydentowi Miasta, jako organowi właściwemu do ich załatwienia, ewentualnie nie przekazano wniosków organowi pierwszej instancji w celu wydania decyzji w sprawie naliczenia odsetek ustawowych za zwłokę, co wynika z orzeczenia Sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Op 43/11. W motywach skargi D. i E. K. argumentowali, że kwestionowana decyzja Kolegium nie rozstrzyga o kwestiach istotnych, w tym o należnych stronie odsetkach i została wydana po upływie ustawowego terminu. Uzasadnienie Kolegium w kwestii braku podstaw prawnych orzeczenia o odsetkach jest lakoniczne i nie przekonuje skarżących. Ponadto, zdaniem skarżących, nie może być tak, aby przy stwierdzonej bezczynności organu nie było środków dyscyplinujących organ, np. w postaci odsetek za zwłokę. Tym bardziej, że zgodnie z kodeksem cywilnym odsetki od sumy pieniężnej należą się nie tylko gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, ale także z orzeczenia lub decyzji właściwego organu. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości stanowisko oraz argumentację zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo podkreśliło, że brak jest podstaw w obowiązujących przepisach prawa do domagania się przez strony wypłaty odsetek, której podstawą naliczenia miałby być przyznany zasiłek celowy. Również z przywołanego przez strony wyroku Sądu WSA w Opolu, zdaniem Kolegium, nie wynika obowiązek zapłaty odsetek. W szczególności obowiązku takiego nie można wywieść z przepisów kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że podjęte akty nie są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie. Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że organy administracji obu instancji, przyznając D. K. zasiłek celowy na remont/odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią, oparły swoje rozstrzygnięcia o regulację prawną zawartą w art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Stosownie do tych przepisów zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Jak słusznie zauważyły organy orzekające, decyzja wydana na podstawie art. 40 ustawy ma charakter uznaniowy, na co wskazuje użyte w powołanym przepisie sformułowanie "zasiłek może być przyznany". Uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. Oznacza to pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji, choć jednocześnie organ związany jest przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami ustawy o pomocy społecznej. Decyzje wydawane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy przy jej wydaniu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 12, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2012, str. 429). Ponadto w przypadku decyzji wydanych w tym trybie zbadania wymaga, czy decyzja taka podjęta została z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Sąd administracyjny kontroluje zatem prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodność z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Oceniając prawidłowość kwestionowanych rozstrzygnięć przez pryzmat powyższych powinności organu należało stwierdzić, że organy przeprowadziły wszechstronną i kompletną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem wystąpienia określonych w art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy przesłanek uzasadniających przyznanie D. K. wnioskowanego zasiłku celowego. Na podstawie zgromadzonego, w ramach tego postępowania, materiału dowodowego ustalono rozmiar szkód poniesionych przez skarżących w wyniku powodzi. W zakresie ustaleń dotyczących koniecznych wydatków na pokrycie kosztów remontu związanych z usuwaniem skutków powodzi w budynku mieszkalnym skarżących, organy oparły się na sporządzonym przez inspektora nadzoru W. R. kosztorysie z dnia 6 stycznia 2012 r. opiewającym na kwotę 41.188,18 zł oraz na zbieżnym z nim, co do zakupu, urządzeń, materiałów i koniecznych do wykonania prac, planie pomocy i działań na rzecz rodziny E. i D. K. z dnia 13 marca 2012 r., sporządzonym przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i pracowników socjalnych, którzy wycenili wartość tych robót korzystniej od kosztorysu tj. na kwotę 41.649,53 zł. W tym kontekście, na co słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy, nie można zatem zgodzić się z zastrzeżeniem D. K. wniesionym do kosztorysu z dnia 6 stycznia 2012 r., że został on "obcięty", jak bowiem wynika z powyższego został on zweryfikowany na korzyść stron. Co do natomiast występującej, zdaniem skarżącego, rozbieżność w załączonej do kosztorysu wycenie w kwotach i metrach kosztorysu zauważyć przyjdzie, że nie została ona poparta żadną argumentacją z jego strony. Skarżący nie zgłosili także żadnych wniosków dowodowych mających na celu ewentualne podważenie prawidłowości przyjętych przez organ wyliczeń. Dokonując dalszej oceny zgodności z prawem wydanych rozstrzygnięć należy ponadto zwrócić uwagę, że organy poinformowały, w jakiej kwocie rozdysponowano środki w związku z likwidowaniem szkód związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja/czerwca 2010 r. Podały, ile wpłynęło wniosków oraz ilu osobom pomocy udzielono, a także wskazały średnią wysokość przyznanego zasiłku celowego. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a następnie zastosowały odpowiednie przepisy ustawy o pomocy społecznej, przyznając D. K. zasiłek celowy w kwocie 41.649,53 zł. Warto w tym miejscu podkreślić, że przyznana kwota zasiłku celowego jest wyższa od zawnioskowanej przez skarżącego. W piśmie z dnia 16 czerwca 2010 r., D. K. wnioskował bowiem o przyznanie mu zasiłku celowego w kwocie 38.000 zł, a zatem uzyskany przez niego zasiłek jest wyższy o 3.649,53 zł. Słusznie również organ odwoławczy odnotował, że przyznana skarżącym pomoc jest wyższa niż średnia wysokość zasiłku celowego, która ze względu na posiadane na ten cel środki wynosiła 30.628,57 zł, dlatego tym bardziej nie można czynić zarzutu, co do wysokości przyznanej skarżącym kwoty zasiłku celowego. Dostrzec bowiem należy, że organ przyznając przedmiotowe świadczenie jest zobowiązany do respektowania ogólnych zasad przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, w tym dotyczących określonego w art. 3 ust. 3 ustawy wymogu dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności rozpoznawanej sprawy, a więc również sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się osoba, która poniosła stratę na skutek powodzi. Podkreślenia także wymaga, że żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia szkód wyrządzonych powodzią. Pomoc społeczna nie ma charakteru instytucji ubezpieczeniowej; jest natomiast instytucją polityki społecznej Państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie pomocy na pokrycie tych strat mają zastosowanie zawarte w tej ustawie normy o charakterze ogólnym. W przypadku zasiłku celowego specjalnego (art. 40 ustawy o pomocy społecznej) oznacza to, że istnieje potencjalna możliwość wsparcia ze strony Państwa, które wprawdzie jednak nie rozwiąże w całości trudnej sytuacji, ale będzie stanowiło wymierną pomoc (por. wyrok NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2358/11, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżących dotyczącego braku rozstrzygnięcia w kwestionowanej decyzji sprawy należnych odsetek, wskazać przyjdzie, że organ odwoławczy ograniczył się wprawdzie do lakonicznego stwierdzenia, iż żądanie to nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, jednakże wyrażony pogląd należy uznać za trafny. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że w stosunkach administracyjnoprawnych odsetki należą się wówczas, gdy konkretny przepis prawa tak stanowi. Tymczasem w przepisach ustawy o pomocy społecznej nie przewidziano możliwości zwiększenia kwoty zasiłku celowego o kwotę odsetek za wypłatę świadczenia z opóźnieniem, niezależnie od powodów, które w ocenie skarżących takie przyznanie odsetek by usprawiedliwiały. Podstawy do podjęcia orzeczenia w kwestii odsetek nie stanowi również wyrok sądowy stwierdzający bezczynność organu w załatwieniu sprawy, na co słusznie wskazywało Kolegium. W świetle powyższego uznać należy, że organy - zobowiązane stosownie do art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. do działania na podstawie i w granicach prawa - nie miały możliwości przyznania skarżącym żądanej kwoty odsetek, ponieważ nie istnieje ku temu prawna możliwość (także w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego). Marginalnie jedynie nadmienić można, że w zakresie żądania odsetek skarżący mogą dochodzić swych praw przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym, oczywiście nie przesądzając w tym miejscu o zasadności takiego żądania. Reasumując, skonstatować należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z uwagi na poczynione ustalenia prawidłowo też przyznały D. K. zasiłek celowy w kwocie 41.649,53 zł. Natomiast wydane akty zostały wyczerpująco uzasadnione, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Odnotowania także wymaga, że organ odwoławczy, stosownie do wymogów ostatnio wskazanego przepisu, odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i zajął w tym zakresie stosowne stanowisko, z którym należy się zgodzić. Zdaniem Sądu, organom obu instancji nie można również postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło