II SA/Op 605/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. P. - zwanego dalej także skarżącym, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 września 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...], odmawiające wznowienia postępowania dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 grudnia 2007 r., nr [...], uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 listopada 2007 r., nr [...], i orzekającej o czasowym odebraniu skarżącemu 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: W dniu 28 listopada 2007 r. Wójt Gminy [...] wydał dwie decyzje oznaczone numerem [...], wskazując jako podstawę prawną m.in. art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Pierwszą orzekł o czasowym odebraniu K. P. 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność i przekazaniu pod opiekę "państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne" 13 jałówek, 6 cieląt i 4 byków oraz "osobom fizycznym" - 27 krów (pkt 1), nakazał natychmiastowe wykonanie decyzji (pkt 2) oraz obciążył skarżącego kosztami transportu, utrzymania i leczenia 50 sztuk bydła (pkt 3). Drugą decyzją organ orzekł o czasowym odebraniu K. P. 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność i przekazaniu pod opiekę Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...] (13 jałówek, 6 cieląt i 4 byków), K. D. - 7 krów, B. S. - 10 krów, J. K. - 10 krów (pkt 1), nakazał natychmiastowe wykonanie decyzji (pkt 2) oraz obciążył skarżącego kosztami transportu, utrzymania i leczenia 50 sztuk bydła (pkt 3). W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od pierwszej z ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 13 grudnia 2007 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o czasowym odebraniu K. P. 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność. Drugą decyzję Wójta, Kolegium wyeliminowało z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności - decyzją z dnia 23 października 2009 r., nr [...]. Pismem z dnia 13 maja 2016 r., doprecyzowanym w dniu 4 grudnia 2016 r., K. P. zwrócił się do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia 13 grudnia 2007 r., nr [...]. W rozstrzygnięciu tym dopatrzył się "kłamstwa poświadczenia nieprawdy że nie posiada żadnej paszy ani słomy, dowiedziałem się o tym od młodszego brata E. który w tym czasie przebywał w domu"; pasza i słoma przechowywane były na działce nr a. Nadto "kłamstwo poświadczenia nieprawdy incydent Fałsz" wystąpiło w odniesieniu do "leczenia 50 szt. zwierząt". Zarazem wskazał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia 13 grudnia 2007 r. "po otrzymaniu tej decyzji nr [...] 13.12.2007. Ponieważ na podstawie fałszywych wniosków oryginałów Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] są wpisane w uzasadnieniu decyzji S.K.O. Opole z 13.12.2007 r. zarzuty się nie potwierdzają a stan mojej posesji hodowli zwierząt według mojej dokumentacji był i jest inny, a w sprawach komisyjnych na posesji mojej nie brałem udziału". Ustalenia te nastąpiły, zdaniem wnioskodawcy, bez jego wiedzy, co powoduje, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...], odmówiło wznowienia postępowania dotyczącego decyzji SKO w Opolu z dnia 13 grudnia 2007 r., nr [...], uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 listopada 2007 r., nr [...], i orzekającej o czasowym odebraniu skarżącemu 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, iż jednym z warunków formalnych wznowienia postępowania jest ustalenie, że zachowany został termin do wniesienia podania inicjującego to postępowanie. Uchybienie temu terminowi czyni niedopuszczalnym pozytywne rozpatrzenie takiego podania. Kolegium wyjaśniło, że wymóg ten, chociaż ma charakter formalny, stanowi istotny element konstrukcji wznowienia postępowania, tj. nadzwyczajnego trybu, wprowadzającego wyjątek od zasady stałości rozstrzygnięć administracyjnych (art. 16 K.p.a.). Opisując natomiast przesłanki formalne, Kolegium stwierdziło, iż w tej sprawie termin do złożenia podania o wznowienie, stosownie do art. 148 § 2 K.p.a. upłynął w dniu 21 stycznia 2008 r. Inaczej mówiąc, po upływie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji Kolegium z 13 grudnia 2007 r., nr [...]. Decyzja ta została bowiem skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 21 grudniowa 2007 r. Dlatego podanie o wznowienie postępowania z dnia13 maja 2016 r. (doprecyzowane w dniu 4 grudnia 2016 r.), skarżący wniósł po upływie terminu wskazanego w art. 148 § 2 K.p.a., co uniemożliwia wszczęcie wnioskowanego postępowania. Kolegium odnotowało, że z uwagi na formalny charakter niniejszego rozstrzygnięcia zwolnione jest z merytorycznego odniesienia się do istoty sprawy. Nie godząc się z powyższym postanowieniem, wnioskiem z dnia 13 lipca 2017 r., skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, iż ponownie domaga się rozpoznania sprawy, szczególnie ze względu na okoliczność, że decyzja Kolegium z dnia 13 grudnia 2007 r. została oparta o fałszywe stwierdzenia, bowiem decyzja byłego Wójta miała na celu "rozkraść go w biały dzień". Wskazał (w swoisty sposób) na brak jego udziału w toczących się postępowaniach oraz podkreślił, że domaga się także obliczenia kosztów transportu i utrzymania zwierząt, aby "orzeczenie było kompletne docelowo". Podał, że jego bydło było zdrowe i brak było potrzeby ponoszenia kosztów jego leczenia, a jego bezpodstawnie obciąża się kosztami leczenia ponad 50 sztuk bydła. Stwierdził, iż decyzja z roku 2007 "spadła na niego jak gilotyna, bez jakiegokolwiek uprzedzenia, aby mógł się wypowiedzieć, co do zebranych dowodów i co do istoty w sprawie". W wyniku ponownego rozpoznania wniosku Kolegium przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 29 września 2017 r. utrzymało w mocy swoje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania administracyjnego, a następnie przywołało treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Kolegium stwierdziło, iż odmowa wznowienia postępowania, w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy jest zasadna. Kolegium argumentowało, że w świetle art. 147, art. 148 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Przy czym ten termin organ zobowiązany jest zbadać przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, tj. cenić czy został złożony w terminie, a także czy pochodzi od strony. Kolegium stwierdziło, że K. P. jako strona postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z 13 grudnia 2007 r., jest legitymowany do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Decyzję tę otrzymał w dniu 21 grudnia 2007 r., podanie natomiast o wznowienie postępowania skarżący wniósł 13 maja 2016 r., czyli po upływie terminu wskazanego w art. 148 § K.p.a. Kolegium podkreśliło, że w tej sprawie uchybienie temu terminowi czyni niedopuszczalnym pozytywne rozpatrzenie podania skarżącego o wznowienie postępowania. W kwestii natomiast wystąpienia przesłani określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Kolegium wskazało, że według skarżącego sprowadza się do tego, że hodowla prowadzona była prawidłowo. Zwierzęta były zdrowe i badane, co ma potwierdzać okoliczność dotycząca sprzedaży mleka do mleczarni w [...], jak i to, że nie były głodzone, gdyż karma była zabezpieczona, co ma wynikać z dokumentów potwierdzających zakup tej karmy oraz zawnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadków na tę okoliczność. Jednakże przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wymaga, aby nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję, istniały w dniu jej wydania - i co istotne - okoliczności i dowody nowe powinny być zgłoszone w ciągu miesiąca, od kiedy strona się o nich dowiedziała. Strona wiedziała o tych okolicznościach w dniu ich zaistnienia, a o dowodach - w dniu ich otrzymania. Wszystko to miało miejsce znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a zatem i w tym zakresie nie dochowano terminu. Kolegium odniosło się także co do zarzutu i wywodów skarżącego w przedmiocie fałszerstw, wyjaśniając, że fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym, fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 K.p.a. Strona, która domaga się wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., jest zatem obowiązana przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Skargę na powyższe postanowienie wniósł K. P., zarzucając wadliwość całego postępowania, ukierunkowanego na pozbawienie go własności zwierząt, dokonanego przez różne fałszerstwa, bez jego udziału i wbrew jego woli, czyli w wyniku spisku i knowań, tak organów jak i lekarza weterynarii. Do skargi załączył plik odpisów dokumentów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie wraz z argumentacją podaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie sądowej skarżący powielił zarzuty zawarte w skardze oraz we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że domaga się sprawiedliwości przed SKO w Opolu. Uważa, że SKO bezpodstawnie odebrało mu zwierzęta, o które dbał i karmił je. Żaden lekarz weterynarii nie zlecił badania bydła, nie wie więc czemu zostało mu ono odebrane decyzją SKO z 2007 r. Uważa, że decyzja winna być uchylona już w 2009 r. Zarzuca, że Kolegium nie dokonało sprawdzenia, jaki był stan faktyczny, jaka była pasza, zabudowania i czy było potrzebne leczenie bydła, pomimo tego, że powyższe okoliczności udowadniał od samego początku. Dodał, że już w skardze do Sądu w 2009 r. wnosił o uchylenie decyzji, ale Sąd tego nie uczynił, dlatego stracił zaufanie do organów i te wszystkie działania stanowią naruszenie art. 8 i art. 80 K.p.a. Stwierdził, że czuje się skrzywdzony podjętymi decyzjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 września 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 23 grudnia 2016 r., którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Kolegium z dnia 13 grudnia 2007 r., nr [...], uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 listopada 2007 r., nr [...] i orzekającej o czasowym odebraniu skarżącemu 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność. Od razu też wskazać trzeba, że zaskarżone postanowienie jest następstwem żądania skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Kolegium. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej ostateczną decyzją, w sytuacji gdy postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną. Nawiązując do zarzutów skargi wyjaśnić przyjdzie, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania np. zachowanie terminu, czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Należy do nich m.in. wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jest to przesłanka, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania wyłącznie na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Z kolei, zgodnie z art. 148 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), z tym - co należy podkreślić - w przypadku, gdy żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Dlatego zgodzić należy się z Kolegium, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ był zobowiązany zbadać (ocenić), czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania oparty został o ustawowe przesłanki wznowienia, wymienione w art. 145 § 1 K.p.a., oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. W kontrolowanej sprawie zaakcentować trzeba, że wniesienie przez stronę podania o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 K.p.a., o wznowieniu postępowania rozstrzyga właściwy organ w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 K.p.a., stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skoro w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania pochodził od strony i opierał się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a wniosek ten nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego, stąd też, w pierwszej kolejności organ zobowiązany był do zbadania zachowania terminu do złożenia wniosku, gdyż termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Organ zatem prawidło ustalił dzień (datę), w którym skarżący dowiedział się o decyzji Kolegium z dnia 13 grudnia 2007 r., nr [...], uchylającej w całości decyzję Wójta Gminy z dnia 28 listopada 2007 r. i orzekającej o czasowym odebraniu skarżącemu 50 sztuk bydła stanowiącego jego własność. Daty otrzymania tej decyzji, tj. 21 grudnia 2007 r., nie neguje też sam skarżący, a ponadto ma ona odzwierciedlenie w materiale dowodowym akt administracyjnych. W tak ustalonym jednoznacznie stanie faktycznym, miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., upłynął 21 stycznia 2008 r., natomiast skarżący wniosek o wznowienie złożył w dniu 13 maja 2016 r. Raz jeszcze podkreślić należy, że zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. to ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i jest on wiążący dla strony, organu i sądu orzekającego. Tym samym kwestionowanie przez skarżącego, że organ nie odniósł się do istoty sprawy, tj. odebrania zwierząt, lecz zakończył sprawę formalnie bez przeprowadzenia wnioskowanych przez niego dowodów na okoliczność pozbawienia go udziału w postępowaniu i zmanipulowanym pozbawieniem go prawa własności zwierząt, nie zasługuje na uwzględnienie. Zachowanie organu w tej sprawie poprzez odmowę wznowienia postępowania, w przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych było prawidłowe i ma odzwierciedlenie w przepisach art. 148 § 2, art. 147, art. 149 § 3 K.p.a. Natomiast w sytuacji odwrotnej, gdyby organ z naruszeniem ww. przepisów przystąpił do rozpoznania sprawy wznowieniowej i wydał decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, wówczas taka decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wobec rażącego naruszenia art. 148 § 2 K.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 30 marca 2017 r., sygn akt II SA/Op 54/17, LEX nr 2278758). Podobnie, trafnie też organ odniósł się do kolejnej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sytuacji gdy skarżący podnosi okoliczności z 2007 r., że hodowla odebranych mu zwierząt decyzją z dnia 13 grudnia 2007 r., była prowadzona prawidłowo. Jednak, co należy podkreślić, zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. nowe okoliczności i dowody powinny być zgłoszone w ciągu miesiąca, od kiedy strona się o nich dowiedziała. Skarżący natomiast wiedział o tych okolicznościach w dniu ich zaistnienia, a o dowodach - w dniu ich otrzymania. Przy czym, wszystko to miało miejsce znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku z dnia 13 maja 2016 r. o wznowienie postępowania. Zgłoszenie aktualnie przez skarżacego ww. okoliczności, jako nowych nie nastąpiło zatem z zachowaniem terminu miesięcznego, od kiedy skarżący się o nich dowiedział, co skutkowało zasadnością odmowy wznowienia postępowania z uwzględnieniem unormowań z art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. Prawidło organ odniósł się do sugestii skarżącego co do fałszywych dowodów, na podstawie których - jego zdaniem - wydano decyzję z dnia 13 grudnia 2007 r. o odebraniu mu zwierząt. Skarżący bowiem nie przedstawił, ani też nie wskazał orzeczenia potwierdzającego popełnienie czynu karalnego np. fałszerstwa dowodów z dokumentów i zeznań świadków (lekarza weterynarii, czy też innej osoby pełniącej funkcję), a organ nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnych ustaleń w kwestii popełnienia przestępstwa lub sfałszowania dokumentu (zob. np. wyrok NSA z 9 lutego 2011 r., II OSK 1170/10, LEX nr 992482). Reasumując, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, albowiem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym jak i prawnym, właściwie zastosowano art. 149 § 3 K.p.a., dokonując odmowy wznowienia postępowania, nie dopuszczając się przy tym do naruszenia art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Również Sąd działając z urzędu, poza granicami skargi, nie dostrzegł takich uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.