II SA/Op 607/17

PostanowienieWSA w Opolu2018-03-13

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący współwłaścicielem sąsiedniej działki i posiadający służebność drogi koniecznej, wykazał naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z zarządzeniem Burmistrza o przeznaczeniu do sprzedaży nieruchomości gminnej stanowiącej drogę wewnętrzną?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Posiadanie służebności drogi koniecznej oraz sąsiedztwo nieruchomości nie stanowiło podstawy do skutecznego zaskarżenia zarządzenia o sprzedaży działki gminnej, gdyż sprzedaż ta nie ograniczała ani nie pozbawiała skarżącego jego dotychczasowych uprawnień, a jedynie pozwalała na utrzymanie dotychczasowej sytuacji korzystania z drogi na zasadzie ogólnej dostępności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na zarządzenia Burmistrza Strzelec Opolskich dotyczące przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości gminnych. Skarżący podnosił, że zarządzenia naruszają jego prawa jako współwłaściciela i zarządcy sąsiednich działek, wskazując na wcześniejsze porozumienia i remonty wykonane z jego środków. Burmistrz argumentował, że sprzedaż odbywa się zgodnie z prawem i uchwałami rady, a interesy skarżącego są zabezpieczone poprzez ustanowienie służebności drogi koniecznej. Sąd rozpatrywał dopuszczalność skargi w kontekście nowelizacji przepisów.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na zarządzenie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do sprzedaży w trybie ustanego przetargu ograniczonego nieruchomości gminnej oraz ogłoszenia wykazu postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 21listopada 2017 r., działająca w imieniu S. P. – B. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na zarządzenia Burmistrza Strzelec Opolskich Nr [...] i Nr [...] z 4 września 2017 r. domagając się: wstrzymania wykonalności ww. zarządzeń, stwierdzenia ich nieważności i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że 28 września 2017 r. wezwał Burmistrza Strzelec Opolskich do usunięcia naruszenia prawa i otrzymał odpowiedź, jednak organ nie podzielił zarzutów zawartych w tym wezwaniu. Zdaniem skarżącego, taki stan sprawy uprawnia go do złożenia skargi, gdyż przedmiotowe zarządzenia naruszają jego prawo jako współwłaściciela działki nr a i zarządcy działki nr b w [...]. Wskazał, że w roku 2001 zawarta została umowa pomiędzy ówczesnym Burmistrzem a właścicielami działki nr a i b obejmująca wymianę części działki a, na której znajduje się chodnik wzdłuż ul. [...] w zamian za teren działki nr c wzdłuż domu i ogrodu o szerokości 1 m. Umowa ta została zawarta po próbie zamiany tejże działki w zamian za teren działki nr d, po zablokowaniu wskazanej drogi przez nowego właściciela tej działki. Podniósł, że w 2009 r. działka nr c w [...], z której później wyodrębniono, w drodze podziału, m.in. działki nr e i nr f, została wyremontowana przez skarżącego, dlatego nie zgadza się na ich zbycie w zaproponowanej formie. Fakt wyremontowania drogi przez skarżącego jest potwierdzony zeznaniami urzędników w trakcie postępowań, czy to sądowych, czy też administracyjnych. Skarżący podkreślił, że w 2010 r. Komisja Mienia Gminy zawarła porozumienie w którym zobowiązuje strony m.in. do niezbywania przedmiotowej działki w prywatne ręce. Nadto od 2010 r. posiada "zasiedzone" prawo przechodu i przejazdu po tej działce. Skarżący wskazując na wyroki WSA w Opolu dodał, że "na działce nr c toczy się niezakończone postępowanie Nadzoru Budowlanego mające na celu doprowadzenie dokonanych tam robót w ramach samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem i tym samym działka będzie wymagała do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem." Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 grudnia 2017 r. wydanym na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości wyłączono ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 606/17 sprawę ze skargi S. P. na zarządzenie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 września 2017 r., Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Strzelec Opolskich wniósł o uznanie skargi S. P. za bezzasadną, ponieważ nie ma podstaw prawnych do unieważnienia zaskarżonych zarządzeń organu. W uzasadnieniu organ wskazał, że wydał zarządzenie Nr [...] z dnia 4 września 2017 r. o przeznaczeniu do sprzedaży w drodze ustnego przetargu ograniczonego nieruchomości gminnej położonej w [...] działki nr e z mapy [...] o pow. 0,0191 ha oraz zarządzenie Nr [...] z dnia 4 września 2017r. o przeznaczeniu do sprzedaży w trybie bezprzetargowym, działki gminnej nr f z mapy [...] o pow. 0,001 ha położonej w [...], zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.), na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych. Wskazał, że zbycie nieruchomości gminnych nastąpiło zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie określenia zasad zbywania, obciążania wydzierżawiania i wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata oraz na czas nieoznaczony, nieruchomości będących własnością Gminy Strzelce Opolskie nie stanowiących mieszkaniowego zasobu gminy, zmienionej uchwałą Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich Nr [...] z dnia 27 lutego 2013 r. Organ wyjaśnił, iż na podstawie tej uchwały do kompetencji burmistrza należy wyznaczanie do sprzedaży nieruchomości gminnych, których wartość nie przekracza kwoty 3.000.000 zł. Wobec tego oba zarządzenia wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem. Jednocześnie zaznaczył, że działki nr e i nr f obręb [...] wchodzą w skład gminnego zasobu nieruchomości, którym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy, z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875), gospodaruje Burmistrz Strzelec Opolskich. Działka nr e położona jest na terenie oznaczonym na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Strzelce Opolskie dla wsi [...] przyjętego uchwały Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich nr [...] z dnia 25maja 2011 r. symbolem KDW-2 i stanowi drogę wewnętrzną, z kolei działka nr f oznaczona jest na rysunku planu symbolem U i przeznaczona jest pod usługi. Nieruchomości zostały wyznaczone do sprzedaży z przeznaczeniem zgodnym z ustaleniami obwiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje realizacji zadań własnych gminy na tym terenie. Ponadto przed wyznaczeniem do sprzedaży działki nr e zabezpieczone zostały interesy wszystkich właścicieli i posiadaczy nieruchomości, którzy korzystają z tej drogi, jako dojazd do swojej posesji, stąd obciążona została służebnością drogi koniecznej na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy działek nr d, nr b, nr a, a jej sprzedaż ma nastąpić w drodze przetargu ograniczonego na rzecz właścicieli tych właśnie nieruchomości. Organ podał, że S. P. może nabyć tę nieruchomość, gdyż jest osobą uprawnioną do udziału w przetargu ograniczonym, o czym został poinformowany pismem z dnia 7 września 2017 r. Dalej stwierdził, że na podstawie umowy notarialnej nr Rep. A. [...] z dnia 3 czerwca 2013 r. działka nr e została obciążona odpłatną służebnością drogi koniecznej na rzecz właściciela działki nr d oraz na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 lipca 2016 r. i z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt [...], nieodpłatną służebnością na rzecz współwłaścicieli działki nr b i właściciela działki nr a. Z kolei działka nr f może być zagospodarowana zgodnie z ustaleniami planu jedynie przez właściciela działki nr d, gdyż posiada tę samą funkcję usługową, a z uwagi na jej parametry i małą powierzchnię, nie może być samodzielnie użytkowana. Potwierdzone to zostało w opinii Architekta Miejskiego wyrażonej w piśmie nr [...] z dnia 13 września 2017 r. Burmistrz wyjaśnił, że sprawa sprzedaży działki gminnej nr e położonej w [...] ma swój początek w 2013 r., gdyż o jej nabycie wnioskiem z 1 marca 2013 r. wystąpił K. P., właściciel działki nr a. Stąd, po analizie sprawy, wydał zarządzenie nr [...] w sprawie ustanowienia służebności drogi koniecznej, zgodnie z którym postanowił o ustanowieniu odpłatnie i na czas nieokreślony służebności drogi koniecznej na działce nr e na rzecz każdoczesnych właścicieli lub posiadaczy działek nr d, nr b i nr a. Przyjęto, że - po jej obciążeniu - zostanie wyznaczona do sprzedaży zgodnie z ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, w drodze przetargu ograniczonego na rzecz właścicieli działek nr d, nr b i nr a. Przyjęte przez Burmistrza ustalenia zostały pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Gospodarki Komunalnej i Majątku Gminy w dniu 8 maja 2013 r. O powyższym stanowisku S. P. został poinformowany pismem z 15 maja 2013 r., nr [...]. Natomiast pozytywną opinię w sprawie sprzedaży działek nr e i nr f położonych w [...] Komisja Gospodarki Komunalnej i Majątku Gminy wydała na posiedzeniu w dniu 6 września 2017 r. Odnosząc się natomiast do wskazanej w skardze opinii Komisji Gospodarki Komunalnej i Majątku Gminy z 2010 r. organ dostrzegł, że wydana była w innym stanie prawnym nieruchomości, czyli przed uchwaleniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla wsi [...], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich nr [...] z dnia 25 maja 2011r. Dotyczyła ona pierwotnej działki nr c z której oprócz opisanych działek nr e i nr f, w wyniku geodezyjnego podziału przeprowadzonego w 2012 r. powstały: działka nr g o pow. 0,0055 ha zabudowana zbiornikiem przeciw pożarowym, działka nr h o pow. 0,0022 ha przeznaczona pod poszerzenie drogi publicznej powiatowej i działka nr i o pow. 0,0003 ha przeznaczona pod poszerzenie drogi publicznej wojewódzkiej. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 607/17, starszy referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r. o sygn. akt II SA/Op 607/17 Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia. W odpowiedzi na pismo procesowe Burmistrza Strzelec Opolskich skarżący wyjaśnił, że sprawa zbycia drogi miała swój początek w 2000 r., a może i 1999 r., a nie - jak podaje organ - w 2003 r. Poza tym Burmistrz zapomniał, że remont drogi został wykonany m.in. z materiałów skarżącego, a nie tylko gminnych. Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie kontroli sądowej zostało poddane zarządzenie Burmistrza Strzelec Opolskich Nr [...] z dnia 4 września 2017 r. w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze ustnego przetargu ograniczonego nieruchomości gminnej położonej w [...] oraz ogłoszenia wykazu, podjęte na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.), art. 27 i art. 28 ust. 1, art. 35 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz., z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1, § 3 pkt 2 i pkt 7 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie określenia zasad zbywania, obciążania wydzierżawienia i wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata oraz na czas nieoznaczony, nieruchomości będących własnością Gminy Strzelce Opolskie nie stanowiących mieszkaniowego zasobu gminy, zmienionej uchwałami: Nr [...] Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 23 września 2009 r., oraz Nr [...] Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 27 lutego 2013 r. W § 1 cyt. zarządzenia postanowiono, że przeznaczono do sprzedaży nieruchomość gminną położoną w [...], wymienioną w wykazie stanowiącym załącznik do niniejszego zarządzenia, w drodze ustnego przetargu ograniczonego do właścicieli sąsiednich nieruchomości obejmujących działki nr d, nr b, nr a. Natomiast w § 2 zarządzenia stwierdzono, że wykaz, o którym mowa w § 1 podlega wywieszeniu na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich oraz Gminnego Zarządu Mienia Komunalnego w Strzelcach Opolskich, a informacja o jego sporządzeniu zostanie zamieszczona w prasie lokalnej i na stronach internetowych [...] i [...]. Od razu trzeba wskazać, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania jej dopuszczalności. W związku z tym przyjdzie zauważyć, że w niniejszej sprawie skarga wniesiona została w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r., stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, w wyniku powyższej nowelizacji zniesiono, wynikający z art. 52 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi, jak również usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi, wprowadzając w art. 53 § 2a P.p.s.a. zasadę, zgodnie z którą w przypadku innych aktów (niż określonych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym im ustawą zmieniającą co istotne - miały zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w dniu 4 września 2017 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Natomiast na zasadzie art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej, przepisy art. 52 i art. 53 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą oraz przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej. Powyższe zasady, obowiązujące od dnia 1 czerwca 2017 r. mają zatem zastosowanie w niniejszej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie z dnia 4 września 2017 r., a zatem akt podjęty po zmianach wprowadzonych ustawą nowelizującą. Z aktualnej treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że merytoryczne rozpoznanie skargi możliwe jest przy łącznym spełnieniu dwóch warunków, tj. publicznoprawnego charakteru zaskarżonego zarządzenia oraz naruszeniu postanowieniami zarządzenia interesu prawnego wnoszącego skargę. Dokonując oceny niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż spełniony został wymóg, co do charakteru sprawy objętej przedmiotem skargi, gdyż zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zarządzenie z dnia 4 września 2017 r. Nr [...] w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze ustnego przetargu określonej i wyodrębnionej prawnie nieruchomości, stanowi etap przygotowawczy i poprzedzający czynności cywilnoprawne, ale czynnością o takim charakterze nie jest. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego decydowanie o tym, która nieruchomość ma pozostać własnością gminy, a co do której nieruchomości gmina ma się takiej nieruchomości wyzbyć, ma cechy wykonywania przez gminę zadań publicznych polegających na gospodarowaniu mieniem komunalny, a tym samym zaspakajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców. Podejmując zarządzenie, którego konsekwencją będzie wyeliminowanie danej nieruchomości z gminnego zasobu nieruchomości burmistrz wykonuje z ramienia gminy zadania publicznoprawne, a zatem podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej. Kolejnym zagadnieniem w badanej sprawie jest ustalenie czy skarżący ma interes prawny w żądaniu zbadania legalności zarządzenia przez sąd administracyjny. W tym miejscu stwierdzić przyjdzie, iż w przeciwieństwie do postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się w następstwie skargi na rozstrzygnięcie administracyjne podejmowane w trybie postępowania administracyjnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wnoszący skargę musi wykazać się nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na zarządzenie (uchwałę) organu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Odczytanie komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że w celu ustalenia istnienia legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zarządzenie podjęte w sprawie przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości nie wystarcza samo posiadanie interesu prawnego. Legitymowany do wniesienia skargi jest bowiem wyłącznie podmiot, którego interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Legitymacja skargowa opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że zarządzenie narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danego zarządzenia podjętego przez jednostkę samorządu terytorialnego. Z utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżonym zarządzeniem (uchwałą) (por. wyrok NSA z 29 lipca 2016 r., II OSK 2859/14 dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego składającego skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zarządzenie, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W świetle powyższego, skuteczność rozpatrzenia przez sąd administracyjny skargi na zarządzenie organu wykonawczego gminy - jak w niniejszej sprawie - uwarunkowana jest m.in. naruszeniem interesu prawnego skarżącego tym zarządzeniem. Przyjdzie jeszcze raz podkreślić, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać trzeba, iż skarżący nie wykazał, że w wyniku podjętego zarządzenia doszło do naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanym zarządzeniu unormowaniem, a jego własną indywidualną sytuacja prawną, wynikającą z przepisów prawa administracyjnego. Z uzasadnienia skargi można jedynie domniemywać, że skarżący naruszenia swojego interesu prawnego upatruje w przeznaczeniu nieruchomości nr e do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego na rzecz "osoby prywatnej", wbrew temu co - jego zdaniem - uprzednio zostało uzgodnione z Gminą. W ocenie Sądu, tak sformułowane naruszenie interesu prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba odnotować, że sporna nieruchomość została wyznaczona do sprzedaży z przeznaczeniem zgodnym z ustaleniami obwiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje realizacji zadań własnych gminy na tym terenie. Przed wyznaczeniem do sprzedaży działki nr e Gmina zabezpieczyła interesy wszystkich właścicieli i posiadaczy nieruchomości, którzy korzystają z tej drogi dojazdowej do swojej posesji, gdyż obciążona została służebnością drogi koniecznej na rzecz obecnych i następców prawnych właścicieli, jak i posiadaczy działek nr d, nr b, nr a. Ten stan rzeczy wynika z umowy notarialnej nr Rep. A. [...] z dnia 3 czerwca 2013 r., według której działka nr e została obciążona odpłatną służebnością drogi koniecznej na rzecz właściciela działki nr d oraz z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt [...], o nabyciu nieodpłatnej służebności gruntowej na rzecz współwłaścicieli działki nr b i właściciela działki nr a. Przy tym sprzedaż spornej nieruchomości ma nastąpić w drodze przetargu ograniczonego na rzecz właścicieli tych nieruchomości. Wobec tego zasadnicze znaczenie dla oceny legitymacji procesowej skarżącego miało ustalenie, czy kwestionowana uchwała wywołuje skutki w sferze prawnej skarżącego jako właściciela działki nr a sąsiadującej z działką gminną nr e, tzn. czy prowadzi do ograniczenia lub pozbawienia jej dotychczasowych uprawnień bądź nakłada na niego nowe obowiązki. Zdaniem Sądu, wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżącego, zaskarżona uchwała nie wpływa na przysługujące mu prawo własności do nieruchomości o nr a ani na sposób jego wykonywania. Uchwała w sprawie sprzedaży m.in. na jego rzecz działki nr e stanowiącej drogę wewnętrzną należącą do gminy nie narusza interesu prawnego skarżącego. Bezspornie skarżącemu przysługuje ograniczone prawa rzeczowe, w postaci służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez położoną działkę nr e ustanowione od 1 stycznia 2010 r. Wobec tego, biorąc pod uwagę zarzuty skargi - zdaniem Sądu - nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu interesu prawnego z faktu niezainteresowania nabyciem nieruchomości od gminy, bądź sąsiadowania z tą nieruchomością. Również możliwość sprzedaży działki nr e innej osobie, jak też prowadzenie postępowania przez nadzór budowlany w odniesieniu do tej działki, nie może decydować o naruszeniu interesu prawnego skarżącego. W ocenie Sądu, skarżący odwołuje się jedynie do interesu faktycznego ukierunkowanego na zachowanie aktualnej sytuacji własnościowej nieruchomości, której dotyczy skarżone zarządzenie. Analizując okoliczności niniejszej sprawy oraz wpływ postanowień zaskarżonego zarządzenia na wykonywanie przez skarżącego jego uprawnień właścicielskich w stosunku do działki nr a oraz korzystania z działki nr e Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone zarządzenie nie zmieni dotychczasowej sytuacji skarżącego i nie ograniczy w żaden sposób jego uprawnień wynikających z skarżonego zarządzenia. Jak wynika z umowy notarialnej z dnia 3 czerwca 2013 r., według której działka nr e została obciążona odpłatną służebnością drogi koniecznej na rzecz właściciela działki nr d oraz z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt [...], o nabyciu nieodpłatnej służebności gruntowej na rzecz współwłaścicieli działki nr b i właściciela działki nr a skarżącemu przyznano ograniczone prawa rzeczowe, w postaci służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez położoną działkę nr e. Nadto sprzedaż spornej nieruchomości ma nastąpić w drodze przetargu ograniczonego na rzecz m.in. skarżącego. Stąd zasadnicze znaczenie dla oceny legitymacji procesowej skarżącego miało ustalenie, czy kwestionowana uchwała wywołuje skutki w sferze prawnej skarżącego jako właściciela działki nr a sąsiadującej z działką gminną nr e, tzn. czy prowadzi do ograniczenia lub pozbawienia jej dotychczasowych uprawnień bądź nakłada na niego nowe obowiązki. Zdaniem Sądu, w świetle powyższych okoliczności sprzedaż działki drogowej nr e nie spowoduje ograniczenia w przysługującej skarżącemu możliwości korzystania z dostępu do drogi przez tę właśnie działkę. Jego sytuacja prawa nie ulegnie żadnej zmianie. Zmianie nie ulegnie również sytuacja jego działki nr a, która poprzez postanowienia tego zrządzenia nie straci dostępu do drogi, rozumianego jako dostęp poprzez drogę wewnętrzną zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073). Omówione postanowienie Sądu przyznało skarżącemu ograniczone prawa rzeczowe, w postaci służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez położoną działkę nr e, jednak nie kreuje roszczenia w stosunku do Gminy o przeniesienie własności tej działki jedynie na rzecz skarżącego. Z wyjaśnień organu wynika, że działka nr e jest działką gminną o charakterze drogowym, przy której położna jest nie tylko działka skarżącego nr a, ale również inne działki nr b i nr c. Właściciele wszystkich tych działek mają uprawnienie do korzystania z takiej drogi. Uprawnienie uzyskanie przez skarżącego w wyniku postanowienia Sądu nie tworzy roszczenia o przeniesienie własności działki nr e, ani prawa do wyłącznego korzystania z niej. Zarządzenie pozwoli na utrzymanie dotychczasowej sytuacji, w której wszyscy właściciele działek przyległych do ww. działki mogą z niej korzystać na zasadzie ogólnej dostępności do drogi gminnej. Podkreślenia wymaga, że, zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego, gmina może korzystać ze swojej własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i rozporządzać nią w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Gmina przeznaczyła działkę gminną nr e do sprzedaży z tego względu, że pełni funkcję drogi wewnętrznej ogólnodostępnej. Dlatego też podstawą interesu prawnego skarżącego zasługującego na ochronę przed sądem nie mogą być przedstawione argumenty skargi. W ocenie Sądu, brak zgody na rozporządzenie przez gminę prawem własności nieruchomości stanowiącej sporną działkę nie narusza ani interesu prawnego skarżącego, ani jego uprawnień. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło