II SA/Op 624/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim w przedmiocie legalności robót budowlanych postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy, 2) odrzucić skargę. W piśmie z dnia 2 grudnia 2008 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nazwanym "Pozew na Nyski oraz Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Opolu", M. G.- wskazując, że z powodu wybudowania drogi przebiegającej w nieprawidłowej odległości od budynku, będącej dotąd drogą dojazdową, budynek ten pęka - zawarł żądania ujęte w trzech punktach, domagając się zamknięcia drogi (pkt 1), odszkodowania w kwocie 150000 zł (pkt 2) oraz ukarania winnych takiego stanu (pkt 3). Skarżący wskazał, iż jest to już trzeci pozew wnoszony przez niego w tej sprawie, wskazując sygnaturę akt "II SAB 8/08". Każdy z wymienionych punktów został potraktowany jako oddzielna skarga odnosząca się do organów nadzoru budowlanego pierwszej i drugiej instancji, która została zarejestrowana odrębnie w repertorium sądowym pod kolejnymi numerami II SA/Op 620/08-625/08. Odnośnie żądania zawartego w punkcie 3, skarżący w dalszej części pisma z dnia 2 grudnia 2008 r. sprecyzował, iż wobec winnych celowego łamania przepisów, którzy czynią mu krzywdę niszcząc jego dom, domaga się ich ukarania karami finansowymi analogicznymi do tych, jakie przez nadzór budowlany są nakładane na osoby niestosujące się do wymogów prawa budowlanego, wywodząc, że ci winni urzędnicy muszą zapłacić karę. Ponadto w piśmie z dnia 2 grudnia 2008 r. skarżący wniósł o przydzielenie adwokata z urzędu, a następnie na urzędowym formularzu z dnia 3 stycznia 2009 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarga w powyższym przedmiocie, dotycząca Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim, została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Op 624/08 i ta sprawa stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynności organów. Zakreślona powyższym przepisem kognicja sądu administracyjnego oznacza, że sąd ten nie jest właściwy do rozpatrywania innych spraw i wniosków, które nie mieszczą się we wskazanym wyżej zakresie, stąd wniesiona w takich warunkach skarga podlega odrzuceniu w trybie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowiącym, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie jej jest niedopuszczalne. Z treści zawartej w punkcie 3 skargi wynika żądanie skarżącego, sprowadzające się do wniosku o ukaranie karami pieniężnymi urzędników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim, winnych szkód powstałych w budynku skarżącego. Skarżący domaga się zatem zastosowania represji wobec osób uczestniczących w procesie decyzyjnym, które podjęły wadliwe – zdaniem skarżącego – rozstrzygnięcia skutkujące nieprawidłowym usytuowaniem drogi względem jego budynku. Tak sprecyzowane żądanie skargi nie jest objęte kognicją sądu administracyjnego, co wyczerpuje przesłankę do jej odrzucenia, określoną w powołanym wyżej przepisie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W odniesieniu do wniosku o nałożenie kar finansowych wskazać dodatkowo przyjdzie, że w świetle przepisów art. 145-150 P.p.s.a. uprawnienia sądu administracyjnego można określić jako kasatoryjne, gdyż sąd uwzględniając skargę może uchylić zaskarżony akt, stwierdzić bezskuteczność czynności albo zobowiązać do wydania aktu bądź czynności w określonym terminie. Natomiast wymierzenie przez sąd administracyjny kar pieniężnych może nastąpić jedynie w wyjątkowych, określonych precyzyjnie przez ustawodawcę przypadkach, tj. w razie niewykonywania przez organ wyroku (art. 154 P.p.s.a) albo nieprzekazania sądowi akt sprawy wraz ze skargą (art. 55 § 1 P.p.s.a.), a także w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu podjętego w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy (art. 112 P.p.s.a.), przy czym w tych przypadkach kara grzywny wymierzana jest organowi, a nie pracownikom tego organu. Odnotować należy jeszcze, że poprzednie dwie wspomniane przez skarżącego skargi zostały rozpoznane już przez tut. Sąd, przy czym w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą wskazywaną przez skarżącego, tj. II SAB/Op 8/08 prawomocnym postanowieniem z dnia 31 marca 2008 r. odrzucono skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, wobec nieusunięcia jej braków formalnych, natomiast postanowieniem z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 547/08 odrzucono skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, powodu jej nieopłacenia. Odnośnie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, iż wprawdzie stosownie do art. 243 §1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, jednakże zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy bez potrzeby analizy stanu faktycznego i prawnego jest oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 320 i nast.) W świetle powyższego należało uznać, iż z uwagi na omówioną wyżej treść żądania skargi, nieobjętą kognicją sądu administracyjnego, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a. Z tego względu skargę, jako podlegającą odrzuceniu, należało uznać za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. również w zakresie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko takie jest zbieżne z poglądami wyrażanymi zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjęto, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona, w szczególności w razie oczywistej bezzasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OZ 294/07; z dnia 24 stycznia 2007r. sygn. akt I OZ 35/07; z dnia 27 października 2005r. sygn. akt II FZ 652/05 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 2222/06 - nie publ.), jak i w literaturze przedmiotu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. Zakamycze 2005, s. 596), gdzie podkreślono, iż potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 P.p.s.a.). Zauważyć również należy, że z uwagi na okoliczność, iż już z samej treści skargi określającej przedmiot zaskarżenia, wynikało, że podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 222 P.p.s.a. nie żądano od skarżącego uiszczenia stosownego wpisu sądowego, a tym samym nie powstał na obecnym etapie postępowania obowiązek poniesienia kosztów sądowych. Sam zaś fakt odmowy przyznania stronie prawa pomocy nie stanowi przeszkody w złożeniu stosownego wniosku w sytuacji, gdyby wobec zamiaru skorzystania przez skarżącego z przysługujących mu środków zaskarżenia zaistniała konieczność poniesienia przezeń ewentualnych wydatków, których nie byłby on w stanie ponieść samodzielnie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 247 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono, jak sentencji.