II SA/Op 65/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę POSTANAWIA odrzucić skargę. Pismem z dnia 5 stycznia 2006 r., które nadane zostało w dniu 12 stycznia 2006 r. przesyłką poleconą w placówce pocztowej "Poczty Polskiej", K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze tej, kwestionując rozstrzygnięcia organów administracji podjęte w przedmiocie udzielenia E. M. pozwolenia na budowę skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie na skutek wznowienia postępowania wydana została przez Starostę [...] decyzja z dnia [...], nr [...]. o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...], z dnia [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania E. M. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części mieszkania w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na lokal usługowy. Skarżący wyjaśnił, iż decyzja z dnia [...], utrzymana została następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...], nr [...]. Zaznaczył również, iż w postępowaniu odwoławczym nie został uznany za stronę. Organ II instancji nie doręczył mu decyzji z dnia [...]. Dodatkowo K. P. podniósł, iż nie została mu skutecznie doręczona również decyzja organu I instancji. W dniu 21 marca 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wezwał skarżącego do sprecyzowania, czy skarga wniesiona została na decyzję Starosty [...] z dnia [...]., czy też dotyczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, iż skarga dotyczy decyzji zarówno organu I jak i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skargę należało odrzucić. W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Oznacza to, iż skargę do sądu administracyjnego można wnieść skutecznie w terminie 30 dni, przy czym termin liczy się od dnia doręczenia decyzji skarżącemu. Zauważyć przyjdzie, iż powyższy przepis, określając termin do wniesienia skargi, określa początek jego biegu jedynie w przypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje natomiast wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. Pomimo jednak braku w tym zakresie wyraźnej regulacji ustawowej, uznać należy, iż aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania administracyjnego. O ile z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA 413/97, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 44541). Nie można natomiast w odniesieniu do takiej sytuacji zgodzić się z tezą, iż w stosunku do osoby której nie doręczono decyzji, termin do złożenia skargi w ogóle nie rozpoczął biegu (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 585/01, niepublikowany). Takie stanowisko byłoby bowiem sprzeczne z, wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a., zasadą trwałości decyzji administracyjnych. Według art. 110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Chodzi o doręczenie decyzji adresatom. Decyzja ostateczna wchodzi do obrotu prawnego wywołując skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego (patrz: Czesław Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I", Kantor Wyd. Zakamycze 2005, s. 188). To wywołanie skutków prawnych polega także na zastosowaniu specjalnej regulacji, dla sytuacji polegającej na pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć także przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to m.in. spraw, w których występuje wielość stron, gdy jednej ze stron nie doręczono decyzji. W takich przypadkach strona ma prawo żądać wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (por. Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 579). Jak już wyżej zasygnalizowano, gdy strona bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi do sądu, stosownie do art. 86 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu (por. H. Knysiak – Molczyk, [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 332). Przypomnienie tej możliwości proceduralnej jest o tyle wskazane, że pojawić się może problem konkurencji dwóch środków prawnych: podania o wznowienie postępowania administracyjnego (art. 148 K.p.a.) oraz skargi do sądu administracyjnego wniesionej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 1 oraz art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, jednak warto zauważyć, że zagadnienie takiej konkurencji normuje przepis art. 56 Prawa o postępowaniu (...). Podsumowując powyższe uwagi przyjdzie stwierdzić, że strona postępowania administracyjnego, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, gdyż organ odwoławczy nie uczynił jej adresatem decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, wynikającym z art. 53 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniesienie skargi po upływie terminu skutkuje odrzuceniem skargi, chyba ze skarżący złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 86 § 1 tej ustawy). Nie uszczupla to prawa strony do obrony swoich interesów, gdyż służy jej nadto prawo wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, w myśl art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Na uboczu przypomnieć warto, iż decyzje kończące postępowanie w sprawie wznowienia, podlegają na ogólnych zasadach zaskarżeniu w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego, a więc także w drodze podania o wznowienie postępowania (por. Barbara Adamiak, op. cit. s. 615). Mając na uwadze powyższe zauważyć przyjdzie, iż w niniejszej sprawie ostatnim terminem, w jakim zaskarżona decyzja doręczona została jednej ze stron biorących udział w postępowaniu odwoławczym, był dzień 14 stycznia 2005 r. Uznać zatem wypada, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 13 lutego 2005 r. Z uwagi na to, że ostatni dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy (niedziela), zgodnie z art. 83 § 2 Prawa o postępowaniu (...) przyjąć trzeba, iż w niniejszej sprawie ostatnim dniem terminu był dzień 14 lutego 2005 r. Skoro zatem skarga wniesiona została w dniu 12 stycznia 2006 r. (dzień oddania pisma w placówce pocztowej), uznać należy, iż wniesiona została po upływie terminu. Odnotować zaś można, iż skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wobec powyższego należało, na mocy art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucić skargę.