II SA/Op 68/16
WyrokWSA w Opolu2016-05-31
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikowaną do płatności ONW na rok 2013, uwzględniając dane z kontroli na miejscu oraz z systemu LPIS/GIS, a także czy zastosowane pomniejszenia płatności i sankcje były zasadne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikowaną do płatności ONW na rok 2013, opierając się na wynikach kontroli na miejscu oraz danych z systemu LPIS/GIS. Prawidłowo zastosowano pomniejszenia płatności i sankcje wynikające z rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, a także z przekroczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG). Skarga została oddalona jako niezasadna.Stan faktyczny
Rolnik J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2013. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek rolnych, co doprowadziło do pomniejszenia przyznanej płatności i nałożenia sankcji. Decyzje organów I i II instancji zostały utrzymane w mocy. Rolnik zaskarżył te decyzje, zarzucając niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i błędy organów w ustaleniu powierzchni PEG. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, oceniając legalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 12 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
Przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu Opolski Oddział Regionalny (dalej zwanego ARiMR) z dnia 12 listopada 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z dnia 29 maja 2015 r. w sprawie przyznania J. K. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013 – Obszary ze specyficznymi utrudnieniami w wysokości 17.910,95 zł, po pomniejszeniu płatności o kwotę 1.129,13 zł oraz odmowie przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW- Nizinna strefa II, na 2013 r. i nałożył sankcję w wysokości 26,40 zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny.
Wnioskiem z dnia 15 maja 2013 r. J. K. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie o przyznanie płatności ONW strefa ze specyficznymi utrudnieniami na 2013 r., działki rolne o powierzchni 98,62 ha. Do wniosku załączono materiał graficzny z wrysowanymi granicami działek rolnych w terenie.
W dniach 3 marca 2014 r. do 4 marca 2014 r. oraz w dniach 23 marca 2014 r. do 28 marca 2014 r. w gospodarstwie rolnym producenta przeprowadzona została kontrola na miejscu dotycząca programu rolnośrodowiskowego. W jej wyniku zostały stwierdzone nieprawidłowości opisane w raporcie z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...].
W dniu 30 maja 2014 r. wnioskodawca złożył do Opolskiego Biura Kontroli na Miejscu zastrzeżenia. Zastrzeżenia strony do ustaleń kontrolnych nie dotyczyły ustaleń w zakresie działek rolnych położonych na obszarach ONW.
W wyniku rozpoznania zastrzeżeń strony dokonano korekty raportu w zakresie kodu pokontrolnego O3, zaś co do zastosowania kodu pokontrolnego O6 podtrzymano wyniki kontroli.
W sprawie wydawane były decyzje przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z dnia 10 lipca 2014 r., która uchylona została decyzją Dyrektora ARiMR w Opolu z dnia 10 października 2014 r., nr [...]; z dnia 5 lutego 2015 r., która została uchylona decyzją Dyrektora ARiMR w Opolu z dnia 15 kwietnia 2015 r., nr [...].
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 29 maja 2015 r., nr [...], przyznał J. K. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2013 r. – Obszary ze specyficznymi utrudnieniami - w wysokości 17.910,95 zł, po pomniejszeniu płatności o kwotę 1.129,13 zł oraz odmówił przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW - Nizinna strefa II na 2013 r. i nałożył sankcję w wysokości 26,40 zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa oraz wyjaśnił sposób obliczenia płatności i zastosowanych sankcji. W zakresie płatności ONW - strefa ze specyficznymi utrudnieniami organ I instancji wyjaśnił, iż powierzchnia deklarowana wynosiła 98,62 ha, natomiast stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej i na miejscu 95,78 ha. Zawyżenie powierzchni wynosiło więc 2,84 ha i dlatego też zastosowano zmniejszenie zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w postaci pomniejszenia należnej płatności o dwukrotność stwierdzonego zawyżenia (1129,13 zł). W zakresie płatności ONW - strefa nizinna II, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie wskazał natomiast, iż powierzchnia deklarowana wynosiła 0,10 ha, a stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej 0,00 ha. Powyższe spowodowało zawyżenie powierzchni o 100%, co zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 stanowi podstawę odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji wieloletnich w kwocie odpowiadającej powierzchni zawyżenia, a więc 0,10 ha - 26,40 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. stwierdził, że nie zgadza się z zapadłą decyzją, gdyż organ nie odniósł się do zgłaszanych zastrzeżeń dotyczących powierzchni PEG. Stwierdził, że działki rolne N i O położone są w całości na działce ewidencyjnej nr a i obejmują cały jej obszar, który użytkowany jest rolniczo. Maksymalny zatem kwalifikowany obszar PEG wynosi 11,5964 ha, a maksymalny zwarty obszar wynosi 6,7075 ha. Podkreślił, że żadna z działek położonych na tej działce ewidencyjnej nie ma zadeklarowanej większej powierzchni niż maksymalny zwarty obszar PEG i stąd też nie jest wiadomym z jakich przyczyn w trakcie kontroli administracyjnej powierzchnia działki O została zredukowana do PEG wynoszącego 5,13 ha. Odwołujący podniósł nadto, że podobna sytuacja wystąpiła w odniesieniu do działki rolnej P i R oraz S i T, które są położone odpowiednio na działkach o nr ewid. b i c i na których maksymalny kwalifikowany obszar PEG i maksymalny zwarty obszar wynosił 4,1646 ha i 12,1957 ha i które to działki nie miały we wniosku zadeklarowanej większej powierzchni. Odwołujący zarzucił ponadto, że nie jest dla niego jasne dlaczego organy nie podjęły czynności zmierzających do wyjaśnienia wystąpienia znacznych różnic pomiędzy obszarem zmierzonym w trakcie kontroli na miejscu (26,63 ha), co do działki oznaczonej literą G, a powierzchnią PEG, tj. 24,63 ha.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 listopada 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR Opolskiego Oddziału Regionalnego w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, po zrelacjonowaniu stanu faktycznego i prawnego mającego zastosowanie w sprawie, organ odwoławczy wskazał, iż tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i na podstawie § 2 tego rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi jeżeli spełnia wymagania określone tym przepisem, a płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. Organ przywołał również art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 i art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, ze zm.) i podał, że w przypadku stwierdzenia, iż zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Przywołując, Wskazywał również, iż system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, które gwarantują dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Uzasadniał dalej, że na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. Podkreślił też organ odwoławczy, że art. 12 ust. 3-5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wymaga w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d przekazania wcześniej ustalonych formularzy (wniosku) zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierających informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Jeśli nastąpiły jakiekolwiek zmiany, szczególnie odnośnie do przeniesień uprawnień do płatności zgodnie z art. 43 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 lub jeśli jakakolwiek informacja podana we wcześniej ustalonym formularzu, o którym mowa w ust. 2 i 3, jest błędna, przy składaniu wniosku rolnik wprowadza poprawki w formularzu. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje zaktualizowaną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowe granice działki referencyjnej. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz zarzutu odwołania organ II instancji stwierdził, że w sprawie w sposób prawidłowy ustalono powierzchnię kwalifikowaną do płatności ONW na 2013 r. W gospodarstwie rolnym odwołującego przeprowadzona została bowiem kontrola, której wyniki zostały zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr [...], jak danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (system LPIS). Zauważał organ, iż z omawianego raportu wynika, m.in., że działka rolna AZZ obarczona jest kodem DR50, który oznacza, iż granice upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działek rolnych. Ponadto w zakresie działek rolnych A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, Ł, M, N, O, P, R, S, T, U, W, Z, AA, AB, AC, AD, IA, II, KK inspektorzy terenowi dokonali jednego łącznego pomiaru wszystkich tych działek. Pomiarów powierzchniowych działek rolnych w trakcie kontroli na miejscu dokonuje się zawsze w odniesieniu do obszaru użytkowanego rolniczo przez producenta rolnego w granicach deklarowanych działek ewidencyjnych. W przypadku stwierdzenie przez inspektorów wykonujących czynności kontrolne faktu, że areał działki jest większy niż zadeklarowany we wniosku stosuje się kod DR50, a sytuacja taka powoduje, iż stwierdzony areał konkretnej działki rolnej położony na niezadeklarowanej we wniosku działce ewidencyjnej nie może zostać uwzględniony przy naliczaniu płatności, co w praktyce oznacza pomniejszenie konkretnej działki rolnej o powierzchnie zmierzone w granicach działek referencyjnych znajdujących się "poza" wnioskiem. Zaznaczył również, iż nie zawsze obarczenie działki rolnej kodem DR50 skutkuje pomniejszeniem areału konkretnej działki rolnej - ostateczna weryfikacja powierzchni takich działek następuje w trakcie kontroli administracyjnej, kiedy to następuje niejako porównanie danych z kontroli na miejscu do danych zawartych w bazie LPIS/GIS. Organ odwoławczy dokonując oceny raportu z czynności kontrolnych nr [...] pod kątem prawidłowości zastosowania kodów DR50 uznał, że dokumentacja z kontroli jest czytelna i kompletna, a ustalenia zawarte w raporcie z kontroli na miejscu nie budzą wątpliwości i stąd należało przyjąć iż, ustalenia dokonane przez organ I instancji w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przy wydawaniu skarżonej decyzji zostały wykonane prawidłowo. Zdaniem organu, analiza wyników kontroli na miejscu (zwłaszcza śladu pomiaru GPS oraz szkiców polowych) w zakresie działki rolnej AZZ obarczonej kodem DR50 pozwala stwierdzić, iż pomniejszenie areału tejże działki jest spowodowane przesunięciem granic jej użytkowania, w wyniku czego część jej powierzchni znajduje się na sąsiednich działkach ewidencyjnych niedeklarowanych we wniosku. Z kolei w zakresie działek rolnych pomierzonych łącznie organ odwoławczy stwierdził, iż dokonane pomiary są rzetelne i uwzględniają całą powierzchnię kwalifikowaną do płatność tychże działek. Dodatkowo wskazał, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o tym, iż powierzchnia omawianych działek rolnych/ewidencyjnych jest inna (większa) niż stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu, choć to na niej - zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy PROW - ciąży inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania kwalifikowalności do płatności powierzchni objętych wnioskiem. Organ odwoławczy podkreślił wagę i znaczenie protokołu kontroli i reasumując uznał, że nie dopatrzył się uchybień (nieprawidłowości) w zakresie ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu i zawartych w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. Przypomniał, przybliżając zasady funkcjonowania systemu LPIS/GIS, że ostateczna powierzchnia działek rolnych dla których w kontroli na miejscu dokonano pomiaru powierzchni kwalifikowanej, ustalona została w oparciu o dane LPIS/GIS. Podał nadto, że w ramach prowadzonej przez ARiMR bazy LPIS/GIS dla każdej działki ewidencyjnej zgłaszanej do płatności wyznaczona jest maksymalna powierzchnia kwalifikująca się do płatności (tzw. powierzchnia PEG), która to zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nie może być przekroczona podczas przyznawania płatności ONW w odniesieniu do konkretnych działek rolnych oraz, że w celu określenia ostatecznej powierzchni działek rolnych kwalifikującej się do płatności koniecznym jest odniesienie wyników kontroli na miejscu do danych zawartych w bazie LPIS/GIS. Dokonując analizy wyników kontroli powierzchni zadeklarowanych działek do powierzchni stwierdzonych podczas kontroli zgodził się z wyliczeniami poczynionymi przez organ I instancji zarówno co do całkowitej powierzchni zawyżenia w strefie ONW – obszary ze specyficznymi utrudnieniami i w strefie ONW – nizinne II, jak i wyliczeniem płatności. Organ odniósł się również do zarzutów odwołania i podkreślił ponownie, że ostateczna powierzchnia działek rolnych zakwalifikowana do płatności ustalana jest zawsze w odniesieniu do danych zawartych w bazie LPIS/ GIS, a generalną zasadą przyznawania płatności ONW - wyrażoną w art. 3 ust. 1 rozporządzenia ONW - jest zakaz przyznawania płatności ponad maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) wyznaczony dla konkretnej działki ewidencyjnej określony w bazie LPIS/GIS. Ograniczenie to dotyczy wszystkich działek rolnych, również tych, które były przedmiotem kontroli na miejscu. Zauważał, iż powierzchnia działek zmierzona w trakcie kontroli na miejscu nie zawsze jest powierzchnią ostatecznie zakwalifikowana do płatności - nie może przekraczać powierzchni PEG wyznaczonej w bazie LPIS/GIS oraz ogranicza się tylko do zakresu żądania wyrażonego we wniosku (skoro część powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu położona jest na działkach znajdujących się "poza" wnioskiem, nie może być uwzględniona do przyznania płatności). Uzasadniał, że ponowna analiza działek N i O - położonych na działce ewidencyjnej nr a, P i R. - położonych na działce ewidencyjnej nr b, S i T - położonych na działce ewidencyjnej nr c nie pozwala na uznanie zasadności zarzutów odwołania. Również kwestia powierzchni kwalifikowanej do płatności działki rolnej G. Strona w piśmie odwoławczym wskazuje bowiem, iż w kontroli na miejscu pomierzono dla tej działki 26,63 ha, natomiast PEG wyznaczono na poziomie 24,63 ha. Odpowiadając na tak postawione zarzuty stwierdził, iż jak wynika jednoznacznie z protokołu z czynności kontrolnych nr [...] działka rolna G została pomierzona łącznie z innymi działkami rolnymi położonymi w części dolnośląskiej gospodarstwa rolnego (dla całego kompleksu działek pomierzono 100,60 ha gruntów rolnych). W żadnym miejscu protokołu nie ma zatem informacji o powierzchni zmierzonej 26,63 ha, a stanowisko odwołującego w tym zakresie może wynikać pośrednio z zawartej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji informacji, iż powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu działki rolnej G wynosi 26,74 ha. Tak sformułowane uzasadnienie decyzji organu I instancji co do ww. działki rolnej organ odwoławczy uznał za błędne. Nieprawidłowość ta, zdaniem organu odwoławczego, nie ma jednak wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, gdyż ostateczna powierzchnia uwzględniona przez organ I instancji do płatności dla działki rolnej G jest zgodna z danymi zawartymi w bazie LPIS/GIS. Dostrzegł organ, iż odwołujący również mylnie wskazał ostateczną powierzchnię PEG tej działki - jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji powierzchnia ta ustalona została na poziomie 24,67 ha, a nie jak wskazał odwołujący - 24,63 ha. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zweryfikował także wyniki zawarte w protokole z oględzin i podał, iż dla trzech działek ewidencyjnych (d, b i e) powierzchnia zmierzona w trakcie oględzin jest nieznacznie większa od powierzchni PEG, natomiast dla pozostałych działek ewidencyjnych areał pomierzony w 2015 roku jest mniejszy niż powierzchnia PEG uwzględniona do płatności w roku 2013. Wyniki oględzin dla działek ewidencyjnych nr d i e nie mają wpływu na kształt podjętego w sprawie rozstrzygnięcia - działki AZZ i II nawet po uwzględnieniu areału zmierzonego w 2015 r. mają powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, a więc nie kwalifikują się do płatności. Co do pozostałych działek ewidencyjnych organ odwoławczy w wyniku dokonanej weryfikacji uznał, iż nie ma przesłanek do zastosowania wyników oględzin w sprawie z uwagi na znaczny upływu czasu pomiędzy datą przeprowadzenia oględzin a stanem faktycznym, który odzwierciedla wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2013. W sprawie nie sposób jednoznacznie stwierdzić, że stan faktyczny z roku 2015 jest tożsamy z warunkami jakie panowały na gruntach rolnych strony w roku 2013. Uwzględniając bowiem charakter gruntów rolnych zgłaszanych do płatności ONW - łąki trwałe położone w dużej części w sąsiedztwie obszarów leśnych - nie pozwala na wykluczenie, iż na przestrzeni roku, czy dwóch lat nastąpiła zmiana powierzchni użytkowanej rolniczo, czy to przez pomniejszenie areału rolniczego kosztem obszarów leśnych, czy też poprzez powiększenie terenów rolnych dzięki podejmowanym czynnościom agrotechnicznym. Organ odwoławczy ustosunkował się nadto do zarzutów dotyczących terminu przeprowadzenia kontroli oraz licznych błędów zawartych w protokole.
W złożonej skardze J. K. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, w tym nieuzyskania szczegółowych wyjaśnień co do tego z jakich przyczyn w trakcie kontroli administracyjnej zmniejszono powierzchnię PEG dla niektórych działek. Podnosił, że składając wniosek o płatność uczynił to na spersonalizowanym wniosku i stąd też nie popełnił błędu co do powierzchni PEG. Jeśli więc PEG wymaga korekty ze strony Agencji, to znaczy że to organ popełnił błąd. Zdaniem skarżącego, stosownie do art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył poprawny wniosek pod względem faktycznym lub może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Stąd nieuprawnione jest stanowisko organu, iż dane PEG powinny podlegać weryfikacji przez rolnika. Argumentował, że nie nastąpiły żadne zmiany powierzchni działki rolnej i nie miał powodu przypuszczać, że organ pomylił się w spersonalizowanym wniosku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR w Opolu wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu względnie jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przeprowadzona ww. sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uprawnia stwierdzenie, że nie naruszają one przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem sądowej kontroli była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w Opolu z dnia 12 listopada 2015 r, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z dnia 29 maja 2015 r. przyznającą skarżącemu płatność ONW na rok 2013 – Obszary ze specyficznymi utrudnieniami w wysokości 17.910,95 zł, po pomniejszeniu płatności o kwotę 1.129,13 zł oraz odmawiającą przyznania płatności ONW do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW- Nizinna strefa II na 2013 r. i nakładającą sankcję w wysokości 26,40 zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowości.
W sprawie w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga z jakich przyczyn Sąd nie odrzucił skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu i nie wydał w tym zakresie żadnego roztrzygnięcia. W tym zakresie zważyć należy, że skarżący wniósł skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu decyzji, które nastąpiło w dniu 3 grudnia 2015 r. (v. akta administracyjne). Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 2 grudnia 2015 r., który był sobotą. Stosownie do przepisu art. 83 § 2 P.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skarga nadana została w dniu 4 stycznia 2016 r. (poniedziałek), a więc z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a.
Rozważenia w sprawie wymaga nadto kwestia dotycząca wydania skarżącemu przez pocztę przesyłki zawierającej decyzję organu II instancji po upływie terminu jej awizowania. W tym zakresie zauważyć należy, iż z zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że pierwszego awizowania przesyłki dokonano w dniu 17 listopada 2015 r., jedynie z zaznaczeniem, że możliwy jest jej odbiór w terminie 7 dni w UP [...]. Doręczający w tym dniu przesyłkę nie odnotował miejsca, w którym pozostawiono awizo. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 26 listopada 2015 r. i ponownie nie odnotowano miejsca pozostawienia awiza. W dniu 3 grudnia 2015 r. wydano przesyłkę synowi skarżącego. W świetle powyższego, Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1761/11; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 758/15 – http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl.), że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia. Wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na korzyść adresata pisma. Stąd też z uwagi na fakt, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nie zawierało wymaganych danych Sąd uznał, że nie doszło do skutecznego awizowania przesyłki, a zatem jej wydanie w dniu 3 grudnia 2015 r. otwierało termin do wniesienia skargi. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest bowiem za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 44 K.p.a. bezwzględnie wymaga dla przyjęcia prawidłowości doręczenia zamieszczenia nie tylko informacji o miejscu odbioru awizowanej przesyłki, ale także informacji o miejscu pozostawienia awiza. Podkreślić bowiem należy, iż według art. 44 K.p.a. skuteczność doręczenia zdeterminowana jest łącznym spełnieniem określonych tym przepisem przesłanek, tj. niemożności doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, także dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy; oraz pozostawienie przesyłki adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 K.p.a. oraz upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej.
Podstawę materialnoprawną zapadłych w sprawie decyzji stanowią przepisy krajowe, jak i unijne, a w szczególności ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.), zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju; rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem ONW; rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Nr 1122/2009; rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8, ze zm.) mającego zastosowanie w sprawie, pomimo utraty mocy obowiązującej, na podstawie art. 43 i 44 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (DZ.U.UE.L.2014.181.48), zwanego dalej rozporządzeniem Nr 65/2011; rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (Dz. U.UE.L.2009.30.16, ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem Nr 73/2009.
Niekwestionowanym w sprawie jest, że skarżący w dniu 15 marca 2013 r. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 r. oraz, że w jego gospodarstwie rolnym w marcu 2014 r. zostały przeprowadzone przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu ARiMR kontrole. W świetle przepisów art. 30 i art. 31 ustawy o wspieraniu rozwoju oraz art. 13 rozporządzenia Nr 65/2011 i art. 32 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 nie może budzić wątpliwości, że organy uprawnione były do przeprowadzania kontroli na miejscu oraz czynności kontrolnych i sporządzenia z nich protokołu. Istota sporu sprowadzała się do oceny czy w sprawie wystąpiły rozbieżności wynikające z ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności wskazanej (deklarowanej) we spersonifikowanym wniosku oraz ustalonej w ramach przeprowadzonych kontroli administracyjnej i na miejscu oraz czy uzasadniały one zmniejszenie płatności na 2013 r.
Na wstępie należy wskazać, że zakres ustaleń niezbędnych dla dokonania oceny, czy zachodzą przesłanki przyznania lub odmowy przyznania płatności, wyznaczają w przypadku pomocy finansowej w ramach płatności ONW na 2013 r. warunki określone w § 2 rozporządzenia ONW. Stosownie do § 2 rozporządzenia ONW płatność ta przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".
Dodać należy, że stosownie do art. 2 pkt 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Jednocześnie z art. 6 tego rozporządzenia wynika, że odnośnie działek rolnych stosuje się system ich identyfikacji, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) Nr 73/2009, który stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009, które utraciło wprawdzie moc obowiązującą lecz na podstawie art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE.L.2013.347.608, ze zm.) ma zastosowanie w sprawie, gdyż rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r., stanowił, iż system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.
Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne.
Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.
2. Państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych. Ocena ta obejmuje następujące elementy jakościowe:
a) poprawne ujęcie ilościowe maksymalnego kwalifikowalnego obszaru;
b) proporcje i rozmieszczenie działek referencyjnych, gdzie maksymalny kwalifikowalny obszar uwzględnia obszary niekwalifikowalne, a nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych;
c) kategoryzację działek referencyjnych, gdzie maksymalny kwalifikowalny obszar uwzględnia obszary niekwalifikowalne, a nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych;
d) występowanie działek referencyjnych ze znacznymi defektami;
e) stosunek obszaru zgłoszonego do maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w obrębie działek referencyjnych;
f) odsetek działek referencyjnych, które były przedmiotem zmian na przestrzeni lat;
g) odsetek nieprawidłowości stwierdzony podczas kontroli na miejscu.
Podczas przeprowadzania oceny określonej w akapicie pierwszym państwa członkowskie:
a) wykorzystują dane umożliwiające im ocenę bieżącej sytuacji na miejscu;
b) dokonują losowo wyboru odpowiedniej próby wszystkich działek referencyjnych.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z działką rolną, ani co do zasady jej powierzchni z maksymalną powierzchnią kwalifikowaną. O zakresie uprawnień do przyznania płatności decyduje nie powierzchnia działek ewidencyjnych, lecz działek rolnych, gdyż to do przyjmowanych m.in. na ich podstawie powierzchni PEG przysługują płatności.
Podstawowe znaczenie dla przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i o niekorzystnych warunkach gospodarowania ma ustalenie obszaru gruntu uprawnionego do przyznania pomocy. Obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. Podane przez wnioskodawcę dane podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. Stąd też zasadnie organy procedujące w sprawie dokonały analizy danych uzyskanych z kontroli na miejscu z danymi zawartymi w bazie systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS). Z analizy raportu z danymi LPIS wynika, że działka rolna AZZ (dotyczy płatności ONW - nizinne II), wobec której odnotowano kod DR50, co oznacza, że granice upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku i w konsekwencji wobec położenia jej na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych we wniosku nieprawidłowość ta miała wpływ na zmianę stwierdzonej powierzchni i uznanie, że brak jest podstaw do przyznania płatności, tj. ONW – nizinna strefa II do tej działki w całości. Stwierdzona w trakcie kontroli powierzchnia działki rolnej AZZ wynosiła 0,09 ha. Działka ta nie spełnia definicji działki rolnej, o której mowa w § 3 pkt 4 rozporządzenia ONW, które stanowi, że powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,10 ha.
Z protokołu kontroli wynika, że rozbieżności co do powierzchni zadeklarowanej we wniosku o płatność ONW, a powierzchnię stwierdzoną podczas kontroli dotyczy działek oznaczonych, jako C – różnica minus 0,02 ha; D – minus 0,02 ha; G – plus 0,04 ha; L - minus 0,02 ha; Ł - minus 0,01 ha; O - minus 1,13 ha; P - minus 0,26; R – minus 0,25; S – minus 0,48; T – minus 0,49; AA – minus 0,09; II – minus 0,10; ŁŁ – minus 0,01. Zgodzić należało się również ze stanowiskiem organu, ze powierzchnia zmierzona w trakcie kontroli na miejscu nie jest zawsze powierzchnią ostatecznie zakwalifikowaną do płatności, gdyż powierzchnia zmierzona nie może przekraczać powierzchni PEG wyznaczonej w bazie LPIS/GIS oraz nie może wykraczać poza zadeklarowaną we wniosku. Zaakceptować należy również pogląd, że wobec brzmienia § 3 pkt 1 rozporządzenia ONW braki jest możliwości przyznania płatności ponad maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) wyznaczony dla konkretnej działki w bazie LPIS/GIS. Z tego też względu nawet jeśli w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono dla poszczególnych działek rolnych większa powierzchnię niż wynikającą z PEG, to areał kwalifikowany do płatności należy co do zasady zmniejszyć do określonego w bazie.
Dokonując kontroli legalność zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia Sąd nie dostrzegł również wad związanych ze sposobem wyliczenia płatności. Powierzchnia deklarowanych do płatność ONW – obszary ze specyficznymi utrudnieniami działek wynosiła 98,62 ha, zaś stwierdzona podczas kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej 95,78 ha, natomiast do płatności ONW – nizinna strefa II, powierzchnia zadeklarowana - 0,10 ha, a stwierdzona podczas kontroli – 0,08 ha, która to powierzchnia wykluczała jakąkolwiek płatność ONW. Organy właściwie również zastosowały przepis § 3 pkt 3 rozporządzenia ONW dotyczący stawki płatności podstawowej ONW do powierzchni działek rolnych, jak i przepis art. 16 ust. 5 rozporządzenia Nr 65/2011. Art. 16 ust. 5 rozporządzenia Nr 65/2011 stanowił bowiem, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.
Odnosząc się do zarzutu skargi co do powierzchni działek rolnych N i O - położonej na działce ewidencyjnej nr a, P i R. – położonej w całości na działce ewidencyjnej nr b, S i T – położonej w całości na działce ewidencyjnej nr c i zmniejszenia ich powierzchni do powierzchni PEG podzielić należy w tym zakresie wywody organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zgodzić należy się ze skarżącym, że ww. działki położone są w całości na działkach ewidencyjnych nr a, b i c. Jednakże organ odwoławczy odwołując się do ortofotomapy przedmiotowych działek zasadnie stwierdził, że powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej nr a wynosi 18,00 ha, powierzchnia działki rolnej N wg. deklaracji z wniosku: 4,75 ha, powierzchnia działki rolnej O wg. deklaracji z wniosku: 6,26 ha, łączna zaś powierzchnia użytkowana rolniczo na ww. działce 11,01 ha, natomiast powierzchnia PEG wg. bazy LPIS/GIS: 10,50 ha, w tym maksymalny spójny obszar 5,13 ha. Skarżący nie kwestionował faktu wynikającego z tego dowodu, że na przedmiotowej działki ewidencyjnej w znacznej jej części (głównie środkowej) jest las, który rozgranicza teren użytkowany rolniczo na cztery części (dwie większe znajdujące się w części wschodniej i zachodniej działki oraz dwie mniejsze położone bliżej środka), ani tego, że na załączniku graficznym wrysował na przedmiotowej działce ewidencyjnej tylko dwie działki rolne - N i O. W ocenie Sądu, organ właściwie zastosował definicję działki rolnej (art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009) uznając, że musi ona stanowić zwarty obszar gruntu i przyjmując w konsekwencji tego przy ustalaniu areału, kwalifikowaną do płatności dla działki rolnej N powierzchnię deklarowaną, natomiast dla działki rolnej O powierzchnię kwalifikowaną zredukowaną do maksymalnego spójnego obszaru, tj. 5,13 ha. Z powodu błędnej deklaracji działek rolnych (teren nie przylegający do działek rolnych N i O), prawidłowo także nie uwzględniono do płatności pozostałej powierzchni. W zakresie działki P i R - położonej na działce ewidencyjnej nr b, której powierzchnia całkowita wynosi 5,24 ha, powierzchnia działki rolnej P wg. deklaracji z wniosku 2,42 ha, a powierzchnia działki rolnej R wg. deklaracji z wniosku 1,74 ha. Łączna zatem powierzchnia użytkowana rolniczo na ww. działce wynosi 4,16 ha, zaś powierzchnia PEG wg. bazy LPIS/GIS - 3,65 ha. Redukcja powierzchni dotyczyła obu działek i przeprowadzona została w oparciu o dane zawarte na załączniku graficznym (granice działek zakreślone przez skarżącego we wniosku). Stanowisko organu w tym zakresie znajdowało uzasadnienie w ortofotomapie przedmiotowej działki ewidencyjnej. Działki S i T położone są na działce ewidencyjnej nr c, której powierzchnia całkowita wynosiła 16,54 ha, powierzchnia działki rolnej S wg. deklaracji z wniosku: 2,04 ha, zaś powierzchnia działki rolnej T wg. deklaracji z wniosku - 10,15 ha. Łączna powierzchnia użytkowana rolniczo na tej działce wynosiła -12,19 ha, zaś powierzchnia PEG wg. bazy LPIS/GIS -11,22 ha. Z ortofotomapy tej działki ewidencyjnej wynika, iż część tej działki stanowi las, a działka ta ma bardzo nieregularne kształty, zaś na załączniku graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. zaznaczono położenie działki rolnej S w części zachodniej działki ewidencyjnej, a działki T w części wschodniej. Stąd też z uwagi na brak wyraźnej granicy miedzy tymi działkami organ administracji ustalając areał kwalifikowany do płatności dla ww. działek rolnych zredukował powierzchnię obu działek (działka S - 1,56 ha, działka T - 9,66 ha), w ten sposób, aby ich łączna powierzchnia równa była powierzchni PEG (11,22 ha). Redukcja powierzchni dotyczyła obu działek i przeprowadzona została w oparciu o dane zawarte na załączniku graficznym.
W związku z zarzutami skargi przytoczyć należy nadto przepis art. 12 ust. 4 rozporządzenia Nr 1122/2009, które to rozporządzenia ma zastosowanie w sprawie wobec brzmienia powołanego przepisu art. 43 i 44 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., który stanowił, że jeśli nastąpiły jakiekolwiek zmiany, szczególnie odnośnie do przeniesień uprawnień do płatności zgodnie z art. 43 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 lub jeśli jakakolwiek informacja podana we wcześniej ustalonym formularzu, o którym mowa w ust. 2 i 3, jest błędna, przy składaniu wniosku rolnik wprowadza poprawki w formularzu. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje zaktualizowaną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowe granice działki referencyjnej. Zarzut skarżącego, iż przekazany mu spersonalizowany wniosek zawierający tabelaryczne zestawienie powierzchni działek ewidencyjnych z wartościami PEG na rok 2014, którego dane w istotny sposób różnią się od wartości PEG uwzględnionych w postępowaniu o przyznanie płatności ONW na rok 2013 nie może mieć wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia, gdyż dane dotyczące maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG) muszą podlegać weryfikacji przez rolnika. To rolnik składa wniosek i wskazuje działki na których będzie prowadził określonego rodzaju działalność. Stąd też ta informacja nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego w takim sensie, iż stanowi gwarancję przyznania płatności do tej powierzchni, gdyż - jak podaje organ - generowana jest na podstawie danych zawartych w systemie LPIS/GIS w określonym czasie. Zgodzić należy się z organem, że dane z kart mogą nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu w terenie, zwłaszcza jeśli, na działkach rolnych znajdują się tereny wykluczone, które w sposób naturalny mogą się powiększać (sukcesja naturalna lasów), jak i zmniejszać poprzez podejmowane przez rolników działania agrotechniczne.
W sprawie wskazać należy nadto, że zgodnie z postanowieniami art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powołany art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprowadza zatem istotne modyfikacje zasad postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te mają pierwszeństwo przed regułami postępowania przewidzianymi w K.p.a. W związku z powyższym nie można uznać aby organy w toku postępowania naruszyły art. 7 i art. 77, 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. została bowiem ujęta odmiennie niż we wskazanych przepisach K.p.a. Otóż jak wskazano powyżej, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stąd też skoro skarżący w toku postępowania nie przedstawił, poza własnymi twierdzeniami, dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych i ich faktycznie użytkowanej powierzchni, to brak było podstaw do podważania poczynionych w sprawie ustaleń. W orzecznictwie NSA za ugruntowany należy uznać pogląd dotyczący mocy dowodowej protokołu kontroli z czynności kontrolnych i możliwości weryfikacji danych dotyczących powierzchni działek, zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności z danymi ustalonymi w toku kontroli na miejscu, która obejmuje ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07 – http:www.orzeczenia.nsa. gov.pl).
Zdaniem Sądu, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, organy administracyjne prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności protokół kontroli z danymi z bazy LPIS/GIS. Dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego i jego zgodności z obowiązującym prawem, stwierdzić należy, iż organy I i II instancji wzięły pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie, podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego i w konsekwencji powyższego prawidłowo oceniły okoliczności mające wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Rozpatrzyły i dokonały wnikliwej oceny całego materiału dowodowego i w wyniku procesu dedukcyjnego wydały decyzję, w której przyznano skarżącemu płatności ONW na rok 2013 w łącznej kwocie 17910,95, po pomniejszeniu oraz odmówiono płatności ONW strefa nizinna II. Wskazać przy tym należy, że wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i wyczerpujące, nie budzi też żadnych zastrzeżeń co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy podały z jakich przyczyn uznały wskazane dowody za mające znaczenie dla ustalenia istotnych i kluczowych okoliczności w sprawie. Organy przedstawiły także przepisy prawne, sposób ich rozumienia oraz sposób obliczenia płatności. Organy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie prawidłowo zredagowały pod względem merytorycznym i prawnym swoją decyzję, czyniąc tym samym zadość wymogom formalnym przewidzianym dlań w przepisach prawa administracyjnego (art. 107 § 1 K.p.a.) oraz wyjaśniając skarżącemu przesłanki i dowody, którymi się kierowały w podjętym rozstrzygnięciu.
Wobec powyższego, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło