II SAB/Op 12/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r. B. B. zwrócił się, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o udzielnie informacji publicznej przez udostępnienie wszystkich orzeczeń wydawanych w ramach postępowań dyscyplinarnych za lata 2012- 2013. Następnie pismem z dnia 26 stycznia 2014 r. skarżący, powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych. W skardze domagał się zobowiązania strony przeciwnej do dokonania czynności objętej wnioskiem z 7 stycznia 2014 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak zdolności sądowej, ewentualnie o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bądź oddalenie skargi. Uzasadniając odrzucenie skargi, organ powołując się na przepis art. 5 i art. 52 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r., nr 10, poz. 65 ze zm.- zwana dalej ustawą), wyjaśnił, że Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych nie posiada zdolności sądowej, gdyż nie jest organem Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie okręgowa izba radców prawnych, co oznacza, że tylko okręgowa izba radców prawnych może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie organ wskazał, że na wniosek z 7 stycznia 2014 r. udzielono skarżącemu odpowiedź w dniu 6 lutego 2014 r. z przytoczeniem podstaw prawnych wraz ze szczegółową argumentacją. W związku z tym skarga winna podlegać umorzeniu na podstawie art. 161 § pkt 3 P.p.s.a. Uzasadniając oddalenie skargi organ podał, że przepisy art. 704, art. 705 i art. 741 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 156 K.p.k., są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), co oznacza, że ustawa ta nie ma zastosowania do informacji zawartych w aktach postępowań dyscyplinarnych radców prawnych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 lutego 2014 r. wydanego na zasadzie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Wezwanie zawierało pouczenie, że niewykonanie żądanej czynności w terminie siedmiu dni, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres wskazany w skardze i pod tym adresem doręczone skutecznie skarżącemu, do rąk upoważnionego pełnomocnika, w dniu 5 marca 2014 r., co poświadcza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (K. nr 24 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego terminu na rachunek Sądu nie wpłynął wpis od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dni 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cytowanej wyżej ustawy). Sprawami sądowoadministracyjnymi są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których z mocy odrębnych ustaw stosuje się przepisy P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów i czynności oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Konieczność przestrzegania właściwości rzeczowej sądu administracyjnego powoduje, iż przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest posiadanie przez strony zdolności sądowej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy, albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, Sąd odrzuca skargę. Przed przystąpieniem do badania zasadności skargi Sąd zobowiązany jest zatem do zbadania zdolności sądowej stron biorących udział w postępowaniu sądowym. Zatem w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych posiada zdolność sądową. Stosownie do treści art. 25 ust. 1 P.p.s.a. zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W myśl art. 32 P.p.s.a., stronami postępowania sądowoadministracyjnego są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przedmiotowej sprawie stronami postępowania są skarżący- B. B. oraz Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], na którego wskazał skarżący w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Dodać należy, iż ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych powołuje samorząd radców prawnych. Samorząd zawodowy radców prawnych jako taki nie ma osobowości prawnej. W osobowość prawną, zgodnie z art. 5 ustawy o radcach prawnych, wyposażone są natomiast okręgowe izby radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych, które działają przez swoje organy. Zgodnie z art. 52 ustawy o radcach prawnych, działalnością Okręgowej Izby Radców Prawnych kieruje Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Tylko Rada jest uprawniona do reprezentowania Okręgowej Izby Radców Prawnych w stosunkach zewnętrznych i wewnętrznych i tylko Rada może umocować (w drodze uchwały) do reprezentowania izby w stosunkach zewnętrznych. W konsekwencji powiedzieć przyjdzie, że Dziekan nie jest organem Okręgowej Izby Radców Prawnych. Dziekan natomiast wraz z wicedziekanami, sekretarzem, skarbnikiem i członkami stanowi prezydium, które jest organem wykonawczym Okręgowej Rady Radców Prawnych. Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie zdolność sądową posiada jedynie Okręgowa Izba Radców Prawnych, co oznacza, że tylko Okręgowa Izba Radców Prawnych może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania może być wyłącznie Okręgowa Izba Radców Prawnych. Należy ponadto zwrócić uwagę, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Zatem stwierdzić należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, niniejszą skargę skierowano przeciwko podmiotowi, który nie mieści się w zakresie podmiotowym art. 4 tej ustawy (por. postanowienie WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Ke 9/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 43/13 oraz postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2014 , sygn. akt II SAB/Bd 24/14 oraz z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 21/14 – dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl). Konkludując stwierdzić należy, że skoro Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych nie posiada zdolności sądowej, jak również nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia żądanej informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Niezależnie od powyższego powiedzieć przyjdzie, że skarga wywiedziona przez B. B. podlegałaby również odrzuceniu z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi. Zgodnie z art. 230 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a do takich pism należy skarga, pobiera się wpis. Wpis stały w kwocie 100 zł, na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pobiera się w sprawach skarg dotyczących bezczynności organów administracji publicznej. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 marca 2014 r., w trybie art. 72 § 2 P.p.s.a., do rąk uprawnionego pełnomocnika. Termin dla skarżącego do uiszczenia wpisu rozpoczął zatem bieg w dniu 5 marca 2014 r. i zakończył się w dniu 12 marca 2014 r. (środa). Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona w terminie siedmiu dni od wezwania należna opłata, skarżący zobowiązany był uiścić wpis w terminie do dnia 12 marca 2014 r., pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga od której nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu. Stąd też skoro skarżący, pomimo prawidłowego wezwania, nie uiścił wpisu, należało przyjąć, iż w niniejszej sprawie zachodzi również przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a i art. 220 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.