II SAB/Op 20/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na Gminę Kędzierzyn – Koźle w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 14 czerwca 2008 r. Z. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Nr XXIV/294/2004 Rady Miejskiej w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 26 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, żądając stwierdzenia nieważności jej § 11 ust. 2 pkt 2 w zakresie zapisów: "zameldowanymi na pobyt stały co najmniej od 2 lat licząc wstecz od daty złożenia wniosku o wynajęcie mieszkania...", jako niezgodnego z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a także § 3 ust. 3 uchwały, jako naruszającego przepisy art. 21 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, gminnym zasobie mieszkaniowym oraz zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). W skardze Z. K. zażądała także, aby w trybie art. 101 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, sąd nakazał organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącej, tj. zawarł z nią, "na koszt i ryzyko Miasta Kędzierzyna – Koźla umowę najmu lokalu położonego przy ulicy [...] w Kędzierzynie – Koźlu". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 listopada 2008 r., z pisma Z. K. z dnia 14 czerwca 2008 r. została wyodrębniona skarga na bezczynność Gminy Kędzierzyn – Koźle w zakresie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, która stała się przedmiotem niniejszego postępowania, i której nadano sygn. akt II SAB/Op 20/08. W odpowiedzi na skargę, w części odnoszącej się do żądania skarżącej o nakazanie organowi nadzoru podjęcia czynności zmierzających do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego między Gminą Kędzierzyn – Koźle a skarżącą, działający w imieniu Gminy Kędzierzyn – Koźle radca prawny M. P. podniósł, iż żaden przepis prawa nie obliguje organu administracji do wynajęcia skarżącej lokalu mieszkalnego. Umowa najmu jako czynność o charakterze cywilnoprawnym nie jest sprawą jaka mieści się w zakresie pojęcia "administracji publicznej", o jakiej mowa w art. 101 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, na który to przepis powołała się skarżąca wnosząc swe żądanie. Dlatego też żądanie skarżącej, jest nieuzasadnione. Pismem z dnia 27 listopada 2008 r., działający w imieniu skarżącej – pełnomocnik cofnął złożony wniosek w zakresie odrębnego rozpatrzenia wniosku sformułowanego w skardze dotyczący nakazania organowi nadzoru wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżącej, tj. zawarcia umowy najmu lokalu. Uzasadniając swoje żądanie pełnomocnik skarżącej podał, że odrębne rozpoznanie przedmiotowej sprawy bez uprzedniego orzeczenia Sądu co do nieważności wskazanych w skardze przepisów uchwały Nr XXIV/294/2004 Rady Miasta Kędzierzyna – Koźla z dnia 26 sierpnia 2004 r., jest bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwaną dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy, jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W złożonej skardze Z. K. żąda, aby sąd nakazał organowi nadzoru podjęcie czynności zmierzających do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego między Gminą Kędzierzyn – Koźle a skarżącą. Treść sformułowanej skargi wskazuje, że nie mieści się ona w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia nie jest bowiem żaden z aktów wymienionych w pkt 1-7 przywołanego powyżej art. 3 P.p.s.a. Z kolei z treści powołanego art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wynika, że kognicji sądu administracyjnego podlega bezczynność organów administracji publicznej, ale tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, a więc jedynie w sytuacjach, w których istnieje podstawa prawna do działania organu wobec żądania strony w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Także wskazany przez skarżącą przepis art. 101 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nie daje podstaw do uznania kognicji sądu administracyjnego, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Za ugruntowany należy bowiem przyjąć pogląd (por. postanowienie NSA z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1579/08, opubl. internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; B. Popielak, "Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organów jednostek samorządu terytorialnego", "CASUS" 2005.1.19, opubl. LEX 60376/1), iż skarga wnoszona przez zainteresowaną osobę w trybie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym powinna odpowiadać warunkom określonym w art. 101 tej ustawy. Tak więc jest ona dopuszczalna tylko w sprawie z zakresu administracji publicznej i po bezskutecznym wezwaniu organu gminy. Przedmiotem skargi Z. K. jest natomiast w istocie żądanie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Przedstawione żądanie nie mieści się zatem w pojęciu sprawy: "z zakresu administracji publicznej", a w konsekwencji w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje bowiem rozstrzygania spraw o charakterze cywilnoprawnym, a takimi są sprawy związane z najmem lokali. Postępowanie sądowe w tych sprawach unormowane jest przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 K.p.c.). Zgodnie zaś z art. 2 K.p.c., do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W świetle art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę tę należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie przywołanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Już na marginesie należało także podać, że wprawdzie pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 27 listopada 2008 r. cofnął złożoną skargę, a zatem zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania wszczętego z tej skargi, niemniej jednak nie zmienia to faktu, iż skarga ta była niedopuszczalna już w chwili jej wniesienia do Sądu. Wobec tego, orzekając w sprawie w pierwszym rzędzie wzięto pod uwagę okoliczności skutkujące odrzuceniem skargi, a nie umorzeniem postępowania.