II SAB/Op 25/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę. J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie Małej Elektrowni Wodnej na rzecze [...] w [...]. Podniósł, że organ dopuścił się naruszenia ustawowych zasad, wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego takich jak zaufania do organów administracji (art. 8) i szybkości postępowania (art. 12) oraz terminów do załatwienia sprawy administracyjnej (art. 35 § 1 i art. 36 § 1). Szczegółowo opisał też przebieg postępowania administracyjnego. Przytoczył poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którymi z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Zażądał zobowiązania Kolegium do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi. W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. organ uznał, że skarga dotyczy sprawy zarejestrowanej w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu pod nr [...], w związku z odwołaniem W. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 15 czerwca 2012 r., nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Według informacji organu, decyzja Kolegium w sprawie zapadła w dniu 29 listopada 2012 r. i została doręczona stronom postępowania. Odnosząc się natomiast do skargi, Kolegium wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, jakie przysługiwały skarżącemu przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skoro w stosunku do organu, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, nie ma organu wyższego stopnia, to przed wniesieniem skargi należy wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie, na zasadzie art. 52 § 3 P.p.s.a. Organ z ostrożności procesowej zauważył także, że w jego ocenie nie można uznać wcześniej wniesionej skargi J. L. z dnia 3 lutego 2013 r., za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarga i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowią, zdaniem organu, odrębne środki prawne, które mają różnych adresatów. Oznacza to, że jedno pismo nie może być równocześnie wezwaniem do usunięcia naruszenia i skargą na bezczynność. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 22 kwietnia 2013 r., wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, skarżący wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zarzucaną bezczynnością. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu, do rąk dorosłego domownika – córki skarżącego, w dniu 26 kwietnia 2013 r., co wynika z pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach sprawy (k-12 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący w żaden sposób nie odniósł się do wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej jako: "P.p.s.a.", skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu warunkiem jej dopuszczalności jest uprzednie złożenie przez stronę zażalenia do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), ponieważ zażalenie i wezwanie do usunięcie naruszenia prawa, o których mowa w tym przepisie, są równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1649/11, LEX 1151663; z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 131/13; z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/13 – obydwa dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż jeżeli organem, którego dotyczy skarga na bezczynność jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w niniejszej sprawie – z siedzibą w Opolu), skarga taka winna zostać poprzedzona złożeniem przez stronę skarżącą do tego organu, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący J. L., pomimo zobowiązania Sądu, nie wyjaśnił czy składał w sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a z odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wynika, że czynność taka przez J. L. nie została dokonana. Tym samym uznać należało, że skarżący nie skorzystał z wyżej opisanego środka prawnego, a zatem nie dopełnił wskazanego w art. 52 § P.p.s.a. warunku dopuszczalności skargi. Skoro w sprawie nie doszło do skutecznego złożenia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tym samym nie został wyczerpany tryb zaskarżenia, co powoduje niedopuszczalność skargi. Wyjaśnić warto, iż J. L. przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie, złożył do tut. Sądu skargę z dnia 3 lutego 2013 r., która odnotowana została w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 10/13. Skarga ze sprawy II SA/Op 10/13, dotycząca tego samego przedmiotu, co niniejsza sprawa, została odrzucona przez Sąd w dniu 8 kwietnia 2013 r. z uwagi na niewyczerpanie trybu zaskarżenia. Podzielić należy pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, iż nie można uznać skargi z dnia 3 lutego 2013 r. za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do organu, warunkujące prawidłowe wniesieniem skargi w niniejszej sprawie, pomimo tego, że obydwie skargi są co do istoty tożsame. Dotyczą bowiem tego samego przedmiotu sprawy i żądania, a także zostały zaadresowane do tut. Sądu. Zgodzić się zatem należy z organem, że skarga i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowią odrębne środki prawne, które mają różnych adresatów. Oznacza to, że jedno pismo nie może być równocześnie wezwaniem do usunięcia naruszenia i skargą na bezczynność organu. Skoro J. L. zaadresował ww. pisma do tut. Sądu uznać więc należało, że stanowiły one skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do wywodów skargi dotyczących umorzenia postępowania, zauważyć należy, iż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Sądu w dniu 14 marca 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Decyzja Kolegium z dnia 29 listopada 2012 r., nr [...], której wydania domagał się skarżący, została mu doręczona w dniu 22 marca 2013 r., co potwierdza dowód doręczenia decyzji, znajdujący się w aktach sprawy. Tym samym skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przed doręczeniem decyzji skarżącemu. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/2008, jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten nakazuje Sądowi wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W ocenie tut. Sądu, w niniejszej sprawie pomimo zaistnienia okoliczności wydania decyzji przez Kolegium, nie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o umorzenia postępowania sądowego. W sprawie sądowej nie doszło bowiem do skutecznego wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, do czego niezbędne jest skuteczne wniesienie skargi. Rozumiane jest ono jako spełnienie przez skargę określonych w ustawie warunków formalnych, bez których nadanie jej właściwego biegu nie jest możliwe. Do wymogów tych niewątpliwie zaliczyć należy wyczerpanie trybu zaskarżenia, o czym Sąd wypowiedział się już na wstępie uzasadnienia, a w tej sprawie brak było zachowania opisanego trybu. Ponadto zauważyć trzeba, że pomimo wydania już w sprawie II SA/Op 10/13 orzeczenia przez tut. Sąd o odrzuceniu skargi wniesionej przez J. L. w tym samym przedmiocie co niniejsza skarga, w sprawie nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi, w trybie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przepis ten przewiduje zatem niedopuszczalność skargi na skutek wcześniejszego jej merytorycznego załatwienia, a więc odnosi się do pojęcia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), która zachodzi przy tożsamości przedmiotowej (tożsamość sprawy) i tożsamości podmiotowej (tożsamość stron). Pomimo rozpoznania przez tut. Sąd dwóch tożsamych przedmiotowo i podmiotowo skarg, nie ma podstaw do jej odrzucenia z uwagi na res iudicata, bowiem w sprawie o sygn. akt II SA/Op 10/13 nie doszło do merytorycznego rozpoznania skargi, lecz jej odrzucenia z przyczyn formalnych. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarga wniesiona przez J. Ł. w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z powodu nie wyczerpania przez skarżącego trybu jej zaskarżenia. Stąd, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę należało odrzucić, co Sąd orzekł jak w sentencji.