II SAB/Op 47/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w sprawie rozpoznania jego wniosku z dnia 10 czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p., poprzez nieudzielnie żądanej informacji w terminie 14 dni oraz naruszanie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez niewydanie przez organ stosownej decyzji. Na tej podstawie domagał się zobowiązania organu do udostępnienia informacji żądanej wnioskiem z dnia 10 czerwca 2016 r., stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny. Ponadto wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że do dnia złożenia skargi organ nie udzielił odpowiedzi na jego wniosek, w którym domagał się podania liczby wydanych przez organ zezwoleń na sprowadzenie do Zakładu Karnego telewizorów większych niż 19 cali. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] w [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie - w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o oddalenie skargi. Organ podniósł, że skarżący nie złożył w dniu 10 czerwca 2016 r. żadnego wniosku, a jego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. W tej sytuacji, zdaniem organu, skarga jest bezzasadna. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 14 lipca 2016 r., pismem z dnia 15 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni, wyjaśnień dotyczących twierdzenia organu o braku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 czerwca 2016 r. oraz przedłożenia odpisu tego wniosku lub dowodu potwierdzającego jego złożenie organowi. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu zwolnił R. S. od kosztów sądowych i ustanowił skarżącemu radcę prawnego. W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego - radca prawny P. C. podtrzymał skargę oraz wszystkie podniesione w niej twierdzenia i wnioski oraz wniósł o zwrot kosztów postępowania. Pełnomocnik dowodził, odwołując się do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., że żądana przez skarżącego informacja niewątpliwie stanowi informację publiczną, a organ był zobowiązany do jej udostępnienia. W związku z brakiem odpowiedzi skarżącego na wezwanie Sądu z dnia 15 lipca 2016 r. (skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 lipca 2016 r.), Sąd pismem z dnia 8 września 2016 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni, wyjaśnień dotyczących twierdzenia organu o braku złożenia przez R. S. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 czerwca 2016 r. oraz przedłożenia odpisu tego wniosku lub dowodu potwierdzającego jego złożenie organowi. W piśmie procesowym z dnia 12 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nie miał kontaktu ze skarżącym, ani też nie otrzymał od niego żadnych dokumentów w sprawie. Wskazał, że podejmie czynności w celu wyjaśnienia, czy skarżący złożył przedmiotowy wniosek. Końcowo, z ostrożności procesowej podtrzymał twierdzenie skarżącego o złożeniu wniosku, którego dotyczy skarga. W dniu 20 września 2016 r. ustalono, że skarżący nie udzielił pełnomocnikowi odpowiedzi na wystosowane przez niego wezwanie dotyczące potwierdzenia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 czerwca 2016 r., ani też nie przesłał żądanego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie odnotować trzeba, że sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a). Kolejną przesłanką odrzucenia skargi jest niedopuszczalność skargi z innych przyczyn, określona w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach wymienionych w pkt 1-4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi Zakładu Karnego Nr [...] w [...] bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku, złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej u.d.i.p., obejmującego żądanie udostępnienia informacji dotyczącej liczby wydanych przez organ zezwoleń na sprowadzenie do Zakładu Karnego telewizorów większych niż 19 cali. Stosownie do powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (art. 10 ust. 2 u.d.i.p.). W tym miejscu wskazać przyjdzie na prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego w trybie art. 10 u.d.i.p., jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. Tylko w przypadku złożenia wniosku do organu, sąd ma możliwość oceny, czy organ ten pozostaje w bezczynności. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Sąd administracyjny nie ma więc możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności w sytuacji, w której organ wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne nie otrzymał (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SAB/Gl 32/14; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/15; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 634/15; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Bk 49/16, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w piśmiennictwie przyjmuje się, że wniosek musi dotrzeć do organu, aby można było uznać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostało wszczęte. Tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 3, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 268). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 10 czerwca 2016 r. Tymczasem organ, w odpowiedzi na skargę, podniósł, że nie otrzymał przedmiotowego wniosku. Wobec twierdzeń organu Sąd wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących zarzucanego braku złożenia przez niego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 czerwca 2016 r. oraz do przedłożenia odpisu tego wniosku lub dowodu potwierdzającego jego złożenie organowi. Jednakże do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie wykonał tego wezwania. Również ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego nie przedstawił - na wezwanie Sądu - żadnych dokumentów potwierdzających złożenie wniosku. Z ustaleń Sądu wynika nadto, że skarżący nie udzielił też odpowiedzi na wezwanie pełnomocnika do złożenia wyjaśnień w omawianej kwestii. Wobec zatem kategorycznego stanowiska organu co do nieotrzymania - do dnia złożenia skargi na bezczynność - wniosku skarżącego z dnia 10 czerwca 2016 r. oraz w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających złożenie takiego wniosku, uznać należało, że organ nie mógł ustosunkować się do treści żądania skarżącego i podjąć stosownych czynności, przewidzianych w u.d.i.p. Brak złożenia przedmiotowego wniosku oznacza, że w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, a tym samym nie można dokonać oceny co do pozostawania przez organ w bezczynności. Z powyższych względów, skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...], jako niedopuszczalną należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a.