II SAB/Bk 49/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w D. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. , II SAB/BK 49/16 UZASADNIENIE W dniu 18 kwietnia 2016 r. skarżąca – J. M. – F. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego M. L. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. w D. (dalej powoływanego jako: "Spółka") w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznej. Skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 31 października 2015 r. zwróciła się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści decyzji wydanych na rzecz ww. na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wniosek ten został wystosowany za pośrednictwem poczty elektronicznej z należącego do skarżącej konta pocztowego [...] na adres poczty elektronicznej Spółki, tj. [...] Pomimo upływu 14-to dniowego terminu, określonego w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Spółka nie rozpoznała przedmiotowego wniosku. Skarżąca nie otrzymała również żadnej informacji, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz ewentualny termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. W tym stanie rzeczy Skarżąca stwierdziła, że brak odpowiedzi na złożony wniosek w terminie określonym w ww. przepisie oznacza, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzeniu jej wniosku. Na tej podstawie wniosła o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności oraz że bezczynność ta nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego miedzy innymi z wydruku wiadomości e-mail z dnia [...] października 2015 r. w celu ustalenia faktu złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz wydruku strony internetowej Spółki w celu ustalenia, że adres, na który została wysłana wiadomość należy do ww. Spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. Organ wyjaśnił, że wniosek z dnia 31 października 2015 r. o udzielenie informacji publicznej doręczono Spółce wraz z wyżej wymienioną skargą. A zatem o wniosku, jak i o jego treści Spółka dowiedziała się dopiero ze skargi. Natomiast adres poczty elektronicznej, na który przesłano przedmiotowy wniosek nie jest obsługiwany przez Spółkę i jedynie omyłkowo nie został usunięty z jej strony internetowej. W konsekwencji powyższego Spółka nie miała możliwości wcześniejszego niż data doręczenia, tj. 18.04.2016 r. udzielenia odpowiedzi na wymieniony wyżej wniosek, bowiem nie posiadała wiedzy o skierowaniu do niej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Istotnym w sprawie jest również to, że Skarżąca świadomie wybierając z jednej strony najprostszy (wymagający najmniej wysiłku i kosztów), a jednocześnie najbardziej ryzykowny (trudności w wykazaniu doręczenia korespondencji) sposób doręczenia pisma, w pewien sposób przyczyniła się zaistniałej sytuacji w zakresie możliwości udzielenia odpowiedzi na jej wniosek. W przypadku braku otrzymania odpowiedzi na swój wniosek Skarżąca miała też możliwość telefonicznego monitowania wniosku, jak również doręczenia go za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z czego jednak zrezygnowała. Tym bardziej, że Skarżąca powinna liczyć się z tym, że wysłanie e-maila z nieznanego adresu powoduje ryzyko uznania takiego maila za spam przez oprogramowanie antyspamowe, przez co może być niewidoczny dla odbiorcy. Skoro Skarżąca wybrała złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, powinna też zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Nie można w tym zakresie odpowiedzialnością obciążać Spółki. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, zaś załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do Spółki. W przedmiotowej sprawie brak jest więc podstaw do kontroli bezczynności we wskazanym zakresie, bowiem przed datą wniesienia skargi Spółka nie dysponowała wnioskiem skarżącej, a więc nie była zobowiązana do podjęcia czynności z zakresu informacji publicznej. Jednocześnie Spółka wskazała, że po otrzymaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. wniosku załączonego do skargi, pismem z dnia 21 kwietnia 2016 r. żądana informacja została Skarżącej przesłana. Udzielając odpowiedzi na powyższy wniosek Spółka poinformowała, że nie posiada decyzji wydanych na jej rzecz w 2014 r. na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie nieaktualny adres email [...] został usunięty ze strony Spółki, a za zaistniałe utrudnienia Spółka przeprosiła Skarżącą. Pismo to zostało wysłane drogą pocztową do pełnomocnika Skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz pocztą elektroniczną na wskazany we wniosku adres e- mailowy z prośbą o potwierdzenie jego doręczenia. Spółka wyjaśnia przy tym, że wniosek o informację publiczną dotyczył decyzji wydanych na rzecz Spółki w 2014 r. na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie zaś na podstawie art. 124 ust. 1, jak to błędnie wskazano w skardze. Mając powyższe na uwadze Spółka podniosła, że przedmiotowa skarga została złożona przedwcześnie, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. czyni ją niedopuszczalną. Na poparcie swojego stanowiska Spółka powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne w powyższym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Na wstępie wyjaśnić należy, że z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) – dalej powoływana jako: "u.d.i.p.", mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa wyżej decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. W kontrolowanej sprawie jest to kwestia zasadnicza, gdyż od jej wyjaśnienia zależy to, czy w ogóle rozpoczął bieg termin ustawowy określony w u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej. Organ twierdzi, że wniosek z dnia 31 października 2015 r. do niego nie dotarł. O wniosku, jak i o jego treści Spółka dowiedziała się dopiero ze skargi, która wpłynęła do Spółki w dniu 18 kwietnia 2016 r. Twierdzeniu temu należy dać wiarę, gdyż nie ma żadnych przesłanek je podważających. Tym bardziej, że organ nie kwestionował co do zasady faktu, że zapytanie skarżącej miało przymiot informacji publicznej i po wpłynięciu niniejszej skargi - a tym samym uzyskaniu wiedzy, że skarżąca domaga się takiej informacji - niezwłocznie jej udzielił. W ocenie Sądu, to obowiązkiem skarżącej było i w jej interesie leżało skuteczne doręczenie przedmiotowego zapytania organowi. Skoro ww. wybrała złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej winna zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być natomiast uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. W odniesieniu do doręczeń za pośrednictwem poczty elektronicznej możliwe są: doręczenia za potwierdzeniem odbioru, doręczenia z wykorzystaniem systemu ePUAP (por. art. 63 kpa). Wówczas nie ma żadnej wątpliwości, czy i w jakiej dacie wniosek do organu dotarł. Z możliwości tej skarżąca nie skorzystała, co wiąże się z konsekwencją w postaci braku wykazania skutecznego złożenia wniosku. Załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu. Skarżąca nie przedstawiła zatem żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do adresata, co świadczy o tym, że przedmiotowy wniosek mógł do organu nie dotrzeć. Tym samym brak jest dowodu na to, że organ otrzymał skutecznie przedmiotowe zapytanie. Dodatkowo należy wskazać, że wobec braku odpowiedzi na zapytanie mailowe skarżąca mogła inną drogą zwrócić się do organu z wnioskiem lub monitem. Wobec twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że do dnia złożenia skargi na bezczynność nie dysponował on wnioskiem skarżącej oraz w sytuacji braku dowodów jednoznacznie świadczących o dotarciu wniosku do adresata, należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany obiektywnie nie mógł ustosunkować się do treści żądania skarżącej i podjąć stosownych czynności, przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej. Wobec powyższego Sąd nie jest uprawniony do kontroli bezczynności organu we wskazanym zakresie, albowiem przed datą wniesienia skargi organ nie dysponował wnioskiem skarżącej, a więc nie był zobowiązany do podjęcia czynności z zakresu informacji publicznej. Jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego w trybie art.10 u.d.i.p. jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. Tylko w przypadku złożenia wniosku do organu Sąd ma możliwość oceny, czy organ pozostaje w bezczynności. W innym przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Sąd nie bada, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności w sytuacji, w której organ wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne nie otrzymał. Samo nadanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną nie przesądza jeszcze o dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Dopiero data złożenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, do której załączono wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stanowi datę początkową powstania obowiązku podjęcia działań z zakresu dostępu do informacji publicznej. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, żądana informacja została skarżącej przesłana po otrzymaniu przez organ wniosku, załączonego do skargi. Tym samym przedmiotowa skarga została złożona przedwcześnie, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), czyni ją niedopuszczalną. Niemożliwa bowiem była ocena, czy organ dopuścił się bezczynności skoro w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania z uwagi na brak skutecznie doręczonego wniosku. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym przypadku zaistniała "inna przyczyna" w postaci przedwczesności skargi. Tym samym tut. Sąd podzielił stanowisko prezentowane w powyższym zakresie w powołanych przez Spółkę w odpowiedzi na skargę orzeczeniach, tj. postanowieniu NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12 oraz postanowieniach: WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 583/13 oraz z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 334/12; WSA w Łodzi z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 134/12; z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 51/14 oraz z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 115/14, z dnia 09 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 122/14 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.