II SAB/Op 71/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie informacji o czynnościach podjętych przez funkcjonariuszy Policji na skutek wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 13 lipca 2013 r., zaadresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. F. zakwestionował bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Powołując się na przepisy art. 51, art. 54 i art. 63 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) oraz "złożone pisma" z dnia 15 stycznia 2013 r. i z dnia 24 maja 2013 r., domagał się nakazania ww. organowi wydania notatek służbowych z interwencji z dnia 17 marca 2012 r., przeprowadzonej w [...], przy ul. [...] o godz. [...]. Uzasadniając skargę podał, że ww. notatki i badanie alkomatem stanowią dowód zdarzenia, w którym skarżący został znieważony i pobity. W ocenie skarżącego, skoro żądane dokumenty nie znajdują w się aktach sprawy, to stanowi to naruszenie prawa przez funkcjonariuszy Policji. Kolejnym pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r., nazwanym: "skarga" K. F., powołując się na przepis art. 63 Konstytucji RP, zażądał przesłania pisma z dnia 13 lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Dodał, że: "Sąd administracyjny rozstrzyga kwestię sporną a pisma składa się za pośrednictwem instytucji która go odmówiła". Następnie, pismem z dnia 10 września 2013 r. nazwanym również: "skarga", K. F. wniósł o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarzucił Komendantowi Powiatowemu Policji w [...] odmowę wydania notatki i wyniku badania alkomatem z dnia 15 stycznia 2013 r. oraz nieudzielanie odpowiedzi na pismo z dnia 24 maja 2013 r. i z dnia 13 lipca 2013 r. Podniósł, iż żądane dokumenty niezbędne są mu w celu złożenia sprawy cywilnej, po uprzednim "zgłoszeniu w Policji" i "Prokuraturze [...]". Na potwierdzenie zasadności skargi, przywołał wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt IV SAB/Wr 47/12. W odpowiedzi na skargę, Komendant Powiatowy Policji w [...], przedstawił przebieg sprawy informując, że w dniu 8 stycznia 2013 r. wpłynęło do tamt. organu pismo K. F. z dnia 7 stycznia 2013 r., w którym wymieniony zwrócił się o wydanie materiałów z interwencji przeprowadzonej przez Policję w dniu [...]. W dniu 15 stycznia 2013 r. udzielono wymienionemu pisemnej odpowiedzi, w której potwierdzono fakt przeprowadzenia wskazanej interwencji, jednocześnie poinformowano, że wszelkich innych informacji dotyczących sprawy, w tym zawartych w notatnikach służbowych funkcjonariuszy, Policja może udzielić tylko na polecenie Sądu lub Prokuratury. Organ podniósł, że przedmiotowa sprawa została załatwiona bez zbędnej zwłoki oraz bez wszczynania postępowania administracyjnego, w związku z czym nie zostały wytworzone akta postępowania administracyjnego w tej sprawie. Następnie, w dniu 20 maja 2013 r. K. F. w Komendzie Powiatowej Policji w [...] zgłosił pobicie przez swojego syna R. F. w dniu [...] około godziny [...] - [...] w sklepie [...] przy ul. [...] w [...]. Przedstawiając przebieg zdarzenia organ wskazał, że od wymienionego przyjęto ustne zawiadomienie o przestępstwie, które stanowiło podstawę wszczęcia postępowania prowadzonego w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego, znak sprawy: [...]. Czynności w ramach tego postępowania wykonywali funkcjonariusze Zespołu Dochodzeniowo - Śledczego tamtejszej jednostki, pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...] ([...]). W dniu 24 maja 2013 r. K. F. złożył pismo, w którym zawiadomił, iż w dniu [...] o godz. [...] został pobity w sklepie [...] przy ul. [...] w [...]. W przedmiotowym piśmie wymieniony wskazał ponadto na braki występujące w postępowaniach prowadzonych przez Komendę Powiatową Policji w [...] pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...], w tym w sprawach: [...], [...], [...]. Opisane pismo K. F. zostało włączone do akt postępowania [...] ([...]). W dniu 14 czerwca 2013 r. wskazane postępowanie zostało zakończone wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie spowodowania obrażeń ciała u K. F., tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k. wobec braku znamion przestępstwa, a stwierdzenia przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. ściganego z oskarżenia prywatnego i braku interesu społecznego w objęciu ściganiem z urzędu. W dniu 25.06.2013 r. niniejsze postanowienie zostało zatwierdzone przez Prokuraturę Rejonową w [...]. Odnosząc się do pisma do pisma K. F. z dnia 13 lipca 2013 r. organ poinformował, iż w miesiącach: czerwcu i lipcu 2013 r., wymieniony kilkukrotnie był przyjmowany przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] w ramach przyjęć interesantów. Artykułował żądania w zakresie wydania mu ewentualnych notatek urzędowych czy służbowych lub innej dokumentacji z przeprowadzanych interwencji i innych czynności wykonywanych przez Policję z jego udziałem, czy też z udziałem żony i dzieci wymienionego. Informowano ustnie K. F., że nie otrzyma takiej dokumentacji, natomiast wszelkie określone materiały zostaną przekazane do dyspozycji Sądu lub Prokuratury na ewentualne polecenie tych organów. W dniu 31 lipca 2013 r. K. F. po raz kolejny stawił się w Komendzie Powiatowej Policji w [...] i przyniósł kilka pism adresowanych do Komendy Powiatowej Policji w [...], Komendy Policji w Opolu, Komendy Głównej i Sądu Administracyjnego w Opolu. Wymieniony zażądał przesłania przedmiotowych pism do właściwych adresatów. Komendant Powiatowy Policji w [...] przyjął od wnoszącego korespondencję adresowaną do organów Policji, odmówił natomiast przyjęcia korespondencji adresowanej do Sądu Administracyjnego w Opolu, informując K. F., żeby przedmiotowe pismo złożył bezpośrednio do wskazanej instytucji. Powyższe działanie organ uzasadnił faktem, że wobec K. F. nie toczyło się w danym czasie żadne postępowanie administracyjne, w związku z czym brak było podstaw do przyjęcia wskazanej korespondencji. W wykonaniu zarządzenia z dnia 18 października 2013 r. Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez sprecyzowanie żądania, tj. wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności, bądź sprecyzowania w jakim zakresie domaga się uznania bezczynności organu. Pouczono jednocześnie skarżącego, iż niedokonanie żądanej przez Sąd czynności w terminie 7 dni, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście w dniu 23 października 2013 r. (por. dowód doręczenia przesyłki: k- 15 akt sądowych), a w dniu 28 października 2013 r. (data stempla pocztowego) przesłał pismo z dnia 18 października 2013 r., w którym odniósł się do wezwania Sądu. Wskazał, że przedmiotem jego skargi jest "decyzja" Komendanta Powiatowego Policji w [...] na: "odmowę wydania notatki i wyniku badania alkomatem z dnia [...] oraz z dnia [...] (pismo bez odpowiedzi) oraz pismo z dnia 13 lipca 2013 r." Podniósł, że zaskarża decyzję w całości odnośnie wyżej wymienionych pism, a także wnosi o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o sądowe nakazanie wydania przedmiotowych notatek i wyniku badania alkomatem. Po raz kolejny także zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem skargi, nie należy do właściwości sądów administracyjnych (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473). Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. K. F. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu, którego przedmiotem jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...], w zakresie informacji o czynnościach podjętych przez funkcjonariuszy Policji. Rozpoznając złożony wniosek pod kątem występowania przesłanki z przywołanego wyżej art. 247 P.p.s.a., w pierwszej kolejności ocenić zatem należało, czy ww. bezczynność może być przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, a w konsekwencji czy skarga na tego typu rozstrzygnięcie jest dopuszczalna, czy też w sprawie zachodzi oczywista jej bezzasadność. Z treści skargi z dnia 13 lipca 2013 r. - uzupełnionej następnie pismami z dnia 12 sierpnia 2013 r. i z dnia 10 września 2013 r. wynika, że K. F. domaga się nakazania wydania notatek służbowych z interwencji policyjnych. Jako podstawę żądania wskazał art. 51, art. 54 i art. 63 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). Uzasadniając skargę podał natomiast, że ww. notatki i badanie alkomatem stanowią dowód zdarzenia, w którym skarżący został znieważony i pobity. W ocenie skarżącego, skoro żądane dokumenty nie znajdują w się aktach sprawy, to jest naruszenie prawa przez funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach. Jak wynika z treści przytoczonego art. 3 § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a. Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Zatem warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. wyrok WSA z dnia 5 maja 2006 r. VI SAB/Wa 1/06, Lex nr 276779, wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r. VI SAB/Wa 24/05, Lex nr 190899, wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98 LEX nr 48016). Zdaniem Sądu, żaden z wyżej wymienionych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie. K. F. uczynił przedmiotem skargi bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...], polegającą na nie wydaniu skarżącemu notatek służbowych i wyników badań alkomatem, sporządzonych na skutek interwencji policyjnych. Z akt sprawy wynika, że w sprawie interwencji w dniu 17 marca 2012 r., nie wszczęto postępowania administracyjnego, a skarżący został pouczony o dalszym postępowaniu w trybie skargowo – cywilnym. W przypadku interwencji z dnia 20 maja 2013 r., przyjęto od skarżącego ustne zawiadomienie o przestępstwie, które stanowiło podstawę wszczęcia postępowania prowadzonego w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego (znak sprawy: [...]). W dniu 14 czerwca 2013 r. wskazane postępowanie zostało zakończone wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie spowodowania obrażeń ciała u osoby K. F., tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k. wobec braku znamion przestępstwa, a stwierdzenia przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. ściganego z oskarżenia prywatnego i braku interesu społecznego w objęciu ściganiem z urzędu. Postanowienie to zostało zatwierdzone przez Prokuraturę Rejonową w [...], w dniu 25 czerwca 2013 r. Z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący zażądał dokumentów, będących przedmiotem postępowania przygotowawczego w procedurze karnej, a więc w sprawie, która nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Aspekty postępowania karnego, zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora i Policję, reguluje natomiast ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z Nr 89, poz. 555 z późn. zm.). Działalność organów prowadzących postępowanie karne w takim zakresie w jakim polega ona na prowadzeniu tego postępowania nie należy do administracji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy P.p.s.a. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie zawierają również unormowań szczególnych poddających działalność organów prowadzących postępowanie karne kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej przez K. F., skargę taką należało uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rodzi to z kolei konsekwencje w postaci konieczności odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, na zasadzie przywołanego na wstępie art. 247 P.p.s.a., co też Sąd orzekł jak w sentencji.