II SO/Op 11/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 marca 2013 r., nr [...] wydanej w przedmiocie zasiłku celowego postanawia : ustanowić dla T. R. adwokata. T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, drogą pocztową w dniu 23 maja 2013 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. T. R. w urzędowym formularzu wniosku wskazał, że wnosi o prawo pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. T. R. zwrócił się też w uzasadnieniu wniosku o "wstrzymanie biegu czasu na wniesienie odwołania do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu", który w jego imieniu sporządzi i wniesie odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Wskazał też datę doręczenia tej decyzji na dzień 3 stycznia 2013 r., a zatem można wnioskować porównując tę datę z datą wydania decyzji, że wskazał ją omyłkowo. Uzasadniając wniosek T. R. napisał, że jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, sam prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia rentowego i dodatku pielęgnacyjnego w kwocie łącznej netto 619,08 zł miesięcznie. Rentę inwalidzką pobiera m.in. z tytułu niedowładu [...] po 4 operacjach [...], wady [...], choroby [...] oraz jak podał [...]" (z akt administracyjnych dołączanych do sprawy o sygn. akt II SA/Op 501/12, wynika, że chodzi o [...]). Pobierane przez niego świadczenie rentowe nie wystarcza na pokrycie wszystkich opłat, z tego powodu ma orzeczoną eksmisję i inne zaległości. Świadczy to, jego zdaniem, o tym, że nie jest w stanie wynająć profesjonalnego prawnika do wniesienia skargi. Podał, że zamieszkuje w mieszkaniu lokatorsko - spółdzielczym o powierzchni 35,75 m 2, nie posiada żadnego majątku ruchomego czy nieruchomego. Dochód miesięczny wnioskodawcy z tytułu renty i dodatku pielęgnacyjnego wynosi, według jego oświadczenia złożonego w rubryce nr 10 wniosku, brutto 1221,82 zł miesięcznie. Natomiast w rubryce nr 11 zawierającej inne dane jakie składający oświadczenie uważa za istotne, wpisał on kwotę dochodu 619,08 zł, wskazując, że jest to dochód po potrąceniach, potwierdzony kopiami załączonego zaświadczenia ZUS, przy czym do akt niniejszej sprawy go nie przesłał. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawca w razie wniesienia skargi będzie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżący będzie ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 619,06 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej. Referendarz sądowy nie wzywał skarżącego do przesłania dodatkowych informacji odnośnie wydatków i zadłużeń, uznał bowiem, że z uwagi na względy ekonomii procesowej, posłuży się informacjami z dokumentów z akt administracyjnych, z którymi zapoznawał się z urzędu przy okazji przyznawania T. R. prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Op 501/12, jako wystarczającymi do uprawdopodobnienia jego sytuacji materialnej. Dokumenty te to m.in. dane z wywiadu środowiskowego z dnia 17 stycznia 2012 r., z pisma Dyrektora OPS-u w [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 marca 2012 r. w Opolu odnośnie dochodu skarżącego po odliczeniu alimentów. Ponadto referendarz sądowy z urzędu posiada już wiedzę na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy, ponieważ ustalał ją np. w sprawach o sygn. akt II SA/Op 444/12 i II SA/Op 445/12, gdzie wydał postanowienia z dnia 12 września 2012 r., o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu dla T. R. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). W ten sposób ustalono, że wydatki wnioskodawcy kształtują się następująco: czynsz 349,12 zł, przy czym skarżący wskazał, że go nie płaci, telefon i internet 136,50 zł, energia elektryczna 138,04 zł, artykuły spożywcze, czystości, higieniczne, prasa i inne wydatki 335,64 zł, leki 96,77 zł. Wydatki te wprawdzie odnoszą się do zeszłego roku, ale zdaniem referendarza obrazują one również aktualna strukturę i poziom wydatków wnioskodawcy w stopniu wystarczającym do oceny ich przybliżonego poziomu. W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawcy, że sam fakt kształtowania się jego dochodów na poziomie 619,08 zł, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawcy uprawnia go zatem do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata. Odnosząc się do prośby wnioskodawcy o "wstrzymanie biegu czasu do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu", należy wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono, jak w sentencji.