II SO/Op 11/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 marca 2016 r., nr [...] wydanej w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia : ustanowić dla J. M. radcę prawnego. J. M. w dniu 4 kwietnia 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 15 marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 1 kwietnia 2016 r. J. M. wskazała we wniosku, że nie ma żadnego majątku, a zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym z zasobów Gminy [...] o powierzchni [...] m2, utrzymuje się z zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł, przyznanego jej do października 2016 r. w związku z opieką nad mężem. W uzasadnieniu wniosku wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a także o wstrzymanie biegu terminu do wniesienia skargi. Wnioskodawczyni nie zaznaczyła w rubryce nr 4 wniosku, jaki jest zakres jej żądania, to jest czy wnosi o przyznanie prawa pomocy w całości, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Referendarz sądowy, zwany też dalej orzekającym postanowił nie wzywać jej do sprecyzowania żądania, a to z uwagi na fakt, że w sprawie ma zastosowanie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stanowiący, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi J. M. ma być bowiem decyzja dotycząca odmowy przyznania pomocy w formie dodatku mieszkaniowego, a zatem jeśli dojdzie do jej wniesienia skarżąca będzie ustawowo zwolniona od kosztów sądowych. Rozpoznawanie, zatem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych byłoby zbędne i postępowanie w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe podlegałoby umorzeniu. Wobec tego należało rozpoznać wniosek J. M., jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w części. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł. W ocenie orzekającego, należy stwierdzić, że fakt kształtowania się dochodów wnioskodawczyni na poziomie około 520 zł miesięcznie, nawet jeśli dalej korzysta, co wskazywała np. w sprawie o sygn. akt II SO/Op 39/15, z pomocy w formie posiłków, pozwala na uznanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawczyni uprawnia ją, zatem do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego. W tym miejscu należy odnieść się do prośby wnioskodawczyni o "wstrzymanie biegu terminu do wniesienia skargi do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu" i wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie, z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946). Ponadto orzekający wyjaśnia powyższą kwestię braku możliwości wstrzymania terminu do wniesienia skargi, jedynie informacyjnie na zasadzie art. 6 P.p.s.a., nakładającego na sąd administracyjny obowiązek udzielania wskazówek i pouczeń stronie występującej samodzielnie, to jest bez adwokata, czy radcy prawnego, gdyż nie jest on uprawniony do rozpoznawania wniosków tego rodzaju. Zgodnie, bowiem z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy jest uprawniony w tym postępowaniu jedynie do wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, a na mocy art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania. Informacyjnie też, orzekający wyjaśnia, że tzw. przymus adwokacko - radcowski, nie jest też wymagany w wypadku składania przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.