II SO/Op 64/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. z dnia 10 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowadministracyjnego w sprawie skargi na Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, T. R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stwierdził, że: "nie jest w stanie wynająć profesjonalnego prawnika do wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi na opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę". Wezwaniem z dnia 13 sierpnia 2014 r., referendarz sądowy zobowiązał T. R. do usunięcia braków formalnych wniosku, przez wskazanie jaki jest zakres żądania wniosku, czyli przyznania jakiej pomocy wnioskodawca oczekuje (tj. zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego, ustanowienia adwokata), z uwagi na fakt, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, w rubryce nr 4 formularza wniosku, pn. "Wnoszę o" nie zakreślono żadnej z podanych wyżej opcji, przez co nie można określić czego wnioskodawca się domaga. Ponadto referendarz zażądał wskazania jaki jest przedmiot zaskarżenia, tzn. wskazania aktu, czynności lub bezczynności, w szczególności o sprecyzowanie jak należy rozumieć użyte przez wnioskodawcę sformułowanie, że domaga się ustanowienia "[...] profesjonalnego prawnika w celu wniesienia profesjonalnie sporządzonej skargi na opieszałość i lekceważące podejście do sprawy, gdzie organy sądownicze nakazały, abym podjął pracę". Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W terminie zakreślonym do dokonania ww. czynności, T. R. złożył pismo z dnia 26 sierpnia 2014 r., w którym wskazał, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata lub radcy prawnego. Oświadczył także, że przedmiotem zaskarżenia jest brak decyzji w przedmiocie pomocy w znalezieniu zatrudnienia w związku z jego podaniem z dnia 1 lipca 2014 r., które zawierało przywołane stosowne przepisy z ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem T. R., podanie to było zgodne z tezami OPS Nysa, SKO w Opolu i WSA w Opolu, które to organy wypominały mu, że nic nie robi w celu znalezienia pracy, aby poprawić swoją sytuację materialną i bytową. Na dowód czego przedłożył do akt sprawy kserokopię pisma z dnia 1 lipca 2014 r., zaadresowanego do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. W piśmie tym skarżący przywołał treść art. 5, art. 6, art. 7, art. 36, art. 39, art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i powołując się na wymienione przepisy prawa, zwrócił się o udzielenie pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Postanowieniem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SO/Op 64/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił T. R. przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, jaką ww. zamierza wnieść do sądu administracyjnego na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. W dniu 10 listopada 2014 r. T. R. wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w celu, jak sam określił, sporządzenia i wniesienia zażalenia oraz wniosku o przywrócenie terminu na postanowienie WSA w Opolu z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SO/Op 64/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie z kolejnego wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy, należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek T. R. o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza jednakże przepis art. 247 P.p.s.a. stanowiąc, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie przepisu art. 247 P.p.s.a. jest zatem dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051). Podkreślić należy, że przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., znajduje również zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, tzn. wtedy gdy skarga (pismo procesowe) nie została jeszcze wniesiona do sądu, zaś z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w celu wszczęcia postępowania sądowego, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotem zaskarżenia nie jest żaden z aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie, w której T. R. wnioskiem z dnia 10 listopada 2014 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć jednak należy, że jest to kolejny taki wniosek skarżącego złożony w sprawie. Na skutek wcześniejszego bowiem wniosku z dnia 4 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SO/Op 64/14 odmówił przyznania prawa pomocy T. R. z uwagi na oczywistą bezzasadność zamierzonej skargi do sądu administracyjnego, na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. Ponowne złożenie w tej samej sprawie identycznego wniosku musiało zostać zatem uznane za bezprzedmiotowe. Pomimo tego, że skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje prawo wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to w sytuacji, gdy zachodzi oczywista bezzasadność skargi stwierdzona prawomocnym postanowieniem, składanie przez skarżącego kolejnego w tym przedmiocie wniosku, musiało zostać uznane za bezprzedmiotowe. Nie zmienia tego fakt, że kolejny wniosek z dnia 10 listopada 2014 r. wpłynął w okresie biegu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 23 października 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Istnienie przesłanki negatywnej przyznania prawa pomocy, wynikającej z art. 247 P.p.s.a., nie jest uzależnione bowiem od ilości składanych w sprawie wniosków o przyznanie prawa pomocy, lecz od stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sama zatem okoliczność złożenia kolejnego wniosku w tym przedmiocie, nie może wpłynąć na zmianę oceny Sądu i wydanie odmiennego, niż dotychczas rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że w sprawie nie doszło jeszcze do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na jej niedopuszczalność, co stanowi dla Sądu I instancji okoliczność uniemożliwiającą wydanie orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy (por.: postanowienie NSA z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I OZ 810/13; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt IV SO/Wr 10/14, postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., I OZ 423/11 – wszystkie dostępne na stronie internetowej: www.nsa.gov.pl). Z powyższych względów, postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 10 listopada 2014 r. podlega umorzeniu, co Sąd działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.