II SO/Op 77/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia D.W. i M. W. na pismo Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 stycznia 2008 r., informujące o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, w sprawie ze skargi D.W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odrzucić zażalenie. Pismem z dnia 3 kwietnia 2005 r. D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...], znak [...], potwierdzające wykonanie przez E. Z. oraz B. i J. Z. obowiązków nakazanych decyzją z dnia [...], nr [...], polegających na wykonaniu inwentaryzacji budowlanej i oceny technicznej budynku gospodarczego wraz z przybudówkami, znajdującego się za budynkiem mieszkalnym zlokalizowanymi na działce nr A w N. Na skutek złożonego przez skarżących wniosku o wyłączenie z orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II OW 66/05, wyznaczył do rozpoznania wniosku - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Na powyższe orzeczenie skarżący wnieśli zażalenie z dnia 21 sierpnia 2006 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), w związku z tym sekretariat Sądu wezwał ich na zarządzanie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 24 sierpnia 2006r., do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 31 sierpnia 2006 r., złożyli zażalenie na zarządzenie o wezwaniu ich do uiszczenia wpisu oraz wniosek o przyznanie im prawa pomocy. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 października 2006 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. Na powyższe orzeczenie skarżący wnieśli zażalenie, które zostało uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I OZ 1488/06). Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po uprzednim wezwaniu skarżących do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., odmówił przyznania prawa pomocy D. W., M. W. i M. W. Jednocześnie, w dniu 25 czerwca 2007 r. zostało wydane zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. Następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 10 września 2007 r., skarżący zostali wezwani ponownie do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. Zażalenie na to zarządzenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1235/07. Pismem z dnia 30 stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu poinformował skarżących o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt II SO/Op 77/05, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismo to zawierało jednocześnie pouczenie, iż nie przysługuje na nie środek zaskarżenia. Pomimo takiego pouczenia, D. i M. W. złożyli w dniu 20 lutego 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) zażalenie na przedmiotowe pismo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż podstawę prawną obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony obowiązane są bowiem ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się m.in. koszty sądowe, które w myśl art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Z kolei, opłatami sądowymi są wpis oraz opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Jak stanowi przepis art. 230 § 1 P.p.s.a., wpis stosunkowy bądź stały pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których - w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a. - należy zażalenie. Wysokość oraz zasady pobierania wpisu określane zostały przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), które wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 233 P.p.s.a. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł. Stosownie do regulacji art. 219 § 1 P.p.s.a, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie. W myśl art. 214 P.p.s.a., spoczywa on na osobie wnoszącej pismo. Jeśli jednak pismo wnoszone jest przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, pismo podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W niniejszej sprawie, skarżący obowiązani byli do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wynosił 100 zł. Ponieważ jednak nie opłacili zażalenia - na mocy art. 220 § 1 zd. drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a. - zostali wezwani do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Zarządzenie w sprawie wpisu zostało przez skarżących zaskarżone, jednak Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Obecnie, kontroli sądowej podlega zażalenie na kolejną czynność Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, podjętą po uprawomocnieniu się postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, a polegającą na poinformowaniu skarżących o wynikającym z tego zarządzenia obowiązku uiszczenia wpisu. Zaskarżona czynność dokonana została w drodze pisma, na podstawie art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielić stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Dokonując oceny dopuszczalności wniesionego zażalenia uznać należało, iż zażalenie na niniejszą czynność jest niedopuszczalne. Zauważyć bowiem przyjdzie, iż czynność Przewodniczącego dokonana w oparciu o art. 6 P.p.s.a., po prawomocnym oddaleniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, nie stanowi zarządzenia określonego w art. 220 § 1 P.p.s.a., zaskarżalnego na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. Oddalenie zażalenia na pismo wzywające do uiszczenia wpisu skutkuje tym, iż pierwotne zarządzenie, po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego zażalenie, pozostaje w mocy i wiąże strony oraz sąd. Przepis art. 170 P.p.s.a. określający zakres związania odnosi się wszak do orzeczeń, zaś przez orzeczenia należy rozumieć nie tylko wyrok i postanowienia, ale także zarządzenia Przewodniczącego (patrz Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze, Kraków 2006, s. 360). Stosownie do tego, ponowne wezwanie o uiszczenie opłaty sądowej w formie określonej w art. 220 § 1 P.p.s.a. jest zatem zbędne (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane). Przyjąć trzeba, iż termin w jakim strona winna zastosować się do zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w sytuacji gdy wniesione na zarządzenie zażalenie zostało oddalone, wynosi 7 dni od daty doręczenia jej postanowienia o oddaleniu zażalenia. Realizując zasadę wyrażoną w art. 6 P.p.s.a., sąd winien jednak pouczyć stronę działającą bez pełnomocnika profesjonalisty o obowiązku uiszczenia opłaty od zażalenia oraz o skutkach zaniedbania w tym zakresie. Ponadto winien określić termin, w którym nie będzie stosować sankcji, w postaci odrzucenia zażalenia (patrz w/w postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r.). Jak już wcześniej wspomniano, pismo zawierające takie informacje, nie stanowi jednak zarządzenia podlegającego zaskarżeniu w myśl art. 227 § 1 P.p.s.a. Takiego charakteru komentowanej czynności nie zmienia przy tym fakt, iż wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty. Z całą mocą podkreślić trzeba, że przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują zaskarżalności zarządzeń wydawanych w celu realizacji przez sąd obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a. Wobec powyższego należało, na mocy art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a, odrzucić zażalenie z dnia 20 lutego 2008 r.