I SA/Po 1/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie /-/M.Jaśniewicz /-/W.Zygmont /-/K.Wolna-Kubicka Naczelnik Urzędu Skarbowego G. postanowieniem z dnia (...) nr (...), na podstawie art. 169 § 1 i § 4 oraz art. 216 § 1 O.p., po rozpatrzeniu żądania zobowiązanego J. Z. z (...) o odroczenie terminu płatności zaległości w podatku VAT, pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z uzasadnieniem, że zawierał on braki formalne, których zobowiązany nie uzupełnił, mimo wystosowanego wezwania organu podatkowego, uznanego za doręczone po podwójnym awizowaniu. Zobowiązany J. Z. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania wniosku do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając podał, że wszystkie braki wniosku uzupełnił zgodnie z żądaniem organu podatkowego. Ponadto nie otrzymał żadnych awiz do odbioru kwestionowanego postanowienia. W tym zakresie toczy się postępowanie wyjaśniające we właściwej placówce pocztowej. W aktach egzekucyjnych brak jest danych o terminie i sposobie załatwienia zażalenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego J. zawiadomieniem z dnia (...) dokonał, na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego G. w dniu (...), obejmującego należności wynikające z deklaracji VAT - 7 z tytułu podatku od towarów i usług za III kwartał 2006r. w kwocie (...) zł, zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez Bank A z siedzibą w K. J. Z. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Powołując się na przepisy: art. 33, art. 34 § 4, art. 35 § 1, art. 45 § 1, art. 54 § 1 i § 6 oraz art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego lub jego umorzenie oraz o zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, poprzez zwolnienie spod egzekucji prywatnego konta w Banku A/P. Wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego G., postanowieniem z dnia (...) (...), zajmując stanowisko wobec zarzutów, uznał je za bezzasadne. Orzekając na skutek wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia (...) nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie wierzycielskie Naczelnika Urzędu Skarbowego G. Postanowieniem z dnia (...) nr (...)Naczelnik Urzędu Skarbowego J. nie uwzględnił wniosku zobowiązanego z dnia (...) o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmawiając zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług. W zażaleniu na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego J. Z. domagał się zawieszenia bądź umorzenia prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez zwolnienie spod egzekucji prywatnego konta w Banku A/P. oraz przyjęcia oświadczenia o dobrowolnej spłacie zadłużenia bez stosowania środka przymusu. Wskazał, że oczekuje na rozłożenie zaległości na raty a środki trwałe, które posiada mogą stanowić zabezpieczenie zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia (...) Nr (...), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego J. z dnia (...) nr (...). Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne można zawiesić w ściśle określonych przypadkach. Przepis nie pozostawia zatem organowi egzekucyjnemu swobody wyboru. Z akt sprawy wynika, iż żadna z ustawowych przesłanek zawieszenia nie została spełniona. Posiadanie środków trwałych mogących stanowić zabezpieczenie zobowiązania nie ma wpływu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny jest bowiem jedynie wykonawcą tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został, pismem z dnia (...), przekazany według właściwości celem rozpatrzenia do organu egzekucyjnego I instancji. Z kolei zarzut stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zostanie rozpatrzony przez organ egzekucyjny wraz z innymi zarzutami po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Podkreślił, iż żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w przypadku złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, jest integralną częścią postępowania w sprawie zarzutów z art. 34 § 4 p.e.a. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż ustawa egzekucyjna nie przewiduje możliwości zaniechania przez organ egzekucyjny prowadzenia egzekucji na podstawie oświadczenia dłużnika o dobrowolnej spłacie zadłużenia. Jedynym organem uprawnionym do odraczania terminu płatności, rozkładania na raty należności objętych tytułem wykonawczym i żądania zaniechania prowadzenia egzekucji z innych względów, jest wierzyciel, w niniejszej sprawie - Naczelnik Urzędu Skarbowego G. Z akt sprawy wynika natomiast, że wierzyciel nie wyraził zgody na odroczenie terminu ich płatności zaległości podatkowej. W skardze zobowiązany J. Z., powołując się na przepisy art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 121 § 1, art. 223 § 1, art. 224 § 2 i art. 253 § 1 O.p. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 35, ze zm.), wnosi o: - uchylenie lub zmianę postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego J. z dnia (...) nr (...) w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, * zawieszenie trwającej egzekucji wraz z przesłaniem pisemnej decyzji do A w K, * zniesienie uciążliwego środka zabezpieczenia, którym jest zajęcie rachunku firmowego w A w K. Uzasadniając skargę podał, co następuje: Naczelnik Urzędu Skarbowego G. wszczął niezgodnie z prawem postępowanie egzekucyjne, gdyż po złożonym wcześniej formalnym wniosku o udzielenie prolongaty w spłacie zadłużenia w podatku VAT, po okresie ponad 3 miesięcy rozpatrywania, wniosek pozostawił bez rozpoznania. Uzasadnił to, niezgodnie z prawdą, brakami formalnymi, podczas gdy dysponował dokumentami na poparcie tego wniosku. Pełnomocnik składał w obecności Kierownika Referatu ds. Ulg i Umorzeń oświadczenia, informując o wszelkich czynnościach i uzupełnieniach do składanych wniosków. Kierownik Referatu prowadzący sprawę odszedł na emeryturę i sprawa, pomimo wpłaty kwoty (...) zł, kończącej spłatę poprzedniego układu ratalnego, nie została pozytywnie rozpatrzona. W tych okolicznościach zaskakująca była informacja od Dyrektora Banku A O/P., iż Naczelnik Urzędu Skarbowego G. wydał tytuł wykonawczy, na podstawie którego zajął rachunek firmowy i osobisty podatnika. Egzekucja wciąż trwa, mimo iż podatnik złożył środki zaskarżenia. Wydanie tytułu wykonawczego nastąpiło w wyniku postępowania podatkowego przeprowadzonego niezgodnie z prawem. Organ administracji państwowej ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez podjęcie wszelkich niezbędnych działań (art. 122, art. 125 § 1 O.p.). Zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.) a w uzasadnieniu zawrzeć pełną ocenę dowodów zebranych w sprawie. W niniejszej sprawie powyższe zasady nie zostały uwzględnione. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując odwołanie, pominął stan faktyczny i etap zaawansowania prac. Postępowanie odwoławcze w Urzędzie Skarbowym G. i w Urzędzie Skarbowym J. pozwala przypuszczać, że pozytywna decyzja będzie miała skutek bezpośredni na wydanie postanowienia. Czynnik ten nie wyklucza skorzystania z art. 54 § 6 ustawy o p.e.a., który stanowi, że wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, natomiast organ egzekucyjny lub organ nadzoru może, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Kolejne błędy to fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego G., rozpoznając wniosek o układ ratalny, czy wydając tytuł wykonawczy na podatnika, wydał decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. Z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podatnika wynika, iż miejscem wykonywania działalności gospodarczej jest P., ul. W. oraz teren całego kraju. Zgodnie z art. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług są wykonywane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, właściwość miejscową ustala się dla osób fizycznych według miejsca zamieszkania. Podatnik na stałe zameldowany jest w P., ul. D., czyli na terenie objętym zakresem działania Naczelnika Urzędu Skarbowego J. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę w pełni podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. W nawiązaniu do odpowiedzi poinformował, iż sporne postępowanie egzekucyjne, postanowieniem z dnia (...) Naczelnika Urzędu Skarbowego J. Nr (...), na podstawie przepisów art. 59 § 3 w zw. art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o p.e.a., zostało umorzone na wniosek wierzyciela. Naczelnik Urzędu Skarbowego G., według art. 1 pkt 13 ustawy o p.e.a., nie był bowiem właściwy miejscowo do żądania od zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym wykonania obowiązku w podatku VAT. Organem właściwym miejscowo był Naczelnik Urzędu Skarbowego J. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu cyt. przepisu mamy do czynienia, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji, czy wreszcie uchylenia uchwały lub zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego przez ten organ (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2005, s. 495, wyrok NSA II OSK 85/05). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego J. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za III kwartał 2006r. Z kolei jak wynika z pisma Dyrektora Izby Skarbowej z (...) oraz załączonego do niego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego J., postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego, zostało umorzone na wniosek wierzyciela (k. 52 - 53 akt sąd.). W ocenie Sądu okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego czyni bezprzedmiotowym postępowanie, mające na celu kontrolę zgodności z prawem postanowień dotyczących odmowy zawieszenia tego postępowania egzekucyjnego. Z tych powodów postanowiono, na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji. /-/ M.Jaśniewicz /-/ W.Zygmont /-/ K.Wolna-Kubicka