I SA/Po 1043/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-08-01
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Janusz Ruszyński, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli faktury dokumentujące nabycie towarów i usług zostały wystawione przez podmioty, które faktycznie nie wykonały tych usług?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli faktury dokumentujące nabycie towarów i usług zostały wystawione przez podmioty, które faktycznie nie wykonały tych usług. Faktura musi dokumentować faktycznie dokonaną czynność, a nie tylko być prawidłowa formalnie. W przypadku braku dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usług, odliczenie podatku naliczonego jest nieuprawnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy w 2003 roku. Organ stwierdził, że podatnik odliczał podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmy, które faktycznie nie wykonały usług. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie zasad postępowania i prawa materialnego, w tym brak tzw. kontroli krzyżowych i nieprzesłuchanie świadka W.W.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Janusz Ruszyński As. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące [...], [...], [...], [...], [...] i [...] 2003r. oddala skargę /-/ K.Pawlicki /-/E.Brychcy /-/ J.Ruszyński
Decyzją z dnia [...] 2006r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił przedsiębiorstwu "A" zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za [...], [...], [...], [...], [...] i [...] 2003r.
Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wskazano m.in. art.19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie "A" H.S. w zakresie rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za 2003r. stwierdzono, iż podatnik w [...], [...], [...] i [...] 2003r. odliczał podatek naliczony z faktur wystawionych przez:
- przedsiębiorstwo "B" , w P.;
- przedsiębiorstwo "C" w P.
W wyniku postępowania wskazano, iż w/w wystawcy faktur potwierdzali świadczenie usług, które w rzeczywistości nie zostały wykonane. Na powyższe wskazują następujące fakty:
1. Przesłuchana M.M. zeznała, że prowadząc przedsiębiorstwo "B" wystawiała puste faktury na zlecenie W.W. i R.N., którzy kierowali całą grupą firm założonych w celu wystawiania tylko takich faktur. Za prowadzenie firmy od w/w otrzymywała [...] zł miesięcznie. Potwierdziła, że wystawiała fikcyjne faktury na rzecz przedsiębiorstwa "A" H.S., ale usług nie wykonywała. Ponadto oświadczyła, że wpływające od przedsiębiorstwa "A" pieniądze pobierała z banku i oddawała je W. lub N. bez pokwitowania.
2. Przesłuchany M.T. zeznał, iż przedsiębiorstwo "C" założył między [...] a [...] 2003r. przy udziale M.M. Na okoliczność przedłożonych mu faktur wystawionych przez przedsiębiorstwo "C" zaprzeczył, jakoby je wystawił i podpisał. Dodatkowo wyjaśnił, że dyspozycje dotyczące dokonania wpłaty lub wypłaty z rachunku firmy otrzymywał od R.N. i W.W.. Nie wie, czy usługi były wykonane.
3. Przesłuchany w charakterze strony H.S. oświadczył, że:
- usługi wykazane w fakturach wystawionych przez przedsiębiorstwo "C" były częściowo wykonane – nie wie które i w jakim zakresie. Na wykonanie robót przez przedsiebiorstwo "C" M.T. zlecenia przyjmował R.N.;
- według H.S. usługi wynikające z faktur wystawionych przez przedsiębiorstwo "B" M.M. częściowo były wykonane – nie potrafi jednak określić w jakim stopniu;
- faktury za wykonanie tych usług otrzymywał pocztą lub dostarczał je R.N.
4. Przesłuchany w charakterze świadka E.K., zatrudniony w latach 2001-2003 w przedsiębiorstwie H.S. jako kierownik budowy zeznał, że nie kojarzy w/w firm, a wykonanie wszelkich prac ziemnych zawsze potwierdzał na raporcie pracy. W przypadku natomiast rzekomo wykonanych prac na rzecz przedsiębiorstwa "A" brak jest w ogóle raportu pracy.
Według organu stosownie do treści art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z kolei według art. 19 ust. 2 w/w ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Zatem warunkiem uprawniającym podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jest posiadanie prawidłowo wystawionej faktury, dokumentującej faktycznie wykonaną czynność, o której mowa w art. 2 ustawy.
Tak więc w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy H.S. nie przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Dokonując zaś stosownych odliczeń podatnik naruszył również powołane wcześniej przepisy rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów.
W odwołaniu z dnia [...] 2006r. H.S. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Decyzji zarzucił naruszenie zasad postępowania podatkowego, o których mowa w art. 120-129 Ordynacji podatkowej oraz przepisów art. 180-199 w/w ustawy. Ponadto podatnik wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka W.W. na okoliczności związane z wykonywaniem przez odwołującego się działalności gospodarczej i świadczonych przez świadka usług.
W ocenie podatnika kwestią sporną jest ustalenie podatku naliczonego na podstawie dowodów w postaci zeznań świadków. Postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione o materiał zebrany w toczących się postępowaniach karnych dotyczących fałszowania dokumentów i składania fałszywych zeznań.
Decyzją z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że zebrane w trakcie kontroli dowody potwierdzają, iż podatnik nie mógł odliczyć podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono, że podatnik posiada prawidłowo udokumentowane zakupy towarów i usług od innych firm. W tych przypadkach poza fakturami skarżący posiadał: dokumenty wydania, zlecenia produkcyjne, raporty pracy sprzętu, listy przewozowe, protokoły obmiarów, umowy najmu.
Podatnik nie przedstawił ze swej strony innych dowodów, które przeczyłyby ustaleniom dokonanym w trakcie kontroli. Organ wskazał też, iż Prokuratura Okręgowa i Centralne Biuro Śledcze nie udostępniły organom podatkowym dokumentów, o które się do nich zwracano. Ustalenia postępowania podatkowego oparto więc o dowody zebrane w czasie jego trwania.
Odnośnie wniosku strony o przesłuchanie W.W. organ odwoławczy zauważył, że w/w nie był kontrahentem skarżącego, ani jego pracownikiem, czy też pracownikiem firmy uczestniczącej w obrocie w okresie objętym kontrolą.
W skardze z dnia [...] 2006r. H.S. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie art. 120-129 oraz 180-199 Ordynacji podatkowej oraz art. 19 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także przepisów rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 2002r.
W ocenie skarżącego materiał dowodowy zebrano w sposób wybiórczy. Organy nie dokonały tzw. kontroli krzyżowych i tym samym nie potwierdziły innymi dowodami twierdzeń wynikających z zeznań świadków. Nie przeprowadzono przesłuchania W.W.
W pismach procesowych z dnia [...] i [...] 2007r. skarżący oraz jego pełnomocnik powtórzyli zarzuty zawarte w skardze. Do pism dołączono również kserokopie protokołu przesłuchania świadka W.W. oraz wyroku Sądu Rejonowego z dnia 12 kwietnia 2007r. (pisma stanowią załącznik do protokołu z rozprawy w sprawie I SA/Po 1042/06).
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pragnie stwierdzić, co następuje:
1. Zarzut naruszenia zasad postępowania.
Wprawdzie zarzutem tym skarżący obejmuje przepisy art. 120-129 Ordynacji podatkowej, czyli wszystkie artykuły zawarte w rozdziale 1 działu IV Ordynacji, oraz art. 180-189 (rozdział 11 - "Dowody"), to w istocie sprowadza się on do braku tzw. kontroli krzyżowych i nieprzesłuchania świadka – W.W.
W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione. Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe opierając się na księgach, deklaracjach i przesłuchaniach świadków.
W aktach administracyjnych znajdują się:
- faktury wystawione w [...] 2003r. przez firmę M.M.– przedsiębiorstwo "B" (k. 22 akt administracyjnych w segregatorze – akta wspólne dla spraw dot. decyzji za lata 2001-2004, które znajdują się w aktach sprawy I SA/Po 1042/06);
- faktury wystawione w [...], [...] i [...] 2003r. przez przedsiębiorstwo "C" M.T. (k. 25 akt – j.w.);
- zeznania M.M. (k. 41 – j.w.), która uznała, że wystawiła i podpisała faktury dla firmy H.S., ale usług w nich opisanych nie wykonywała;
- zeznania M.T. (k. 42 – j.w.), który podał, że faktur dla firmy H.S. nie wystawiał i ich nie podpisywał. Świadek zeznał też, że nie wie, kto je wystawił;
- zeznania H.S. (przesłuchanego w charakterze strony – k. 44 j.w.), który wskazał, że pewne prace przez przedsiębiorstwo "C" zostały wykonane, ale nie przedłużył w trakcie kontroli dowodów potwierdzających wykonania jakichkolwiek prac przez w/w podmiot;
- zeznanie E.K. (k. 48 – j.w.), który był w latach [...] kierownikiem budowy w przedsiębiorstwie "A". Świadek zeznał, że w przypadku zakupu usług budowlanych od innych kontrahentów każdy operator sprzętu miał podpisywany raport pracy. W czasie pracy w w/w firmie świadek nie zetknął się z przedsiębiorstwem "B".
Jednocześnie skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, które przeczyłyby ustaleniom organów, opartych na powołanych wyżej zeznaniach świadków.
Wniosek o przesłuchanie W.W. jest w okolicznościach sprawy nietrafny, ponieważ w/w nie był kontrahentem przedsiębiorstwa "A".
Organ odwoławczy powołał się przy tym na treść oświadczenia W.W., załączone do odwołania (k. 2 akt administracyjnych dot. podatku za rok 2003). Z oświadczenia wynika m.in., że W.W. nie jest w stanie dokładnie określić, na temat jakich zleceń mogli rozmawiać H.S. i R.N.
Niezasadny jest również zarzut dotyczący posługiwania się przez organy materiałami zebranymi w postępowaniach karnych. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyraźnie wskazano, że pismem z dnia [...] 2005r. UKS zwrócił się do Prokuratury Okręgowej z wnioskiem o udostępnienie kserokopii protokołów przesłuchania kontrahentów H.S. (k. 3 wspólnych akt administracyjnych). Prokuratura w/w dokumentów nie przekazała.
Jak to wynika z wcześniejszych rozważań organy w niniejszej sprawie oparły się na zgromadzonym przez siebie materiale dowodowym.
W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organy, a dotyczące powstawania i funkcjonowania firm, które wystawiały faktury na firmę H.S., uzasadnia rozstrzygnięcie zwarte w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji nie było potrzeby sięgania do materiałów z postępowań karnych. Organy podatkowe samodzielnie ustaliły, że podatnik odliczał podatek z faktur dotyczących czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane.
2. Zarzut naruszenia prawa materialnego.
Prawidłowe ustalenia organów, oparte na zebranym materiale dowodowym, pozwoliły im na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Słusznie więc uznano, że – na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że faktura stanowiąca podstawę do realizacji uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego musi dokumentować faktycznie dokonaną usługę czy sprzedaż, a nie tylko być prawidłową z formalnego punktu widzenia (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2005r., sygn. akt I FSK 301/05, "Lex" nr 187707).
Powyższe należy odnieść również do okoliczności niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/K. Pawlicki /-/E. Brychcy /-/J. Ruszyński
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło