I SA/Po 1092/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz as. sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007r. sprawy ze skargi Polskich Kolei na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami egzekucyjnymi oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ M. Jaśniewicz Postanowieniem z dnia [...]. o nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył zobowiązanego – Polskie Koleje kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie [...] zł za czynności egzekucyjne przeprowadzone na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza C., obejmujących podatek od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2005r. Rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 64"c" § 1 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W zażaleniu z dnia [...] 2006r. Zarząd PKP SA w W. wniósł o uchylenie w/w postanowienia i o orzeczenie zasadności stanowiska Spółki, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem. Ponadto Spółka wniosła o uznanie, że pobrane, tytułem kosztów egzekucyjnych, koszty powinny zostać wraz z odsetkami zwrócone PKP SA. Według żalącej się spółki wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z art. 22 § 2 i 3, art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przestrzeganie w/w przepisów uniemożliwiłoby organowi wszczęcie i prowadzenie egzekucji, a w konsekwencji nie doprowadziłoby do powstania kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Zarządu organ egzekucyjny powinien z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a w przypadku niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 – nie przystąpić do egzekucji i zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi. Według Spółki, skoro zobowiązanym w sprawie są Polskie Koleje SA w W., to do postępowań egzekucyjnych wszczynanych po [...] 2004r., właściwymi organami egzekucyjnymi dla PKP SA oraz innych podmiotów spełniających kryteria art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1966r. o urzędach i izbach skarbowych, są naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Ponadto – wszczęcie egzekucji powinno nastąpić poprzez doręczenie dłużnikowi odpisu prawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego. W tytułach wykonawczych wystawionych w niniejszej sprawie nie umieszczono pieczęci urzędowej wierzyciela tj. Burmistrza C.. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ stwierdził, że kwestie poruszone przez zobowiązanego stanowią przesłankę złożenia zarzutów w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej zaś sprawie Dyrektor Izby zajął stanowisko w odrębnym postanowieniu z dnia [...]. o nr [...]. W zakresie problematyki kosztów egzekucyjnych organ stwierdził, że wykazana w zaskarżonym postanowieniu kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł została wyliczona prawidłowo. W skardze z dnia [...] 2006r. Zarząd PKP SA wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...]. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...]. w/w rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie art. 64c § 1, 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie, że niepodanie w tytule wykonawczym pieczęci urzędowej wierzyciela nie stanowi naruszenia art. 27 § 1 pkt 7 w/w ustawy. Zarzuty dotyczyły również naruszenia art. 22 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 5 ust. 6, ust. 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Skarżąca Spółka domagała się również orzeczenia, że w sprawie nie jest właściwym organem egzekucyjnym Naczelnik Urzędu Skarbowego . Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Skarga okazała się bezzasadna . Na wstępie wyjaśnić należy znaczenie użytego w art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowania o rozstrzyganiu sądu administracyjnego "w granicach danej sprawy". Powyższe oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta , w której wniesiono skargę. Na tle wyjaśnianego przepisu szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz podstawy prawnej i faktycznej (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Zakamycze 2005. Komentarz do art. 134). Tak więc zaskarżenie decyzji (postanowienia) oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została w decyzji (postanowieniu) rozstrzygnięta. Badając legalność zaskarżonego aktu , sąd administracyjny wraca do materialnego stosunku administracyjnoprawnego, który stanowił przesłankę wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania aktu. W rezultacie więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis" 2005. Komentarz do art. 134 ). Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2005r., sygn. I FSK 68/05, System Informacji Prawnej "Lex" nr 172990). Granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 2 listopada 2005r., sygn. I FSK 264/05, "Lex" nr 187951). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postanowienie z dnia [...]. zostało wydane w oparciu o art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2 – 4, obciążają zobowiązanego. Tak więc treść przepisu, na który strona skarżąca powołała się w skardze, wyznaczył treść stosunku administracyjnego. Ten stosunek wyznaczył zaś przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i tym samym zakreślił ramy kontroli legalności postanowień z dnia [...] i [...]. W tych okolicznościach kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd sprawuje w granicach niniejszej sprawy. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie, którym określono wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Postanowienie wydano o właściwe w tym zakresie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w oparciu o zebrany w sprawie materiał. Ustalenia organu nie były w tym zakresie kwestionowane przez skarżącą Spółkę. Wobec powyższego ze bezzasadne należy uznać zarzuty skargi w związku z treścią art. 64 c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy wyjaśnić, że w/w przepis nie jest sam w sobie podstawą do orzekania o zwrocie kosztów egzekucyjnych. Wskazany przepis stanowi, że należności z tytułu kosztów organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, jeżeli okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Użycie zwrotu "okaże się" oznacza, że najpierw musi dojść do stwierdzenia, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Nie wystarczy tu oczywiście tylko sama subiektywna ocena takiego stanu rzeczy przez zobowiązanego. Sytuacja opisana w omawianym przepisie może mieć miejsce w przypadku uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnośnie wniosków Spółki zawartych w skardze (p.2 petitum skargi), to w świetle wcześniejszych wywodów Sądu dotyczących granic rozstrzygania, należy je uznać za bezzasadne ponieważ nie odnoszą się do przedmiotu niniejszej sprawy. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ M. Jaśniewicz AR