I SA/Po 11/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] "[...]" Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za niezasadny postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem z dnia 10 września 2014 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie ze skargi [...] "[...]" sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2013 r. w kwocie [...] złotych, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z zarządzeniem wymienioną kwotę należało uiścić w kasie Sądu bądź na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został skutecznie doręczony w dniu [...] września 2014 r. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu, reprezentowanemu przez radcę prawnego [...] (k. 121 akt sądowych). Zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upływał z dniem [...] września 2014 r. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, reprezentowany przez radcę prawnego [...], złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku powołano się na fakt bardzo dużej ilości pism wpływających do Izby Skarbowej w Poznaniu oraz trwający okres urlopowy i w rezultacie zagubienie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, które odnaleziono w dniu [...] października 2014 r. Z informacji uzyskanej z Oddziału Finansowo-Budżetowego tut. Sądu wynika, że w dniu [...] października 2014 r. została uiszczona kwota [...] zł stanowiąca wpis od skargi kasacyjnej (k. 123 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przedstawione przez pełnomocnika organu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia przyczyn niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 712/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym zauważyć, że to strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy będące przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Podobnie w doktrynie prawa przyjmuje się, że Sąd oceniając wystąpienie tej przesłanki, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz LexisNexis, Warszawa 2006, str. 226 i in.). Oceniając zatem wystąpienie powyższej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona (jej pełnomocnik) w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r. o sygn. akt II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W rozpatrywanej sprawie, profesjonalny pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej pełnomocnik organu wskazuje na fakt bardzo dużej ilości pism wpływających do Izby Skarbowej w Poznaniu oraz trwający okres urlopowy i w rezultacie zagubienie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, które odnaleziono w dniu [...] października 2014 r. W ocenie Sądu powołanych przez pełnomocnika organu okoliczności, nie można uznać za okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wskazane w art. 87 § 2 P.p.s.a. kryterium braku winy polega bowiem na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Takiej szczególnej staranności należałoby z całą pewnością wymagać od organu profesjonalnie załatwiającego sprawy administracyjne i to niezależnie od liczby wszczętych przez ten organ postępowań sądowoadministracyjnych, wpływających do organu pism, od okresu urlopowego czy zaginięcia dokumentu, następnie odnalezionego. Zdaniem Sądu, powyższy stan rzeczy nie może być uznany, jako obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca organowi uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w terminie. Powoływanie się na tego rodzaju okoliczności nie zmienia faktu, że organ miał swobodny dostęp do akt postępowania. Sąd ponownie podkreśla, że stroną wnioskującą jest organ, a to z kolei rzutuje na wyższy stopień staranności. Ponadto przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Należy końcowo podnieść, że Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania Sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że uprawdopodobnienie istnienia braku winy jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło, czy nie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 3, Warszawa 2011 r., s. 288). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.