I SA/Po 113/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-12-14

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Katarzyna Nikodem, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, ma obowiązek uwzględnić sytuację zdrowotną podatnika, nawet jeśli nie przedstawił on na nią dowodów?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku prawnego umorzenia zaległości podatkowych, nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną i wymaga wykazania przez podatnika, że spełnione są przesłanki z art. 67a § 1 O.p. Brak przedłożenia dowodów na zły stan zdrowia przez podatnika uzasadnia brak ustaleń organu w tej kwestii. Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji i nie może badać merytorycznej zasadności decyzji uznaniowych.
Stan faktyczny
Podatnik HC złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku rolnym i od nieruchomości za lata 2013 i 2015. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że podatnik posiada dochody z gospodarstwa rolnego, dzierżawy, mienie ruchome i nie wykazał ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i błąd w ustaleniach faktycznych. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów dotyczących stanu zdrowia i sytuacji finansowej podatnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

| | Sygn. akt I SA/Po 113/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi HC na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych rat podatku rolnego za 2013 i 2015 r. oraz odmowa umorzenia zaległych rat w podatku od nieruchomości za 2013 i 2015 r. oddala skargę HC (dalej jako: "podatnik", "strona", "skarżący") w dniu [...] wniósł o wznowienie postępowania w sprawie umorzenia wszelkich zaległości podatkowych jakie posiada. Na dzień złożenia wniosku były to następujące zaległości: 1) dwie raty podatku rolnego za 2013 r. w łącznej kwocie [...] oraz cztery raty za 2015 r. w łącznej kwocie [...], 2) dwie raty podatku od nieruchomości za 2013 r. w łącznej kwocie [...], oraz cztery raty za 2015 r. w łącznej kwocie [...]. Wójt Gminy pismem z dnia [...] zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o zbadanie sytuacji materialnej podatnika oraz osób zamieszkałych z nim. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy odmówił HC wznowienia postępowania w sprawie umorzenia wszelkich zaległości podatkowych, gdyż uznał, że nie wystąpiły żadne nowe okoliczności faktyczne, które miałyby wpływ na zmianę decyzji wydanej przez Wójta Gminy z dnia [...], gdzie podatnikowi odmówiono umorzenia zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło w.w decyzję, gdyż uznało, że wniosek złożony przez podatnika mógł być nowym wnioskiem w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, jeżeli strona podniesie zmianę, pogorszenie swojej sytuacji materialnej. Organ podatkowy I instancji pismem z dnia [...] wezwał stronę do doprecyzowania podania z dnia [...] poprzez złożenie wyjaśnień czy wnosi o nowe postępowanie podatkowe w sprawie umorzenia, czy też jest to prośba o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Podatnik w dniu [...] wniósł o wszczęcie nowego postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił HC umorzenia zaległych rat podatku rolnego w zakresie dwóch rat za rok 2013 oraz czterech rat za rok 2015 oraz odmówił umorzenia zaległych rat podatku od nieruchomości w zakresie dwóch rat za rok 2013 oraz czterech rat za rok 2015. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podatnik prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Podatnik posiada grunty na terenie Miasta o pow. [...] ha przeliczeniowych oraz jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego na terenie Gminy K o pow. [...] ha przeliczeniowych. Wobec powyższego skarżący uzyskuje przychód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...]. Podatnik nie jest beneficjentem żadnych świadczeń socjalnych, posiada samochód osobowy, traktor i przyczepę oraz inwentarz żywy ([...]). W dniu [...] podatnik zawarł umowę dzierżawy gruntów rolnych, z tytułu dzierżawy ma otrzymywać [...] rocznie, I rata czynszu w wysokości [...] płatna była do [...]. Zgodnie z informacjami pozyskanymi przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wnioskodawca posiada następujące stałe obciążenia: 1) podatek – [...] na rok, 2) energia elektryczna – [...] na dwa miesiące, 3) woda [...] na dwa miesiące, 4) wywóz nieczystości [...] na dwanaście miesięcy, 5) leki [...] na miesiąc, co daje średnie obciążenie w wysokości ok. [...]. Wójt Gminy stwierdził, że podatnik nie wskazał na żadne okoliczności świadczące o konieczności umorzenia zaległości podatkowych, gdyż nie wykazał, aby posiadał jakiekolwiek zaległości dotyczące uiszczanych przez niego kosztów utrzymania, uiszcza je zatem na bieżąco, posiada dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a po wydzierżawieniu nieruchomości posiada dochody z tytułu dzierżawy, posiada mienie ruchome, istnieje również możliwość zaspokojenia wierzyciela w ramach czynności egzekucyjnych, podatnik nie ma na utrzymaniu żadnego członka rodziny. Organ podatkowy stwierdził, że z zestawień dochodów i wydatków strony wynika, że po dokonaniu opłat podatnikowi pozostają środki pieniężne pozwalające na uiszczenie zaległego podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Wójt Gminy stwierdził, że w sprawie nie znalazł żadnych okoliczności mających świadczyć o istnieniu ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego w umorzeniu zaległości podatkowych. W odwołaniu od tej decyzji podatnik wskazał, że brakuje jemu pieniędzy na życie. Z powodu braku opłacania składek do ZUS nie ma prawa do emerytury ani renty. Podatnik podniósł, że na podstawie zawartych umów dzierżawy swoich gruntów ze SM i WD, w.w osoby były zobowiązane do opłacania podatku rolnego, dzierżawy za grunty rolne oraz przekazywania dopłat unijnych. Żaden z tych dzierżawców nie uczynił tego i nie wywiązał się ze swych płatności wobec skarżącego za dzierżawę od niego gruntów rolnych. Podatnik podkreślił, że taka sytuacja trwała od [...] do [...], on sam nie uprawia tych gruntów, lecz wyłącznie dzierżawcy, którzy nie wywiązują się ze swoich zobowiązań wobec niego, wynikających z umów dzierżawy. Podkreślił, że sam nie może sobie poradzić z tą sytuacją, zgłosił sprawy na Policję, do Prokuratury i Sądu Rejonowego, ale sprawy nie są jeszcze zakończone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że po stronie podatnika nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, ani też ważnego interesu społecznego, przemawiająca za umorzeniem zaległości podatkowych dotyczących 2013 i 2015 r. Organ II instancji wyjaśnił, że umarzając zaległości podatkowe organ musi mieć na względzie także interes publiczny, który przemawia za sprawiedliwym obciążeniem podatkami, tak aby nie doszło do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednego podatnika kosztem innych. Organ odwoławczy wskazał jaka jest sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna skarżącego i podkreślił, że nie uzasadnia ona, w jego ocenie, zastosowania instytucji ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Organ wskazał, że zapłata zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją nie spowoduje nadmiernego obciążenia dla podatnika, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową. SKO wskazało, że podatnik może złożyć wniosek o rozłożenie na raty przedmiotowych zaległości. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na w.w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie pismem procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, zasądzenie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, przeprowadzenie dowodu z: karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, zaświadczenia o stanie zdrowia, zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...], badania [...] z dnia [...], orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...], orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...], zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...], skierowania do szpitala z dnia [...], recepta z dnia [...], karty informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...], tomografii z dnia [...], zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...], raportu z dnia [...], kopii umowy dzierżawy z dnia [...], kopii umowy dzierżawy z [...] i [...], kopii pisma skarżącego w sprawie [...] Sądu Rejonowego, kopii wyroku SP, sygn. akt [...] oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji – na okoliczność sytuacji zdrowotnej, finansowej i osobistej skarżącego. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu o zwrócenie się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o informację o udzielonej pomocy oraz środkach finansowych przekazanych skarżącemu i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność sytuacji finansowej skarżącego. Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niezebraniu w sposób wyczerpujący i nierozpatrzeniu materiału dowodowego, świadczącego o sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, 2) błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że stan majątkowy i osobisty skarżącego nie uzasadniał w całości umorzenia zaległości podatkowych, 3) naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 67a § 1 O.p., poprzez uznanie, że skarżący nie posiadał ważnego interesu w żądaniu umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że organy obu instancji całkowicie pominęły dowód znajdujący się w aktach sprawy, t.j. raport z dnia [...], z którego wynika, że skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba poszukująca pracy od dnia [...], skarżący od lat nie uzyskuje dochodu ze stosunku pracy, a jedynym jego środkiem utrzymania są prace dorywcze. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że HC mimo dzierżawy nieruchomości rolnej nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów, gdyż nie otrzymuje od dzierżawcy zapłaty, skarżący choruje, mieszka sam, jest w trakcie sprawy o rozwód. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych jest postępowaniem podatkowym i jest ono prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, na które to przepisy powołał się pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...], a zatem zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie wskazanego powyżej przepisu, mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wskazuje na to użyty przez ustawodawcę zwrot "może". Organ podatkowy może więc, ale nie musi, umorzyć zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Uznanie to ograniczone jest kierunkowymi dyrektywami wyboru, czyli takimi jakimi są użyte w treści powołanego przepisu zwroty: ważny interes podatnika oraz interes publiczny. W doktrynie, jak i w orzecznictwie, przyjął się pogląd, że przy interpretacji przepisów prawa, które w swojej treści zawierają kierunkowe dyrektywy wyboru, stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi, prowadzić do pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy dla wnioskodawcy. Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona więc została swobodnemu uznaniu organu podatkowego i od jego woli, wyrażonej w uzasadnieniu decyzji, zależy skorzystanie z tej instytucji. Oznacza to, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego, sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz, czy w ramach swego uznania, nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Za utrwalone należy uznać stanowisko judykatury, że sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych organów podatkowych podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego, który nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem o tym, czy zaległości podatkowe winny zostać umorzone. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja taka wymaga stosownego uzasadnienia, gdyż jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 9 marca 2012 r., (sygn. akt II FSK 1717/10), nawet w przypadku ustalenia przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", organ podatkowy nie ma obowiązku prawnego umorzenia zaległości podatkowych. Wskazać również należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną. Nie budzi bowiem żadnej wątpliwości, że zgodnie z art. 84 Konstytucji R.P., każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach. Możliwość zaś umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych, ale także w wyniku sytuacji ekonomicznej podatnik, nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przyjmuje się przy tym, że należy brać pod uwagę sytuację w jakiej znajduje się podatnik w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie. Podkreślić należy, że kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, musi być w każdym wypadku indywidualnie ustalane przez organ w ramach prowadzonego postępowania podatkowego. Z kolei przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Powinien on być oceniany wielopłaszczyznowo, co oznacza, że nie wystarczy stwierdzić, że w interesie państwa (gminy) jest zapewnienie ściągalności podatków, ale należy też uwzględnić następstwa odmowy udzielenia ulgi w sferze życia społecznego (por. S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 255). Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ podatkowy nie ma w tym zakresie możliwości wyboru i nie może przyznać wnioskowanej ulgi w spłacie podatku (C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lex 2011). Wyjątkowy charakter decyzji uznaniowej wymaga od organu, aby w trakcie rozpatrzenia wniosku podatnika o umorzenie zaległości, przeanalizował on dokładnie wszystkie dane, które pozwalają zobrazować sytuację bytową i życiową osoby wnioskującej. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że ocena organu podatkowego, czy istnieją przesłanki umorzenia w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 O.p.), po uprzednim wyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.) oraz dokładnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy (art. 122 O.p.). Dopiero na skutek tak przeprowadzonego postępowania, organ winien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt badanej sprawy, w pierwszej kolejności podnieść należy, iż organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Jak wyżej wskazano pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Dlatego w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej podatnika. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 O.p. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe należycie ustaliły stan faktyczny i rozważyły argumenty strony skarżącej w odniesieniu do przesłanek "ważnego interesu podatnika", jak też wzięły pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak i uzasadnienie wydanych decyzji. Organy ustaliły sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy stwierdziły, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący posiada grunty o pow. [...] ha przeliczeniowych oraz jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowych, posiada samochód osobowy, traktor i przyczepę oraz inwentarz żywy ([...]). Skarżący w dniu [...] zawarł umowę dzierżawy gruntów rolnych. Z tytułu dzierżawy ma otrzymywać [...] rocznie. Średnie obciążenie miesięczne skarżącego z tytułu podatku, opłat za energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości i zakupu lekarstw wynosi ok. [...] zł miesięcznie. W ocenie Sądu w.w ustalenia słusznie doprowadziły organy podatkowe do wniosku, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie wskazuje na "ważny interes podatnika" uzasadniający przyznanie jemu ulgi w spłacie zaległości podatkowych z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Co się zaś tyczy zarzutu skarżącego braku zbadania jego sytuacji zdrowotnej to wskazać należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na okoliczność swojego złego stanu zdrowia. Trudno więc uznać za uzasadniony zarzut braku ustaleń w tej kwestii, skoro inicjatywa dowodowa w sprawie dotyczącej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych należy do wnioskodawcy. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy - pozwalający na ocenę sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważyło przesłanki zarówno interesu publicznego jak i ważnego interesu podatnika. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, czy to procesowe , czy materialne. Zdaniem Sądu w tej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Zauważyć należy, iż rozpatrując wniosek skarżącego, organ podatkowy nie podzielił argumentów dotyczących nadzwyczajnego charakteru trudnej sytuacji życiowej skarżącego, a tym samym nie uznał, iż okoliczności podnoszone przez niego wyczerpują przesłankę ważnego interesu podatnika. Interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 O.p. winien być ważny w sensie obiektywnym. Nie może być on wyprowadzany tylko z własnego odczucia podatnika i jego subiektywnego przekonania o słuszności wniosku. Nie zawsze subiektywne postrzeganie sprawy przez stronę jest tożsame ze znaczeniem interesu podatnika postrzeganym obiektywnie. Bowiem jak wskazano powyżej, zasadą jest terminowe płacenie podatków i wywiązywanie się przez podatników z ich obowiązków podatkowych. Odstąpienie od tej zasady i przyznanie ulgi, z uwagi na to, że odbywa się kosztem środków należnych budżetowi państwa czy gminy, następuje incydentalnie, w sytuacjach wystąpienia szczególnych, niezależnych od działań podatnika okoliczności. Natomiast okoliczności, na które powołuje się skarżący, tj. że prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymuje się z niewielkich dochodów, nie mogą przesądzać o zaistnieniu przesłanki "ważnego interesu podatnika" i nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi, w sytuacji, gdy powstałe zaległości są także wynikiem określonych decyzji podejmowanych przez stronę, takich jak nieregulowanie w terminie należności, co spowodowało skumulowanie zaległości . W tak przedstawionym stanie faktycznym, dla prawidłowej oceny sytuacji skarżącego w kontekście art. 67a § 1 pkt 3 O.p., nie bez znaczenia pozostają okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z 30 października 2009 r., II FSK 805/08). Ww. stwierdzenie jest uprawnione choćby z tego względu, co nie może budzić wątpliwości, że to, czy zaległości powstały na skutek działań podejmowanych przez podatnika, czy też na skutek czynników od niego niezależnych, ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy zaistniały przesłanki z art. 67a § 1 O.p. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Jak już wyżej wykazano, organ przy ocenie, czy owa przesłanka wystąpiła, nie ograniczył się jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych zdarzeń losowych, pomijając przy tym normalną sytuację ekonomiczną skarżącego. Jak wynika bowiem z decyzji organu odwoławczego, wzięto pod uwagę sytuację rodzinną skarżącego, stałe miesięczne wydatki, a także sytuację majątkową. Wyprowadzone z tej analizy wnioski, są zdaniem Sądu jak najbardziej uprawnione. Prawidłowo także organy przeanalizowały sytuację skarżącego pod kątem wystąpienia przesłanki "interesu publicznego", dochodząc do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie również ta przesłanka nie została spełniona, ponieważ przerzucanie skutków niepłacenia zaległości podatkowych na płacących regularnie podatki, nie leży w interesie społecznym. W niniejszej sprawie, przyczyną powstania rozpatrywanych zaległości nie była niewiedza skarżącego, ani błędy w działalności organów podatkowych, lecz postępowanie skarżącego. Trudno odmówić zatem racji organom obu instancji, że uznały, że nie wystąpiły przesłanki do umorzenia przedmiotowych zaległości. Natomiast nie przesądza to, że nie występują w sprawie okoliczności do rozłożenia należności na dogodne dla skarżącego raty, co sugerował organ odwoławczy, a co pozwoliłoby to stronie na uregulowanie przedmiotowych zaległości. Oddalając wniosek dowodowy pełnomocnika strony skarżącej zawarty w skardze, Sąd miał na uwadze, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności zaskarżonego aktu opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję, czy inny akt prawny. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie podatkowej, lecz wyłącznie ocena, czy organy podatkowe ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury podatkowej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego [por.: wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2574/14, dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Jak wynika z powyższych rozważań organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy. Godzi się również zauważyć, że przeprowadzenie dowodu ze wskazanych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów skutkowałoby w istocie przerzuceniem na sąd administracyjny ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego, tymczasem w świetle art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art.151 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło