I SA/Po 1138/98

WyrokWSA w Poznaniu1999-02-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych może odliczyć podatek naliczony od zakupów towarów, które nie były związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i nie służyły uzyskaniu przychodu?
Ratio decidendi
Podatek naliczony zawarty w fakturach dotyczących zakupów towarów, które nie były związane z prowadzoną przez podatniczkę działalnością gospodarczą i nie służyły uzyskaniu przez nią przychodu, nie podlega odliczeniu. Wynika to z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który wyłącza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego, gdy nabyte towary lub usługi zostały rozporządzone w sposób niepozwalający na zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W przypadku zryczałtowanego podatku dochodowego, który jest uproszczoną formą poboru podatku, nie wymaga się ewidencjonowania kosztów uzyskania przychodów, a istotne jest wyłącznie ustalenie prawidłowej wysokości przychodu.
Stan faktyczny
Kontrola skarbowa wykazała, że skarżąca odliczała podatek naliczony od zakupów towarów, które nie były związane z jej działalnością gospodarczą, lecz z działalnością męża. Zakupy te nie miały wpływu na uzyskanie przychodu przez skarżącą. Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do NSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Uznano skargę za niezasadną i orzeczono jak w sentencji wyroku (utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję).

Pełny tekst orzeczenia

Zakupy dokonywane przez skarżącą nie były związane z prowadzoną przez nią działalnością i nie miały wpływu na uzyskanie przez nią przychodu. Wobec powyższego - podatek naliczony zawarty w fakturach dotyczących przedmiotowych zakupów nie podlega odliczeniu, stosownie do treści art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, bowiem nie służyły one do uzyskania przychodu podatniczki, jak również nie były kosztem uzyskania przychodu. Przeprowadzona kontrola skarbowa w firmie Ewy S. za rok 1994 wykazała nieprawidłowości polegające na odliczaniu podatku naliczonego od zakupów towarów, które nie były związane z prowadzoną przez podatniczkę działalnością. W 1994 r. podatniczka była opodatkowana na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych i prowadziła ewidencję przychodów i zakupów dla celów podatku od towarów i usług. Urząd Skarbowy przeprowadził analizę kosztów, tj. zakupionych przez Ewę S. materiałów i części, stwierdzając iż zakupy te były ściśle związane z działalnością prowadzoną przez Andrzeja S. /męża podatniczki/, a nie służyły działalności prowadzonej przez Ewę S. Powyższe zakupy nie miały wpływu na fakt uzyskania przychodu przez podatniczkę. W związku z powyższym podatek naliczony zawarty w fakturach zakupu ww. części nie podlega odliczeniu zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. W wydanej decyzji Urząd Skarbowy określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 1994 r. Od decyzji I instancji Ewa S. złożyła odwołanie do Izby Skarbowej zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 Kpa w związku z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, że podatnik był zobowiązany do ustalenia podstawy opodatkowania przy uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem strony odwołującej się, organ I instancji błędnie ocenił dowodowo fakt znany organowi z urzędu, jaką jest forma opodatkowania z której podatniczka korzystała w 1994 r. Organ podatkowy I instancji zdaniem podatniczki nie wskazał konkretnego przepisu na podstawie którego jest wyłączony brak dowolności kosztów, a jedynie można się domyślać, iż są to przepisy art. 22 i art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale przepisy te nie mają zastosowania do formy podatkowej, z której podatniczka korzystała w 1994 r. Z treści art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym wynika, że przepis ten może być zastosowany łącznie z innym przepisem prawa materialnego, który nie pozwala zaliczyć określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. Izba Skarbowa o rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, co zostało przez podatniczkę zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumenty podnoszone w odwołaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zważył co następuje: Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji odpowiadają przepisom prawa. Jak to podnosi skarżący, spór co do zgodności z prawem decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji dotyczy wykładni art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w sytuacji, gdy podatnik tego podatku, w zakresie podatku dochodowego, w 1994 r. opodatkowany był na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego. Stosownie do treści art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o VAT - obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Jak skuszenie podnosi organ odwoławczy, zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych jest uproszczoną formą poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zryczałtowane ustalenie należności podatkowych jest zamierzonym przez ustawodawcę odstępstwem od pełnej realizacji przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1993 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób fizycznych /Dz.U. nr 132 poz. 635 i z 1994 nr 15 poz. 52/ - zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych opodatkowane są przychody uzyskane przez osoby fizyczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej /par. 1 ust. 1/. Jak wynika z powyższego, przedmiotem opodatkowania jest przychód, a nie dochód. W tej sytuacji skoro przepisy cyt. rozporządzenia nie wymagają ewidencjonowania kosztów uzyskania przychodów, istotnym dla celów opodatkowania jest wyłącznie ustalenie prawidłowej wysokości przychodu. Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że firma Ewy S. dokonywała zakupów materiałów i części, które były następnie przekazywane firmie Andrzeja S. celem dokonania napraw określonych urządzeń. Cena sprzedaży usług przez Andrzeja S była identyczna z ceną urządzeń sprzedanych przez Ewę S. Słuszny jest zatem wniosek Urzędu Skarbowego, ze zakupy dokonywane przez firmę Ewy S. nie były związane z prowadzoną przez nią działalnością i nie miały wpływu na uzyskanie przez nią przychodu. Wobec powyższego - podatek naliczony zawarty w fakturach dotyczących przedmiotowych zakupów nie podlega odliczeniu, stosownie do treści art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, bowiem nie służyły one do uzyskania przychodu podatniczki, jak również nie były kosztem uzyskania przychodu, co wynika z powyższych wywodów. Podatniczka nie mogła zatem skorzystać z uprawnienia określonego w art. 19 ust 1 ustawy o podatku VAT. W toku postępowania nie podważono ustaleń dokonanych w trakcie kontroli, a zatem nie może być kwestionowana również wysokość określonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 r. Ubocznie należy jedynie zauważyć, że brak jest podstaw do podzielenia stanowiska skarżącej, że dla grupy podatników opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym nie ma zastosowania przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, bowiem wykładnia rozszerzająca tego przepisu jak i pozostałych przepisów ustawy o VAT nie jest dopuszczalna, zwłaszcza przy rygorystycznym określeniu warunków możliwości obniżenia kwoty podatku należnego przez podatnika. Z tych względów, uznając skargę za niezasadną w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło