I SA/Po 1188/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej powinien zostać uwzględniony, gdy skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale decyzja została wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej został uwzględniony, mimo braku wykazania przez skarżącą konkretnych przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ze względu na fakt, że decyzja została wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał tę okoliczność za wystarczającą do zastosowania ochrony tymczasowej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł. Wraz ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie poprzez postępowanie egzekucyjne (zajęcie emerytury) doprowadzi do znacznej i nieodwracalnej szkody majątkowej, pozbawiając ją środków do życia. Skarżąca podniosła, że jej dochody są niskie, a kwota podatku wysoka, co uniemożliwia jej spłatę zobowiązania i zaspokojenie podstawowych potrzeb.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca B. P., reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy za 2007 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie [...] zł.
W petitum skargi wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W argumentacji zgłoszonego żądania skarżąca podniosła, że decyzja organu kontroli skarbowej została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, na podstawie którego zostało wszczęte postępowania egzekucyjne, w ramach którego zostało zajęte należne jej świadczenie emerytalne w ZUS. Stwierdziła, że dalsze przymusowe wykonanie decyzji podatkowej w drodze postępowania egzekucyjnego w administracji doprowadzi do wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody majątkowej w postaci pozbawienia jej środków niezbędnych do dalszej egzystencji. Podniosła, że kwota zaległości podatkowej ustalona decyzją organu kontroli skarbowej jest bardzo duża i przekracza jej obecne oraz przyszłe możliwości płatnicze. Zaznaczyła, że nie jest osobą zamożną, gdyż wiele lat temu przekazała posiadany majątek swoim dzieciom. Jest osobą starszą i schorowaną, która przede wszystkim utrzymuje się dzięki pomocy swoich dzieci oraz ze świadczenia emerytalnego, które wynosi [...] zł miesięcznie. Wnioskująca podkreśliła, że nie jest w stanie otrzymać kredytu lub pożyczki z banku w celu uiszczenia zaległości podatkowej, gdyż nie posiada zdolności kredytowej.
Skarżąca stwierdziła, że dalsze wykonywanie zaskarżonej decyzji wywoła skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), albowiem naruszone zostaną podstawy jej egzystencji. Wskazała, że jej roczne przychody z tytułu emerytury wynoszą ok. [...] zł, a ustalony zryczałtowany podatek od dochodów nieujawnionych wynosi aż [...] zł. W związku z powyższym podniosła, że prowadzona egzekucja zobowiązania podatkowego, którego kwota pozostaje w wyraźnej dysproporcji do wysokości rocznego przychodu, uniemożliwia zaspokajanie jej podstawowych codziennych potrzeb, co wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub też spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.
Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Godzi się bowiem zauważyć, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała w treści złożonego wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podnieść bowiem należy, że skarżąca - poza przedłożeniem zawiadomienia ZUS, Inspektorat w [...], z dnia 29 stycznia 2014 r. o wysokości otrzymywanego świadczenia w kwocie [...] zł i dokonywaniu potrąceń z tego świadczenia od lutego 2014 r. oraz ogólnymi twierdzeniami o swojej obecnej trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, a także odwołaniem się do wysokości kwoty zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją - nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową i finansową, co uniemożliwia dokonanie przez Sąd oceny, czy w podanych przez nią okolicznościach zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym Sąd uznał, iż skarżąca, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła w/w przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkujące wydanie orzeczenia wstrzymującego wykonanie zaskarżonego aktu administracyjnego.
Niemniej jednak Sądowi z urzędu wiadomo, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2014 r., o sygn. akt P 49/13, stwierdził, że art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r., jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając zatem na względzie, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisu, którego niezgodność z ustawą zasadniczą stwierdził Trybunał Konstytucyjny, Sąd uznaje, że jest to okoliczność przemawiającą za uwzględnieniem wniosku i uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło