I SA/Po 1267/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi XA na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] maja 2015 r., XA wniosła skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...], którą to utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] listopada 2014r. wymierzającą stronie skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze strona skarżąca zawarła ponadto wniosek o wstrzymanie w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") wykonalności wyżej wymienionej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] Uzasadniając żądanie w tym przedmiocie skarżąca powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie strony skarżącej, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa – co wynika również z treści oświadczenia o stanie majątku strony skarżącej. Do skargi dołączony został sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz co istotne dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że skarżąca w skardze wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, zaznaczyć w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie "O.p") – decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do poglądów doktryny wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania a tym samym takich, które wywołują skutki prawne. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (patrz: T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Warszawa 2000 r. str. 154). Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie – problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji, tj. objęta wnioskiem skarżącej decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nie nosi z mocy postanowień art. 239a O.p. znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd potraktował wniosek strony skarżącej jak wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji wskazanej w rubrum niniejszego postanowienia. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że strona skarżąca w skardze nie wskazała okoliczności, w świetle których należałoby orzec, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego konkretnego odniesienia do wymaganych ustawą przesłanek, o jakich mowa w dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. W szczególności strona w żaden sposób nie odniosła się do potencjalnych skutków, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji w jej majątku. Wnioskodawca jedynie zacytowała wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki wstrzymania, a ich ziszczenia się w sprawie upatruje w wyniku wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Co istotne, skarżąca nie przedłożyła dokumentów, które uprawdopodobniłyby, że wykonanie kwestionowanej przez nią decyzji wywołałoby wskazane przez nią skutki. Okoliczności te przesądziły zaś o braku podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku strony, którego zasadności skarżąca - w ocenie Sądu - w żaden sposób nie uprawdopodobniła. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że strona skarżąca, wnosząc o przyznanie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd zauważa, że trudna sytuacja materialna, na którą powołuje się strona skarżąca, nie znalazła potwierdzenia w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 24 września 2015 r., o sygn. akt I SA/Po 1267/15, którym prawomocnie oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na marginesie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualna potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji, na którą powołuje się skarżąca, nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.