I SA/Po 1279/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi E. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wniosła skargę na wymienione w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skarżąca wniosła o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości, z uwagi na fakt, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania w stosunku do skarżącej trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazano, że wniosek ten jest uzasadniony ważnym interesem strony, zaznaczono przy tym, że natychmiastowa egzekucja należności doprowadzi do utraty płynności finansowej prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa, a w konsekwencji może spowodować konieczność złożenia wniosku o upadłość i spowoduje utratę pracy przez pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie wnioskodawczyni. Skarżąca wskazała ponadto, że ewentualne natychmiastowe wykonanie zaskarżonego postanowienia osłabi jej wiarygodność z kontaktach z podmiotami finansującymi i stanowić będzie przeszkodę do załatwienia ewentualnych dalszych umów kredytowych i leasingowych. Skarżąca wskazała również, że należność z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, która jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest znaczna, a egzekucja tej kwoty mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia, z uwagi na fakt, iż może ona pozbawić skarżącą środków koniecznych do utrzymania oraz bardzo negatywnie wpłynąć na płynność finansową prowadzonego przez Nią przedsiębiorstwa. Zaznaczono przy tym, że szkoda jaka mogłaby wyniknąć dla skarżącej na skutek wszczęcia egzekucji, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, bowiem zwrot wyegzekwowanej sumy nie przywróci utraconej przez przedsiębiorstwo skarżącej płynności finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do regulacji zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. - po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że stosownie do poglądów doktryny wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania a tym samym takich, które wywołują skutki prawne. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (patrz: T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Warszawa 2000 r. str. 154). Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie - Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że objętym skargą postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Poddany sądowej kontroli akt, nie posiada przymiotu wykonalności, nie stanowi on źródła jakichkolwiek uprawnień bądź obowiązków [por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt II FZ 361/15, oraz postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1128/13 dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutów zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Nie nakłada ono na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków, nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw, czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym skuteczność zaskarżonego postanowienia nie stwarza również niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków [tak: postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 154/15, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Na marginesie warto zauważyć, że pełnomocnik skarżącej w wywodzie mającym na celu uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia wskazuje, że "należność z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, która jest przedmiotem niniejszego postępowania jest znaczna". Powyższe sformułowanie w ocenie Sądu, świadczy o tym, że pełnomocnik skarżącej w istocie dąży do wstrzymania wykonalności obowiązku nałożonego na skarżącą decyzją określającą jej wysokość zobowiązania podatkowego, cel ten nie może jednak zostać osiągnięty poprzez wstrzymanie wykonalności wskazanego w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienia wydanego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zauważyć również należy, że wstrzymanie wykonalności postanowienia oddalającego zarzuty skarżącej nie byłoby w skutkach równoznaczne z wydaniem postanowienia o zawieszeniu czy też umorzeniu postępowania egzekucyjnego, do czego to sąd administracyjny nie ma kompetencji. Innymi słowy, wstrzymanie wykonania objętego skargą postanowienia nie zmieniłoby w żaden sposób sytuacji skarżącej. Właściwą drogą do ubiegania się o wstrzymanie wykonalności obowiązku wynikającego z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jest zaskarżenie tejże decyzji do Sądu, a następnie zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Reasumując wskazać należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. nie jest aktem noszącym znamiona wykonalności, w związku z czym nie jest dopuszczalne wstrzymanie jego wykonania. Ponadto wskazać należy, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesieniem skargi na wydane w toku tego postępowania postanowienie nie jest możliwe wstrzymanie wykonalności wydanego w odrębnym postępowaniu aktu, z którego to wynika dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.