I SA/Po 1325/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-07-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Gabriela Gorzan, Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na diety wypłacane pracownikom powyżej minimalnych stawek określonych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, jeśli podatnik nie wykaże, że wyższa kwota była uzasadniona i związana z uzyskaniem przychodu?
Ratio decidendi
Wydatki na diety wypłacane pracownikom powyżej minimalnych stawek mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem wykazania przez podatnika, że wyższa kwota była uzasadniona i miała związek z uzyskaniem przychodu. W niniejszej sprawie organ wykazał, że podatnik zaliczył do kosztów wydatek na dietę zagraniczną pracownika w czasie, gdy pracownik nie przebywał poza granicami kraju, co oznaczało brak związku z przychodem. Sąd uznał również, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia faktów, a przesłuchanie pracowników nie wniosłoby nic nowego do sprawy.
Stan faktyczny
Organ podatkowy I instancji określił małżonkom S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., kwestionując m.in. zaniżenie przychodu, zawyżenie kosztów uzyskania przychodów związanych z rozliczeniem podróży służbowych i amortyzacji. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji, częściowo uwzględniając zarzuty dotyczące samochodu ciężarowego, ale nie uznała w pełni zarzutów dotyczących diet. Pełnomocnik skarżących zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym odmowę zaliczenia w koszty wydatków na diety i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 05 lipca 2005 r. sprawy ze skargi B. i I. S. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy określił małżonkom I. i B. S. zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego za rok 1999 w kwocie [...] zł, zaległość w podatku dochodowym za ten rok w kwocie [...] zł oraz odsetki od powstałej zaległości na dzień wydania decyzji. Kontrola bowiem wykazała, że podatnik: - zaniżył przychód o kwotę [...] zł z tytułu wykonanych usług transportu międzynarodowego, co ustalono na podstawie listów przewozowych CMR oraz wyceny tras sporządzonych przez podatnika, - zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] w związku z nieprawidłowym rozliczeniem zagranicznych podróży służbowych, - zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł w związku z nieprawidłowym rozliczeniem amortyzacji, - zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł z tytułu zaliczenia składek na ubezpieczenie samochodu osobowego powyżej 10.000 EURO, - zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł, z powodu nieprawidłowego rozliczenia kosztów eksploatacji samochodu osobowego nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych. - zawyżył koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł poprzez kilkakrotne ujęcie w koszty wydatków w kwocie brutto, - zaewidencjonował faktury nie dotyczących firmy podatnika w kwocie [...], - zawyżył koszty poprzez zaewidencjonowanie usług telekomunikacyjnych za 1998 r. w roku 1999. Od tej decyzji podatnicy złożyli odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że organ błędnie uznał, że samochód marki [...] typ [...] jest samochodem osobowym, kiedy w postępowaniu w zakresie podatku VAT kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości, uznając tym samym, że odliczenia podatku było związane z samochodem ciężarowym. Nadto w odwołaniu zarzucono, że organ bezzasadnie nie uznał za koszt uzyskania przychodu diet w pełnej wysokości wypłacanych pracownikom. Zdaniem podatników, organ powinien przeprowadzić dowód z zeznań świadków kierowców, ponieważ diety były wypłacane w oparciu o przedstawione przez nich wyliczenia. Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy ,decyzją z dnia [...] uchyliła decyzję organu I instancji w całości i określiła zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w wysokości [...] zł, zaległość w kwocie [...] zł, oraz odsetki od tej zaległości na dzień wydania decyzji. Organ podatkowy II instancji uznał zakupiony samochód marki [...] typ [...] za samochód ciężarowy i w konsekwencji zaliczył do kosztów uzyskania przychodu kwotę [...] zł dotyczącą odpisów amortyzacyjnych powyżej 10 000 EURO oraz kwotę [...] związaną z ubezpieczeniem samochodu. W pozostałym zakresie organ nie uznał zarzutów strony. Przede wszystkim nie uwzględniono w rozliczeniu diet z tytułu podróży służbowej pracowników w wysokości podanej w dokumentacji podatnika, ponieważ dokonano weryfikacja wydatków pod względem rozliczenia czasokresu przebywania kierowców za granicą. Jak wynika z zebranych materiałów dowodowych, takich jak: opłaty graniczne, faktury zakupu paliwa, części zamiennych, opłaty parkingowe, dowody zakupu usług mycia samochodu, czy usług remontowych, na których widniało nazwisko kierowcy, numer rejestracyjny samochodu oraz data wystawienia dokumentu, jak również wykazu sporządzonego przez Urząd Celny w Ś. w dniu [...] 11.2000 r., wykazany w delegacjach pracowników czas pobytu poza granicami kraju został zawyżony. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji Izby Skarbowej, pełnomocnik skarżących zarzuca zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez: - naruszenie art. 22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez odmowę zaliczenia w koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na diety wypłacane pracownikom, - naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych, a w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia przesłuchań pracowników strony, na okoliczność danych podanych przez nich w rozliczeniach delegacji służbowych. Zdaniem strony skarżącej, organy podatkowe bezpodstawnie stwierdziły, że podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodu, gdyż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera zakazu zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodu diet wypłacanych pracownikom w wyższych niż ustalone przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej stawkach, które są stawkami minimalnymi. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271, ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. nr 90 poz. 416, ze zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Jego brzmienie nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że podatnik ma prawo zaliczyć do wspomnianych wyżej kosztów wszelkie poniesione wydatki, tylko wtedy, gdy wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz że poniesienie wydatku będzie miało lub ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów (por. w szczególności wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1996 r., sygn. akt I SA/Gd 1991/96 oraz z dnia 18 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 1448/97, z dnia 3 marca 1994 r., sygn. akt SA/Po 3138/93, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1995, nr 1, poz. 41; z dnia 2 sierpnia 1995 r., sygn. akt III SA 502/94, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1996, nr 2, poz. 95 oraz z 14 września 1995 r., sygn. akt SA/P 798/95, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1996, nr 6, poz. 191). Nadto wydatek ten nie może się znajdować w katalogu wyłączeń zawartych w art. 23 ustawy. Organy podatkowe w toku postępowania na podstawie wykazu sporządzonego przez Urząd Celny ustaliły dokładny czas przekraczania granicy przez pracowników podatnika, który nie był zgodny z wykazem na poleceniu wyjazdu. Organ zebrał dodatkowo inne dowody świadczące o tym, że został zawyżony czas pobytu pracowników poza granicami kraju, ponieważ wskazane zostały dokumenty, na których widnieje podpis pracownika- kierowcy, który dokonywał zakupów w Polsce w dacie, w której rzekomo był poza granicami kraju. Prawdą jest, jak twierdzi pełnomocnik skarżących, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wyłączają z katalogu kosztów, diet wypłacanych pracownikom powyżej wysokości określonej w przepisach wydawanych przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Jeżeli podatnik wypłaci pracownikowi diety w wyższej wysokości niż przewidują to stosowne przepisy, to wydatek ten będzie stanowił koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem, że podatnik wykaże, że wypłata wyższych diet była uzasadniona i była poniesiona w związku z uzyskaniem przychodu. W niniejszej sprawie organ wykazał, że podatnik uznał za koszt uzyskania przychodu wydatek, który nie miał związku z przychodem, ponieważ uwzględnił w kosztach wydatek na dietę zagraniczną pracownika w czasie, kiedy pracownik nie przebywał poza granicami kraju, zatem nie świadczył tam pracy na rzecz pracodawcy . Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 3 lipca 1998 r. w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. nr 89, poz. 568, ze zm.) podróżą służbową jest wykonywanie zadania w terminie i państwie określonym przez pracodawcę. Czas pobytu pracownika poza granicami kraju , przy podróży odbywanej środkami komunikacji lądowej, liczy się od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia granicy przy wjeździe do kraju. Uzasadnione zatem było rozliczenie diet zgodnie z czasem pobytu pracownika poza granicami kraju. Wyliczenia diet dokonano wg stawek przyjętych przez podatnika. W toku kontroli ustalono nadto, że podatnik uznał również za koszt uzyskania przychodu, koszty podróży służbowych, na których brak było potwierdzenia wypłaty gotówki pracownikowi. Nadto w skardze zarzucono naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków - pracowników podatnika. Zdaniem Sądu, organ zebrał wystarczające dowody, potrzebne do ustalenia określonych faktów. Ewentualne przesłuchanie pracowników nie wniosłoby nic nowego do sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło