I SA/Po 1327/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-17
Skład orzekający: Sylwester Marciniak, Sylwia Zapalska, Jerzy Małecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy miał prawo żądać od podatnika dostarczenia numeru rachunku bankowego prowadzonego dla potrzeb działalności gospodarczej, zamiast wskazanego przez podatnika tzw. "konta osobistego", w celu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym?Ratio decidendi
Organ podatkowy miał prawo żądać od podatnika wskazania numeru rachunku bankowego prowadzonego dla potrzeb działalności gospodarczej, a nie tzw. "konta osobistego", do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Podatnik wykonujący działalność gospodarczą, nawet w zakresie wolnego zawodu, jest zobowiązany do posiadania i zgłoszenia rachunku bankowego dla celów tej działalności, a wskazane przez niego "konto osobiste" nie spełnia wymogów rachunku bankowego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz Prawa o działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Podatniczka B.L. złożyła deklarację VAT-7 za październik, wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i wnioskując o zwrot na "konto osobiste". Urząd Skarbowy decyzją przedłużył termin zwrotu do czasu dostarczenia numeru rachunku bankowego dla działalności gospodarczej, powołując się na przepisy ustawy o VAT i Prawa o działalności gospodarczej. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Podatniczka zaskarżyła decyzje, twierdząc, że wykonuje wolny zawód i nie jest objęta Prawem o działalności gospodarczej, co zwalnia ją z obowiązku posiadania rachunku bankowego dla działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) Jerzy Małecki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi B.L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku o d d a l a s k a r g ę /-/J.Małecki /-/S.Marciniak /-/S.Zapalska LF
Wnioskiem z [...]r. B. L. wystąpiła do Urzędu Skarbowego o zwrot naliczonego podatku VAT-7 za miesiąc październik [...]r. na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...]zł.
B. L. na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] z dnia [...]r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wyrobu i naprawy protez zębowych.
Decyzją z dnia [...]r. Urząd Skarbowy przedłużył termin zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym wskazanego w deklaracji VAT-7 do czasu dostarczenia numeru rachunku bankowego.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał art. 21 ust. 6 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z poźn.zm.) i wyjaśnił, że zwrot podatku następuje na rachunek bankowy, którym w rozumieniu cytowanego przepisu jest rachunek prowadzony dla potrzeb działalności gospodarczej. Wskazane w piśmie z [...]r. konto osobiste w PKO BP SA o odpowiednim numerze nie spełnia znamion rachunku bankowego, o którym mowa w przepisach ustawy – Prawo o działalności gospodarczej z 19 listopada 1999 r. (Dz.U. nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). W myśl art. 13 ust. 1 pkt 2, 3 cyt. ustawy przedsiębiorca obowiązany jest do zawiadomienia właściwego urzędu skarbowego o posiadaniu rachunku bankowego.
Wniesione przez podatniczkę odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z [...]r. Izba Skarbowa utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy oraz wyraziła następujący pogląd prawny.
Ustawodawca zobowiązał przepisami ustawy z 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej do prowadzenia rachunku bankowego i przeprowadzenia za pośrednictwem banku określonych transakcji pieniężnych. Przepisy ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników (Dz.U. nr 142, poz. 702 z poźn.zm.), rozróżniają zgłoszenia identyfikacyjne oraz aktualizacyjne osoby fizycznej nie prowadzącej samodzielnie działalności gospodarczej NIP-3 i prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1. Odwołująca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i obowiązana jest do stosowania dla celów aktualizacyjnych NIP-1.
Zgłoszenie identyfikacyjne /aktualizacyjne NIP-1 obejmuje między innymi informacje dotyczące osobistego rachunku bankowego (część B.5.), na który dokonywane będą zwroty podatku dochodowego. Tak więc niewskazanie w wyżej wymienionym zgłoszeniu rachunku bankowego w części C.5. (dot. działalności gospodarczej) uniemożliwia realizację dyspozycji dokonania zwrotu podatku VAT, natomiast wskazane przez B. L. tzw. "konto osobiste" zgłoszone w części B.5. nie spełnia znamion rachunku bankowego, o którym mowa w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz Prawa działalności gospodarczej.
Powyższą decyzję zaskarżyła B. L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga opartą na zarzucie błędnej interpretacji powołanych w decyzji przepisów, oraz zarzuciła bezzasadne przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym wskazanego w deklaracji VAT-7 za październik [...]r., a to z uwagi na to, że od [...]r. wykonuje zawód technika dentystycznego, który zgodnie z przepisami jest wolnym zawodem. Jej zdaniem nie wykonuje ona działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o działalności gospodarczej i dlatego nie ma obowiązku posiadania rachunku bankowego.
W konsekwencji domagała się uchylenia decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi, oraz podkreśla, że niewskazanie w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-1 rachunku bankowego w części C.5 dotyczącej działalności gospodarczej uniemożliwiło realizacje dyspozycji dokonania zwrotu podatku VAT, a wskazane przez skarżącą tzw. "konto osobiste" zgłoszone w części B.5 nie spełnia znamion rachunku bankowego, o którym mowa w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz Prawo działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy miał prawo żądać od podatnika dostarczenia rachunku bankowego, innego niż zgłoszony przez niego, mianowicie tzw. "konto osobiste".
Niesporne w sprawie jest, że B. L. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]zł i wniosła o zwrot nadwyżki na rachunek bankowy tzw. "konto osobiste".
Zgodnie z art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 8 stycznia 1993 r. (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z póżn.zm.) zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Ustawowy termin zwrotu obejmował okres do dnia [...]r.
Z akt sprawy wynika, że Urząd Skarbowy zwrócił się do podatniczki o podanie numeru konta, która pismem z [...]r. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu w kwestii rachunku bankowego, a to z uwagi, że ustawa Prawo o działalności gospodarczej jej nie dotyczy.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej jakoby wykonywała wolny zawód. Przeczą temu przepisy zawarte w ustawie z 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 r. (Dz.U. tekst jedn. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w [...]r.
W myśl art. 2 pkt 1 działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa, oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Natomiast art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, wśród których brak jest przychodów uzyskiwanych z wykonywania wolnego zawodu.
Art. 14"a" cyt. ustawy, który obowiązywał do 31 grudnia 2000 r. z dniem 1 stycznia 2001 r. utracił moc art. 1 Dz.U. z 2000 r. nr 104, poz. 1104. W przepisie tym ustawodawca wymieniał przychody z osobiście wykonywanej działalności między innymi techników dentystycznych.
Wobec tego, że przepis ten od 1 stycznia 2001 r. nie obowiązuje nie ma też pojęcia tzw. "wolnego zawodu"- stanowisko takie zostało również zawarte w Komentarzu do art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prof. dr hab. Jerzego Małeckiego i prof. dr hab. Andrzeja Gomułowicza – Dom Wydawniczy ABC 2003r. Do działalności usługowej, którą jako technik dentystyczny wykonuje skarżąca ma zastosowanie ustawa prawo o działalności gospodarczej.
Nie ulega wątpliwości, że w myśl przepisów powołanych przez organy podatkowe I i II instancji B. L. jest obowiązana wskazać numer rachunku bankowego prowadzony dla potrzeb działalności gospodarczej.
W myśl art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikiem jest między innymi osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu i na własny rachunek czynności podlegające z mocy art. 2 opodatkowaniu podatkiem VAT. Natomiast art. 21 ust. 6 cyt. na wstępie ustawy stanowi, że zwrot różnicy podatku VAT następuje na rachunek bankowy i dlatego organy podatkowe miały podstawę prawną do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym do czasu dostarczenia numeru rachunku bankowego, a nie tzw. "konta osobistego".
W ocenie Sądu organy podatkowe dążyły do należytego wyjaśnienia spornej okoliczności, kierując się zasadami wyrażonymi w dziale IV Ordynacji podatkowej, a w szczególności zasadą praworządności.
Słuszny jest pogląd organów podatkowych, który Sąd w pełni podziela.
Kierując się powyższymi ustaleniami, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku mając na względzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270).
/-/J.Małecki /-/S.Marciniak /-/S.Zapalska
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło