I SA/Po 1336/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-05-16
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Janusz Ruszyński, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie towaru o wartości poniżej 3.500 zł, które nie może być zaliczone do środków trwałych zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, może stanowić podstawę do zastosowania art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT, wyłączającego ograniczenie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego do wysokości 22% obrotu opodatkowanego stawkami niższymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie towaru o wartości poniżej 3.500 zł, które zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być zaliczone do środków trwałych, nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, ograniczenie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego do wysokości 22% obrotu opodatkowanego stawkami niższymi, przewidziane w art. 21 ust. 4 ustawy o VAT, ma zastosowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów podatkowych określających M.D. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za lipiec 2002 roku. Organ pierwszej instancji określił kwotę zwrotu na rachunek bankowy, stosując ograniczenie wynikające z art. 21 ust. 4 ustawy o VAT (22% obrotu opodatkowanego stawkami niższymi), mimo wykazania przez podatnika zakupu środków trwałych. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że kwota zwrotu nie była uzasadniona zakupem środków trwałych, a sam zakup towaru o niższej wartości nie wyłączał zastosowania ograniczenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 21 ustawy o VAT, twierdząc, że zakup środka trwałego powinien automatycznie wyłączać ograniczenie zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za lipiec 2002 roku oddala skargę. /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/J.Ruszyński
Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy określił M. D. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za lipiec 2002r. Według decyzji nadwyżka podatku naliczonego nad należnym wyniosła [...] zł. , w tym:
- kwota do zwrotu na rachunek bankowy [...] zł ,
- kwota do przeniesienia na następny miesiąc [...] zł .
Różnica kwoty do zwrotu na rachunek bankowy wyniosła [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za lipiec 2002r. M. D. wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie [...] zł deklarując jednocześnie w tym miesiącu sprzedaż towarów i usług opodatkowanych m.in. stawkami 0% , 7% i 12%.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2002r. , podatnikom dokonującym sprzedaży towarów opodatkowanych w całości lub w części stawką niższą niż określona w art. 18. ust. 1, przysługuje prawo do zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku , o której mowa w ust.1, z zastrzeżeniem ust. 4. Przepis art. 21 ust. 4 natomiast stanowi ,że w przypadku gdy kwota nadwyżki podatku naliczonego u podatnika dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami niższymi niż stawka określona w art. 18 ust. 1 przekracza kwotę wynoszącą 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi , zwrotowi na rachunek bankowy podlega nadwyżka do wysokości tej kwoty . Pozostała część nadwyżki podlega rozliczeniu w trybie określonym w ust. 1, tj. podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy .
Jednocześnie na podstawie art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy , przepisu ust.4 nie stosuje się m.in. gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadniona nabyciem towarów i usług , o których mowa w ust. 3 tj. nabyciem towarów i usług , które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji . Powyższe oznacza, iż kwota zwrotu nadwyżki podatku naliczonego wynosząca 22% obrotu opodatkowanego stawkami niższymi w przypadku zakupu środków trwałych podlega podwyższeniu o podatek naliczony od zakupu tych środków. Ponieważ w lipcu 2002r. podatek naliczony od zakupu towarów i usług zaliczanych do środków trwałych wyniósł [...] zł ( poz. 50 deklaracji ) , jednocześnie w tym okresie rozliczeniowym M. D. poza sprzedażą opodatkowaną w stawce 22 % dokonał sprzedaży opodatkowanej stawkami 0% ( wartość sprzedaży netto [...]), 7% ( wartość sprzedaży netto [...]) i 12 % ( wartość sprzedaży netto [...]) , to kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2002r. do zwrotu na rachunek bankowy wyniosła [...] zł według następującego wyliczenia : ([...] + [...] + [...]) x 22% + [...]
Pozostała część nadwyżki wynikająca z rozliczenia deklaracji VAT -7 za lipiec 2002r. podlegała rozliczeniu za następne okresy .
Zdaniem organu fakt zakupu środków trwałych nie uprawnia podatnika dokonującego sprzedaży w różnych stawkach do bezpośredniego zwrotu całości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy w przypadku gdy kwota zwrotu przekracza 22% obrotu opodatkowanego stawkami niższymi.
W odwołaniu wniesionym do Izby Skarbowej skarżący wniósł o uchylenie decyzji w części oraz o orzeczenie , iż kwota podatku do zwrotu bezpośredniego wynosi [...] zł.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy .
Zdaniem organu art. 21 ust. 1 ustawy zawiera zasadę, w myśl której nadwyżka podatku naliczonego jest rozliczana w następnych miesiącach. Od zasady tej ustalone zostały wyjątki wymienione w ust. 2-5.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 podatnikom dokonującym sprzedaży towarów opodatkowanych w całości lub w części , stawką niższa niż określona w art. 18 ust. 1 przysługuje prawo do zwrotu z urzędu skarbowego różnicy podatku , o której mowa w ust. 1 z zastrzeżeniem ust. 4. W przypadku gdy kwota nadwyżki podatku naliczonego u podatnika dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami niższymi niż stawka określona w art. 18 ust. 1 przekracza kwotę wynoszącą 22 % całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi , zwrotowi na rachunek bankowy podlega nadwyżka do wysokości tej kwoty. Pozostała cześć nadwyżki podlega rozliczeniu za następne okresy ( art. 21 ust. 4 ). Powyższego przepisu nie stosuje się , gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadniona nabyciem środków trwałych ( por. art. 21 ust. 5 ). Według Izby Skarbowej przepisu tego nie można interpretować w ten sposób , że wykazanie w deklaracji zakupu środka trwałego w jakiejkolwiek kwocie powoduje automatycznie wyłączenie ograniczenia , o którym mowa w art. 21 ust. 4 . Stosując wykładnię gramatyczną art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy należy zauważyć , że przepis ten powołuje okoliczność gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadniona nabyciem towarów i usług , o których mowa w ust. 3. W przedmiotowej sprawie wysokość żądanego zwrotu nie jest uzasadniona zakupem środków trwałych od których podatek naliczony wyniósł tylko [...] zł . Organ wskazał , że art. 21 ust. 3 ustawy gwarantuje podatnikom sprzedającym towary wyłącznie według stawki 22 % zwrot różnicy podatku w kwocie nie wyższej od kwoty podatku naliczonego przy nabyciu środków trwałych . Wobec tego Urząd Skarbowy prawidłowo zweryfikował kwotę zwrotu, uwzględniając wielkość podatku naliczonego związanego z zakupem środków trwałych.
W skardze wniesionej do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. D. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług, a ponadto wniósł o uchylenie tej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Zadaniem skarżącego organy podatkowe , mimo iż widzą w sprawie art. 21 ust. 5 ustawy odmawiają jego zastosowania tak jak on brzmi , lecz dokonują wykładni " in dubio pro fisco". Ustawodawca stwierdził w powyższym przepisie ,że ograniczenie z art. 21 ust. 4 nie ma w całości zastosowania w wypadku zakupu środka trwałego. Decyzja ograniczająca zwrot podatku w oznaczonym miesiącu i przenosząca niewypłaconą kwotę na następny miesiąc rozliczeniowy nie dopowiada brzmieniu art. 21 ust. 5 w związku z art. 21 ust. 4 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje .
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna .
Istota sporu między stronami sprowadza się do wykładni art. 21 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. ).
Prawidłowo zauważył organ w swojej decyzji, iż przepisu art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy nie można rozumieć w ten sposób ,że wykazanie w deklaracji zakupu środka trwałego w jakiejkolwiek kwocie powoduje automatycznie wyłączenie ograniczenia , o którym mowa w art. 21 ust. 4.
Z kolei art. 21 ust. 5 pkt 1 stanowi ,iż nie stosuje się ust. 4 gdy wysokość zwrotu różnicy podatku jest uzasadniona nabyciem towarów i usług, o których mowa w ust. 3. Natomiast ust. 3 wskazuje , że chodzi o nabycie towarów i usług , które na podstawie odrębnych przepisów zaliczane są przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.
W tym miejscu należy zauważyć ,iż ani skarżący , ani organy podatkowe nie zwróciły uwagi na fakt, że w deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług za lipiec 2002r. ( k. 1 akt administracyjnych ) w poz. 49 ("opodatkowane zakupy towarów i usług zaliczanych do środków trwałych, związane wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną") wpisano jako wartość zakupu netto kwotę [...] zł ([...]).
Wskazane w art. 21 ust. 3 odrębne przepisy , na podstawie których towary zalicza się do środków trwałych zamieszczone są w ustawie z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r. Nr 14 , poz. 176 ze zm. ). W art. 22 d ust. 1 wskazano ,że podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników majątku , których wartość początkowa nie przekracza 3.500 zł. W takiej sytuacji wydatki poniesione na nabycie tych składników stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania .
Tak więc w przypadku nabycia składnika majątku o wartości przekraczającej 3.500zł istnieje obowiązek dokonywania odpisów amortyzacyjnych , ponieważ taki składnik majątku jest środkiem trwałym i wprowadza się go do ewidencji środków trwałych ( art. 22d ust. 2 ).
W przedmiotowej sprawie nabycie przez podatnika towaru o wartości [...] zł nie mogło być podstawą do zaliczenia go do środków trwałych . Tak więc to przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przesądzają w omawianej sprawie o tym, czy nabyty towar może być zaliczony do środków trwałych . Skoro zaś , jak to wyżej wykazano , nabyty towar nie mógł być zaliczony do środków trwałych , to nie można było wykazać w deklaracji VAT-7 zakupu środka trwałego.
Zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 1 w związku z ust. 3, skoro nie nastąpiło nabycie środka trwałego , to ma zastosowanie przepis ust. 4, a więc przewidziane nim ograniczenie dotyczące zwrotu na rachunek bankowy i rozliczenie pozostałej części nadwyżki w trybie określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W tych okolicznościach Sąd uznał ,że organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński
AA
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło