I SA/Po 134/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-18

Skład orzekający: Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uwzględniając możliwość pozyskania środków od wspólników?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, mimo wezwań sądu. Nie przedstawiła dowodów na sytuację finansową swojego udziałowca ani nie wykazała, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu pozyskania środków od niego, w tym poprzez żądanie dopłat lub pożyczki. W związku z tym, nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję podatkową. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z zaległości kontrahentów. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji finansowej oraz sytuacji jej udziałowca. Spółka częściowo uzupełniła wniosek, jednak referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków ani nie podjęła wystarczających działań w celu ich pozyskania od udziałowca. Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r., Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 rok postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 marca 2018 r. o sygn. akt I SA/Po 134/18 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014r. w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia 05 czerwca 2018 r. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc następnie, w dniu 20 lipca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że wniosek jest uzasadniony brakiem dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych w związku z zaległościami ze spłatą zobowiązań ze strony kontrahentów [...] Sp. z o.o. z tytułu przysługujących spółce wierzytelności. Wstrzymanie zapłaty przez współpracujące ze sobą podmioty, stanowi przemijającą przyczynę braku możliwości uiszczenia przedmiotowej opłaty sądowej, tym samym przyczynia się do braku możliwości uczynienia zadość wezwania Sądu. Skarżąca podała, że ma uzasadniony interes obrony swoich praw w niniejszym postępowaniu a jej trudna sytuacja finansowa stoi na przeszkodzie uiszczeniu kosztów sądowych wymaganych w sprawie. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy wynosi [...],- zł, wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu (-) [...] zł, stan konta na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] S.A. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...] zł. Skarżąca podała, że wartość zobowiązań spółki wedle bilansu sporządzonego za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Skarżąca posiada należności od kontrahentów w kwocie [...]zł, których niemożność wyegzekwowania skutkuje niemożnością uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Spółka do wniosku załączyła rachunek zysków strat za okres od 01 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., bilans na dzień 31 grudnia 2017 r., wyciąg z rachunku bankowego sporządzony 20 lipca 2018 r., informację z KRS stan na dzień 20 lipca 2018 r. Pismem z dnia 06 sierpnia 2018 r. wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. podanie czy, jeżeli tak to w jakiej wysokości skarżąca w okresie od 01 stycznia do 31 lipca 2018 r. uzyskała przychody i w jakiej wysokości poniosła koszty uzyskania przychodów, [...] złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2016 i 2017 r. złożonych przez spółkę, [...] złożenie pełnego odpisu sprawozdania finansowego za 2016 i 2017 r., [...] złożenie raportów kasowych za okres od 1 stycznia 2018 r. do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, [...] złożenie wykazu i wyciągów z wszystkich rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w okresie od 01 stycznia 2018 r. do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w przypadku gdyby rachunki te były zajęte w sposób całkowicie wykluczający korzystanie z nich należy przedłożyć zaświadczenia wystawione przez banki po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych spółce w w.w okresie, 6. podanie czy spółka zatrudnia pracowników, jeżeli tak to ilu i w jakiej wysokości wypłaca miesięczne wynagrodzenia, [...] złożenie odpisów deklaracji [...] za ostatnie sześć miesięcy, 8. podanie w jakiej wysokości i z jakich środków spółka ponosi koszty związane z utrzymaniem siedziby (np. czynsz, woda, ogrzewanie, gaz, energia elektryczna, telefony stacjonarne i telefony komórkowe), koszty obsługi księgowej, obsługi prawnej, opłaty pocztowe, inne koszty, 9. podanie jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki, 10. podanie czy spółka zwróciła się do udziałowca z żądaniem uiszczenia dopłat, pożyczki, które zostałyby przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, 11. przedstawienia dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od udziałowca dopłat i pożyczki, t.j. oświadczeń o uzyskiwanych dochodach (z jakich źródeł i w jakiej wysokości), odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2016 i 2017 r., wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych za ostatnie sześć miesięcy, oświadczeń o posiadanym majątku (nieruchomości – jakie, jaka jest ich szacunkowa wartość, oszczędności, papiery wartościowe, inne prawa majątkowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł), 12. podanie czy, jeżeli tak to w jakiej wysokości do chwili obecnej i w jakich terminach wspólnik udzielił skarżącej spółce pożyczek (odpisy umów pożyczek). Skarżąca w odpowiedzi z dnia 10 sierpnia 2018 r. oświadczyła, że w okresie od 01 stycznia 2018 r. do 31 lipca 2018 r. uzyskała przychody w wysokości [...],- zł i poniosła koszty w wysokości [...] zł. Skarżąca podała, że nie prowadzi kasy gotówkowej. Spółka oświadczyła, że nie zatrudnia pracowników. Skarżąca podała, że ponosi koszty obsługi administracyjnej (koszty utrzymania siedziby, obsługi księgowej, prawnej i inne) w wysokości około [...],- zł miesięcznie. Skarżąca podała, że sytuacja finansowa i majątkowa udziałowców spółki zależna jest od sytuacji finansowej spółki, na którą z kolei ma wpływ zakres realizowanych usług w ramach podstawowego przedmiotu działalności spółki. Skarżąca wskazała, że z uwagi na brak możliwości finansowych udziałowcy nie są w stanie dokonać stosownych dopłat. Skarżąca podała, że nie posiada pisemnych dokumentów świadczących o niemożliwości uzyskania dopłat i z uwagi na krótki czas na uzupełnienie dokumentacji nie była w stanie uzyskać stosownych oświadczeń. Skarżąca podała, że wspólnik nie udzielił spółce pożyczek. Do pisma załączyła kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia 2018 r. do czerwca 2018 r., zeznań rocznych podatkowych za 2016 i 2017 r., sprawozdań finansowych za 2016 i 2017 r., stan konta na rachunku bankowym z dnia 10 sierpnia 2018 r. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2018 r. starszy referendarz Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznając złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych referendarz Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przytoczył w pierwszej kolejności treść przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "P.p.s.a."), a następnie wskazał, że z załączonej przez stronę skarżącą dokumentacji i oświadczeń wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000,- zł, spółka posiada majątek, wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na ostatni rok obrotowy wynosi [...] zł, na majątek ten składają się grunty oraz budynki (por. bilans za 2017 r.), strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi (-)[...],- zł. Ze złożonych deklaracji VAT-7 za miesiące od listopada 2016 r. do kwietnia 2017 r. wynika, że w w.w okresie skarżąca wykazała podstawę opodatkowania jedynie w deklaracji [...] za 2018 r. w wysokości [...],- zł, w złożonych deklaracjach VAT-7 za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2018 r. wykazała, że nabyła towary i usługi za wartość netto [...],- zł. Skarżąca załączyła zeznania roczne podatkowe za 2016 i 2017 r., z których wynika, że w 2016 r. przychód spółki wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł, w 2017 r. przychód spółki wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. W okresie od 01 stycznia 2018 r. do 31 lipca 2018 r. spółka uzyskała przychody w wysokości [...],- zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, a zatem poniosła stratę. W ocenie referendarza strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Ponoszenie przez stronę skarżącą straty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie uzasadnia potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez stronę skargą. Z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20 lipca 2018 r. wynika, że udziałowcem spółki jest "[...]" Sp. z o.o., która posiada 50 udziałów o łącznej wysokości [...],- zł. Skarżąca poza lakonicznym i gołosłownym, nie popartym żadnymi dokumentami stwierdzeniem, że z uwagi na brak możliwości finansowych udziałowcy nie są w stanie dokonać stosownych dopłat i nie wyjaśniła jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa jej udziałowca. Nie przedstawiła również żadnych dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od udziałowca dopłat czy pożyczek. Nie podała nawet czy zwróciła się do udziałowca o pomoc w poniesieniu kosztów postępowania w niniejszej sprawie, wskazała jedynie, że z uwagi na krótki czas do uzupełnienia dokumentacji, nie była w stanie uzyskać stosownych dokumentów. Jak już wcześniej wskazano, obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, zatem strona wnosząc skargę zobowiązana jest w pierwszej kolejności zabezpieczyć środki finansowe na poniesienie tych kosztów. Powtórzyć również należy, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów sądowych, ale także, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Odwołując się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego referendarz zwrócił uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Jednocześnie z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika jednak, aby skarżąca spółka zwróciła się do udziałowca z takim żądaniem. Nawet gdy umowa spółki nie przewiduje możliwości żądania dopłat od wspólników, skarżąca, mimo braku takiego zapisu w umowie spółki, w pierwszej kolejności powinna zwrócić się do udziałowca spółki o udzielenie pomocy w zakresie uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a nie liczyć jedynie na to, że koszty te zostaną pokryte z budżetu państwa. Bierność w kwestii ewentualnej zmiany umowy spółki, bądź podjęcia innych działań skutkujących dokonaniem przez wspólnika wpłat do spółki dodatkowych sum, nieobjętych powołanym przepisem (np. udzielenie pożyczki przez udziałowca), stanowi argument przemawiający za odmową przyznania wnioskowanego prawa pomocy i brakiem podstaw do traktowania w sposób uprzywilejowany. Jak podkreślił referendarz z utrwalonego orzecznictwa i poglądów doktryny wynika bowiem obowiązek uwzględniania w prowadzonej działalności gospodarczej ryzyka związanego z tą działalnością, tj. ryzyka prowadzenia sporów sądowych. Referendarz zwrócił wreszcie uwagę, że w niniejszej sprawie pomimo wezwania spółka nie podała jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki, nie przedłożyła również na tę okoliczność żadnych dokumentów (odpisów zeznań rocznych podatkowych złożonych przez udziałowca, wyciągów z jego rachunków bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych, sprawozdań finansowych, raportów kasowych czy chociaż oświadczenia o aktualnej sytuacji majątkowej). Uniemożliwia to dokonanie pełnej i rzetelnej oceny, czy skarżąca spółka przy pomocy żądania dopłat, wsparcia finansowego ze strony udziałowca (np. udzielonej przez wspólnika pożyczki) jest w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie czy to całości, czy w części. Powyższe informacje należy uznać za nieodzowne przy ustalaniu rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych spółki. Skarżąca podała jedynie, że nie posiada pisemnych dokumentów świadczących o niemożliwości uzyskania dopłat, a z uwagi na krótki czas na uzupełnienie dokumentacji, nie była w stanie ich uzyskać. Dodatkowo skarżąca przedłożyła jedynie wyciąg z rachunku bankowego sporządzony na dzień 10 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że saldo bieżące wynosi [...] zł, saldo dostępne na dzień 10 sierpnia 2018 r. wynosi [...] zł, wcześniej do wniosku o przyznanie prawa pomocy przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego sporządzony na dzień 20 lipca 2018 r., z którego wynika, że saldo bieżące wynosi [...] zł, saldo dostępne na dzień 20 lipca 2018 r. [...] zł, nie złożyła natomiast wcześniejszych wyciągów z rachunku bankowego, t.j. od dnia 01 stycznia 2018 r. (por. punkt 5 wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy). Referendarz zwrócił również uwagę, że skarżąca posiada wierzytelności w wysokości [...] zł, nie jest w stanie likwidacji, czy w trakcie postępowania upadłościowego. Ponadto skarżąca posiada majątek trwały (grunty i budynki), którego wartość wielokrotnie przewyższa koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przytoczono powyżej okoliczności uzasadniały, w ocenie referendarza, odmowę zwolnienia skarżącej z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. W terminowo wniesionym sprzeciwie (wadliwie nazwanym zażaleniem) [...] Sp. z o.o. zakwestionowała ustalenia referendarza, wskazując, że okoliczności przywołane w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiły wystarczającą podstawę do uwzględnienia wniosku. Wskazuje na to przede wszystkim brak środków na rachunku bankowym przy jednoczesnym braku prowadzenia przez skarżącą kasy gotówkowej. Skarżąca nie ma również możliwość uzyskania dopłat od wspólników, co zostało wywiedzione w toku postępowania. Zdaniem skarżącej referendarz uchybił weryfikacji wszelkich okoliczności wniosku o przyznanie prawa pomocy i bezzasadnie odmówił zwolnienia od ponoszenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowy przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Innymi słowy, Sąd, rozpoznając sprawę wypowiada się, zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie rozpoznaje sprawę na nowo. Konsekwentnie, ocenie Sądu podlegają okoliczności, jakie były znane referendarzowi w dacie podejmowania rozstrzygnięcia, co do zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątek od tej ogólnej zasady stanowi art. 243 § 1 P.p.s.a., w świetle którego prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jak wynika przy tym z art. 244 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustawodawca wskazał zarazem, w art. 245 § 1 P.p.s.a., że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z art. 245 § 2 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 245 § 3 i 4 P.p.s.a. przewiduje, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Zgodnie z art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie stronie prawa pomocy w wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy, jako formy pomocy publicznej, może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście w okresie, w jakim następuje wniesienie i rozpatrzenie skargi, pozbawione są środków utrzymania, bądź których środki na ten cel są bardzo ograniczone. Przez brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych należy rozumieć brak realnych szans na pozyskanie środków służących sfinansowaniu kosztów postępowania sądowego, wskutek czego ograniczona zostaje, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, możność realizacji prawa do sądu. Orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy musi znajdować usprawiedliwienie w całej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. To właśnie na skutek wskazanych przez skarżącego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności, co do tego, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, przy czym art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 468/11 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., II OZ 504/11, Baza NSA). Oceniając zasadność wniosku Sąd musi rozważyć z jednej strony, interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzygnięcie sprawy, a z drugiej, interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaznaczyć jednak należy, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się do argumentacji zawartej w sprzeciwie należy podkreślić, że to stronę skarżącą obciąża obowiązek wykazania w niebudzący wątpliwości sposób przesłanek warunkujących możliwość przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie wskazuje się, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1526/13, Baza NSA). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia referendarz trafnie wskazał, że skarżąca mimo wezwania nie odpowiedziała w pełni na postawione w nim pytania. I tak, skarżąca nie podała jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki, nie przedłożyła również na tę okoliczność żadnych dokumentów (odpisów zeznań rocznych podatkowych złożonych przez udziałowca, wyciągów z jego rachunków bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych, sprawozdań finansowych, raportów kasowych czy chociaż oświadczenia o aktualnej sytuacji majątkowej). Niemożliwym stało się tym samym dokonanie pełnej i rzetelnej oceny, czy skarżąca spółka przy pomocy żądania dopłat, wsparcia finansowego ze strony udziałowca (np. udzielonej przez wspólnika pożyczki) jest w stanie ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie czy to całości, czy w części. Skarżąca podała jedynie, że nie posiada pisemnych dokumentów świadczących o niemożliwości uzyskania dopłat, a z uwagi na krótki czas na uzupełnienie dokumentacji, nie była w stanie ich uzyskać, przy czym dokumentów powyższych nie dostarczyła również we wniesionym sprzeciwie. Co więcej, skarżąca przedłożyła jedynie wyciąg z rachunku bankowego sporządzony na dzień 10 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że saldo bieżące wynosi [...] zł, saldo dostępne na dzień 10 sierpnia 2018 r. wynosi [...] zł, wcześniej do wniosku o przyznanie prawa pomocy przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego sporządzony na dzień 20 lipca 2018 r., z którego wynika, że saldo bieżące wynosi [...] zł, saldo dostępne na dzień 20 lipca 2018 r. [...] zł, nie złożyła natomiast wcześniejszych wyciągów z rachunku bankowego, t.j. od dnia 01 stycznia 2018 r. (punkt 5 wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy). Wreszcie referendarz zasadnie zwrócił uwagę, że skarżąca posiada wierzytelności w wysokości [...] zł, nie jest w stanie likwidacji, czy w trakcie postępowania upadłościowego. Ponadto skarżąca posiada majątek trwały (grunty i budynki), którego wartość wielokrotnie przewyższa koszty sądowe w niniejszej sprawie. W kontekście poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że referendarz w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wywiódł, że skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku ziściły się przesłanki do zastosowania normy zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w wysokości [...],- zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło