I SA/Po 139/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-08-21
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maciej Jaśniewicz, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, który pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot niezarejestrowany jako podatnik VAT, jest zgodny z Konstytucją RP i prawem wspólnotowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. jest niezgodny z art. 217 i 84 Konstytucji RP, ponieważ stanowi uzupełnienie ustawy, a nie jej wykonanie, i w związku z tym odmówił jego zastosowania. W konsekwencji, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez niezarejestrowanego kontrahenta. Sąd oddalił natomiast zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, uznając przekazanie słodyczy pracownikom za czynność opodatkowaną.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za określony miesiąc 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił zobowiązanie w VAT i ustalił dodatkowe zobowiązanie, kwestionując prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur od niezarejestrowanego podatnika J.R. oraz z tytułu zakupu słodyczy przeznaczonych na paczki świąteczne dla dzieci pracowników. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania, ale utrzymał w mocy pozostałą część, uznając zarzuty dotyczące prawa do odliczenia podatku od J.R. za nieuzasadnione. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując naruszenie przepisów krajowych i wspólnotowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] 2004r oraz umorzenia postępowania w sprawie dodatkowego zobowiązania za ten miesiąc I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2006r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 303zł (trzysta trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ M. Jaśniewicz
Po przeprowadzonej kontroli podatkowej w zakresie rozliczania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za [...] 2002r., [...] 2003r. i [...] 2004r. w przedsiębiorstwie Z.S., Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług do wpłaty za miesiąc [...] 2004 r. w wysokości [...] zł i ustalił dodatkowe zobowiązanie w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej intencji wskazał, że Z.S. od [...] 1990 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży metali, złomu, odpadów, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. Od [...] 1996 r. jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W wyniku kontroli i przeprowadzonego postępowania podatkowego stwierdzono nieprawidłowości, co skutkowało wydaniem decyzji.
W miesiącu [...] 2004 r. stwierdzono, że w rejestrze zakupu VAT zaewidencjonowano faktury za usługi telekomunikacyjne (nr [...] z [...] 2004 r. ), termin płatności określono na [...] 2005 r. Zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535)-zwana dalej ustawą o podatku od towarów i usług, prawo do obniżenia podatku należnego, powstaje w przypadku towarów i usług, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 1, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu dotyczy - w rozliczeniu za okres, w którym przypada termin płatności. W art. 19 ust. 13 pkt 1b wymieniono m.in. usługi telekomunikacyjne. Zatem podatnik odliczył podatek naliczony z faktur za usługi telekomunikacyjne w miesiącu wystawienia a nie w miesiącu, w którym przypadał termin płatności. Ponadto organ podatkowy stwierdził, że w ewidencji zakupu zaewidencjonowano faktury VAT na zakup złomu wystawione przez niezarejestrowanego podatnika VAT J.R. Łączna wartość zakupu wynosiła [...] zł + VAT [...] zł. W postępowaniu podatkowym ustalono, że J.R. nie dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku VAT. Organ wskazał, że zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 971) zarejestrowani podatnicy jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej, wystawiają faktury oznaczone "FAKTURA VAT". W przypadku gdy sprzedaż towarów i usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te i faktury korygujące nie stanowią podstawy do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970). Na podstawie powołanych przepisów Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że podatek naliczony w wysokości [...] zł wynikający z faktur wystawionych przez J.R. nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego.
Ustalono, że w ewidencji zakupu VAT zaewidencjonowano i odliczono podatek naliczony z faktury VAT nr [...] z dnia [...] 2004 r. za zakup słodyczy. W toku postępowania ustalono, że słodycze zostały przeznaczone na paczki świąteczne dla dzieci pracowników. Zdaniem organu podatkowego przekazanie zakupionych słodyczy pracownikom w formie paczek świątecznych jest czynnością opodatkowaną VAT w świetle art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przepis ten stosuje się również do przekazania przez podatnika towarów na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub w części (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy) Czynności przekazania towarów i usług dokumentuje się fakturą wewnętrzną zgodnie z art. 106 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powołanymi podstawami prawnymi organ podatkowy dokonał rozliczenia podatku należnego od towarów przekazanych pracownikom. W związku z powyższym organ podatkowy dokonał rozliczenia podatku VAT za [...] 2004r. przyjmując podatek należny wynikający z ewidencji sprzedaży i podatek naliczony w kwotach wynikających z rejestrów zakupu VAT, z uwzględnieniem ustaleń dokonanych w trakcie kontroli i przeprowadzonego postępowania podatkowego.
Od powyższej decyzji Z.S. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2006 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 stycznia 2003 r. sygn. akt K2/02. Zastosowanie art. 109 ust. 4 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług bez uwzględnienia art. 2 ust. 21 Dyrektywy Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej z 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EEC) w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 lit. a i art. 10 ust. 2 VI Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 15 maja 1977 w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych oraz zastosowanie § 14 ust. 2 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 970, poz. 970) bez uwzględnienia wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 lipca 2006 r. w połączonych sprawach Axela Kittela oraz Recolta Recykling SPRL, sygn. C-439/04 i C-440/04 oraz naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Zdaniem podatnika organ podatkowy pierwszej instancji bezpodstawnie zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od J.R. poprzez zastosowanie § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. W jego ocenie orzeczenia ETS jednoznacznie wskazują, że nabywca towaru nie może stracić prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy nie zdawał sobie sprawy z jej nieważności, nawet gdy konkretna transakcja okazała się bezwzględnie nieważna. Strona wskazuje również na wyrok WSA z 26 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 464/05, w którym Sąd stwierdził, że nie można obarczać odpowiedzialnością finansową osoby, która działała w dobrej wierze, nie zamierzając oszukać fiskusa. Dlatego organ podatkowy winien uwzględnić prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych przez J.R.
Nadto zdaniem podatnika ustalone dodatkowe zobowiązanie w poszczególnych miesiącach roku 2004 na podstawie art. 109 ust. 4 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług jest niegodne Dyrektywami Rady Wspólnot Europejskich.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] uchylił decyzję za [...] 2004 r. w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że zachodzi konieczność uchylenia decyzji w części dodatkowego zobowiązania, z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. (sygn. akt K 17/97), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszczają stosownie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej w ustawie podatkowej i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Organ uznał, że wprawdzie wyrok dotyczył stanów faktycznych i prawnych przed 1 maja 2004 r., to jednak podatek VAT oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku określone przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. stanowią kontynuację podatku wprowadzonego do polskiego systemu podatkowego ustawą z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Dyrektor Izby Skarbowej uznał natomiast zarzuty dotyczące prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez J.R. (podmiotu niezarejestrowanego) za nieuzasadnione. Wskazał, że zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970) w przypadku, gdy sprzedaż towarów została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te i faktury korygujące nie stanowią podstawy do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego. Na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 971) zarejestrowani podatnicy jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej wystawiają faktury oznaczone wyrazami "Faktura VAT". W związku z tym podmiot niezarejestrowany nie jest uprawniony do wystawiania faktur, a jeżeli taką fakturę wystawi, to nabywca nie może odliczyć zawartego w niej podatku. Konsekwencje wystawienia faktury przez nierzetelnego kontrahenta dotykają przede wszystkim odbiorcę faktury. Organ wskazał, że w art. 96 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług zawarto regulacje umożliwiające nabywcom weryfikację kontrahentów. W związku z tym faktury wystawione przez J.R., który nie był zarejestrowany dla celów podatku od towarów i usług, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Ustosunkowując się do zarzutu niezgodności prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego, organ odwoławczy wskazał, że art. 2 I Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych, określa jedynie w sposób ogólny podstawowe zasady funkcjonowania podatku od wartości dodanej. Podatek ten powinien być naliczany we wszystkich stadiach obrotu i nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie i nie będących ostatecznymi odbiorcami. Takie ogólne nakreślenie zasadniczych cech konstrukcyjnych podatku nie oznacza, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest bezwzględne i przysługuje każdemu podatnikowi w każdych okolicznościach. Właściwe funkcjonowanie podatku VAT polega na tym, aby podatnik VAT zobowiązany do zadeklarowania i zapłacenia podatku, mógł odliczyć podatek naliczony we wcześniejszej fazie obrotu, czyli w takiej, w której brali udział podatnicy VAT.
Za zgodne z art. 86 ust. 10 pkt ustawy o podatku od towarów i usług organ uznał skorygowanie rozliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup usług telekomunikacyjnych. Podatnik bowiem skorzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu otrzymania faktur, a nie w miesiącu, w którym określony został termin płatności. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że czynność przekazania zakupionego towaru na paczki świąteczne dla pracowników jest dostawą towaru w świetle ustawy o podatku od towarów i usług i zgodnie z art. 106 ust. 7 ustawy winna być udokumentowana fakturą wewnętrzną, a podatek należny powinien być uwzględniony w ewidencji i deklaracji VAT-7.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2006 r., z uwagi na naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, jak również naruszenie art. 17 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zmienionej przez dyrektywę Rady 95/7/WE z dnia 10 kwietnia 1995 r. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 970) oraz naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Skarżący powołuje się na wyroki z dnia 6 lipca 2006 r. w połączonych sprawach Axela Kittela oraz Rewolta Recykling SPRL C-439/04 i C- 440/04 Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz na wyrok WSA z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 464/05. Zdaniem skarżącego nie można pozbawiać podatnika VAT prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy dostawa towaru została zrealizowana, a nabywca nie wiedział, że kontrahent nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Ponadto stwierdza, że nie uznano odliczeń podatku naliczonego z tytułu zakupu słodyczy (faktura nr [...] z [...] 2004 r.). Strona stwierdza, że w decyzji mylnie przyjęto, że zakupione towary zostały przeznaczone na paczki świąteczne dla dzieci, gdy w rzeczywistości (co wynika z pkt 8 wyjaśnień do protokołu kontroli) zostały przeznaczone na cele reprezentacyjne (na poczęstunek dla kontrahentów).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). W ocenie Sądu doszło do naruszenia prawa, jednakże Sąd uchylając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej kierował się innymi przesłankami aniżeli wskazane w skardze.
Organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji prowadząc postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2004 r. nie uznał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez J.R., z uwagi na fakt, że J.R. nie dopełnił obowiązku rejestracji w zakresie podatku VAT, zatem nie można uznać, że faktury zostały wystawione przez podmiot uprawniony do ich wystawiania. Ponadto strona kwestionuje ustalony stan faktyczny, że zakupiony towar z faktury nr [...] z [...] 2004 r. został przeznaczony na paczki świąteczne dla dzieci pracowników, gdy tymczasem został przeznaczony na cele reprezentacyjne firmy. Dlatego też organ bezpodstawnie naliczył podatek należny od przekazania towaru. Strona nie kwestionuje nieuznania prawa do odliczenia w [...] 2004 r. podatku naliczonego z faktury za usługi telekomunikacyjne, której termin płatności został określony na [...] 2005 r.
Podatek od towarów i usług jako podatek od wartości dodanej charakteryzuje się tym, że jest podatkiem powszechnym, wielofazowy (opodatkowanie występuje na każdym etapie obrotu) i neutralnym poprzez wprowadzenie takiej konstrukcji, która zapobiega kumulacji opodatkowania na poszczególnych etapach obrotu, poprzez wprowadzenie zasady odliczania podatku naliczonego z wcześniejszej fazy obrotu. Zatem cechą konstrukcyjną podatku VAT jest wyrażone w art. 86 prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Kwotę podatku naliczonego stanowią m.in. kwoty podatku określone w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasada przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Przepis ten koresponduje z art. 84 Konstytucji, zgodnie z którym każdy obowiązany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. W licznych orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że tylko ustawa może być podstawą prawną wszelkich obciążeń daniowych podmiotów. Bez wątpienia kwestie związane z podatkiem należnym i naliczonym jako podstawowymi elementami podatku VAT wpływającymi na wysokość obciążenia winny być regulowane wyłącznie w drodze ustawy. Można wskazać m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r. sygn. akt U 9/97, w którym Trybunał stwierdził, że "zawarte w art. 217 Konstytucji wyliczenia spraw z zakresu prawa daninowego zastrzeżonych dla ustawy nie ma charakteru wyczerpującego. Wszystkie istotne elementy stosunku daninowego powinny być uregulowane bezpośrednio w ustawie. Natomiast do unormowania w drodze rozporządzenia mogą być przekazane sprawy, które nie mają istotnego znaczenia dla konstrukcji danej daniny." W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r. sygn. akt SK 22/03 wskazano, że "Tylko w ustawie mogą być ustanowione nowe ciężary materialne polegające na odbieraniu kontrahentom prawa do pomniejszania podatku należnego o podatek zawarty w cenie." W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2001 r. sygn. akt SK 11/00 stwierdzono, że prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego jest istotnym elementem konstrukcyjnym przedmiotu i podstawy podatku, charakteryzującym podatek od towarów i usług.
Powinnością sądów administracyjnych jest kontrola zgodności decyzji administracyjnej z prawem, w sprawach podatkowych - z uwagi na ścisły związek z ochroną praw i wolności jednostki, od sądu wymaga się również kontroli zgodności z Konstytucją przepisów stosowanych w danej sprawie, w szczególności przepisów rangi podustawowych (por. wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 1074/05). W ocenie Sądu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970, ze zm.), który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji w zakresie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawiony przez J.R. jako podmiotu niezarejestrowanego, nie został wydany w celu wykonania ustawy, lecz jej uzupełnienia. Wskazując katalog " przypadków, w których nabycie towarów i usług nie uprawna do obniżenia kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku". Powołany przepis jest zatem niezgodny z art. 217 i 84 Konstytucji RP, w związku z czym należy odmówić zastosowania tegoż przepisu.
Nieuzasadniony jest natomiast, zadaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W wyjaśnieniach do protokołu z dnia [...] 2002 r. skarżący odniósł się konkretnie do faktury na zakup słodyczy w [...] 2004 r. wskazując, że słodycze zostały przeznaczone na paczki świąteczne dla pracowników. Organ prawidłowo uznał przekazanie słodyczy dla dzieci pracowników za dostawę towaru, zgodnie bowiem z powołanym przez organy podatkowe art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług przez dostawę rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności: przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jak również wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny. Dlatego też zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług jest nieuzasadniony.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ M. Jaśniewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło