I SA/Po 1412/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu doradcy podatkowego [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 grudnia 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 1412/16 o odmowie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za styczeń - kwiecień 2013 r., zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj - październik 2013 r. oraz podatku do zapłaty za styczeń-październik 2013 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z 13 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Pismem z 21 września 2017 r. doradca podatkowy skarżącego uzupełnił skargę i wniósł o zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, według norm prawem przepisanych. Nie złożył jednak oświadczenia o nieopłaceniu ani w części, ani w całości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed WSA. Wyrokiem z 13 października 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1412/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Pełnomocnik z urzędu w dniu 6 grudnia 2017 r. w imieniu skarżącego wniósł od przedmiotowego wyroku skargę kasacyjną. Postanowieniem z 14 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek o zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, jako niezawierający oświadczenia w przedmiocie opłacenia w całości lub w części kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Od powyższego postanowienia pełnomocnik wniósł pismo zatytułowane "zażalenie", które Sąd potraktował, jako sprzeciw. Pełnomocnik wskazał w nim, że warunek złożenia przez doradcę oświadczenia, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej: "rozporządzenie z 2011 r.") stanowi naruszenie art. 41b ust. 2 ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 794), ponieważ wykracza on poza to, co ustawodawca przewidział w delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia z 2011 r. Konsekwencją tego jest fakt, że przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić materialnoprawnego elementu wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W związku z tym przyznanie wynagrodzenia nie może zależeć od złożenia przedmiotowego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie, tym samym postanowienie starszego referendarza sądowego pozostaje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do doradców podatkowych zasady powyższe zostały uregulowane w przepisach rozporządzenia z 2011 r. Stosownie do treści § 4 ust. 2 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści ww. przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 250, teza 8, też T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz). Wymaga przy tym podkreślenia, że brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienia NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; z 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; z 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik nie złożył takiego oświadczenia. Dlatego Sąd na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia orzekł, jak w sentencji postanowienia.