I SA/Po 1424/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych postanawia: oddalić wniosek Skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. wniosła do skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu. Następnie sporządzonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że z uwagi na fakt, że prowadzone jest wobec Spółki przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego postępowanie egzekucyjne, nie może ona swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować dokonane przez w/w organ zajęcia. Skarżąca podała, że sytuacja finansowa Spółki od początku 2010 r. znacznie się pogorszyła w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych – w konsekwencji wygaśnięcia uzyskanych zezwoleń i braku możliwości ich przedłużenia. Spółka zaprzestała urządzania gier na automatach do gier o niskich wygranych. Skarżąca podała, że środki trwałe Spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce (zmiana przepisów, brak zapotrzebowania na automaty) ani za granicą (przystosowanie urządzeń do specyficznych, polskich warunków). Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [....],- zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł (za 2013 r.), wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł (za 2013 r.), skarżąca nie podała w jakim banku prowadzony jest rachunek bankowy Spółki, jaki jest numer tego rachunku i jaki jest stan rachunku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, podała natomiast, że rachunek został zajęty przez Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w [...] w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Pismem z dnia [...] października 2015 r. referendarz wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał. Spółka nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. referendarz oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca wniosła sprzeciw, w którym wskazała, że przyczyną braku możliwości udzielenia w terminie odpowiedzi na wezwanie Sądu były zmiany organizacyjne. Zaznaczono przy tym, że w związku z nieprzedłużeniem zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych i gier o niskich wygranych spółka była zmuszona zaprzestać prowadzenia działalności operacyjnej i utraciła źródło przychodów. Wskazano również, że Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu prowadzi wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na łączną kwotę przekraczającą [...] tys. zł., wobec czego Spółka nie może swobodnie dysponować swoimi aktywami, które są zajęte w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658 – dalej: "ustawa zmieniająca"). W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z art. 2 ustawy zmieniającej wynika zatem, że przepis art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania. Przepis art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został bowiem wymieniony w art. 2 jako przepis, który należy stosować do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 260 P.p.s.a. w jego dotychczasowym brzmieniu, bowiem sprawa została zainicjowana skargą z dnia [...] czerwca 2015 r. Zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że Sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, s. 568). Skarżąca Spółka występując na drogę postępowania sądowego i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku ponoszenia jego kosztów winna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 19 stycznia 2010 r. o sygn. akt I GZ 1/10; z dnia 28 marca 2012 r. o sygn. akt II GZ 100/12). Zatem była zobowiązana do wykazania własnej sytuacji materialnej na tyle trudnej, by uzasadniała wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Wobec tego, to na niej spoczywał ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez Spółkę wykazane. Sąd rozpoznając wniosek uznał, że treść oświadczenia złożonego przez skarżącą jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wezwanie do uzupełnienia wniosku zmierzało do umożliwienia Spółce należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Żądane przez referendarza dokumenty i informacje miały istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. Spółka winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. Mimo wezwania Spółka nie podała m.in. czy prowadzi działalność gospodarczą, czy zatrudnia pracowników, w jakiej wysokości i z jakich środków ponosi koszty związane z utrzymaniem siedziby (np. czynsz, woda, ogrzewanie, gaz, energia elektryczna, telefony stacjonarne i telefony komórkowe, obsługa księgowa, obsługa prawna, inne). Nie złożyła także pomimo wezwania odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2013 i 2014 r., raportów kasowych za okres od 1 stycznia 2015 r. do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, odpisu bilansu za 2013 i 2014 r., rachunku zysków i strat za 2013 i 2014 r., informacji dodatkowej – wprowadzenie do sprawozdania finansowego i dodatkowych informacji i objaśnień za 2013 i 2014 r., sprawozdania z działalności zarządu za 2013 i 2014 r., odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych należących do strony skarżącej za ostatnie sześć miesięcy, zaświadczenia z banku, które będzie obejmowało okres ostatnich sześciu miesięcy, o zajęciu przez organ egzekucyjny rachunków bankowych Spółki, pełnego wykazu środków trwałych należących do Spółki (budynki, maszyny, urządzenia, pojazdy mechaniczne, komputery, faxy, drukarki, inne), dokumentów świadczących o zajęciu rachunków bankowych i majątku Spółki. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1361/10, LEX nr 743829). Wnosząc sprzeciw od kwestionowanego rozstrzygnięcia i znając powody rozstrzygnięcia referendarza, Spółka powinna dołączyć do sprzeciwu żądane wcześniej przez referendarza wyjaśnienia i dokumenty. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.