I SA/Po 1461/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-28
Skład orzekający: Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zapłacona należność podlega zwrotowi wraz z odsetkami?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej może zostać uwzględniony tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy skarżący wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłacona należność podlega zwrotowi wraz z odsetkami, co zazwyczaj czyni skutki wykonania decyzji odwracalnymi. Skarżący musi wykazać szczególne okoliczności uzasadniające wstrzymanie, a nie tylko ogólny uszczerbek majątkowy czy trudności w spłacie prywatnych zobowiązań.Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za okres od lutego 2006 r. do kwietnia 2007 r. Wraz ze skargą złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając go trudną sytuacją finansową wynikającą z kosztów dojazdów do pracy, spłaty kredytów hipotecznego i gotówkowych oraz alimentów, a także potrącenia części wynagrodzenia przez organ podatkowy. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towaru i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2006 r. oraz od stycznia do kwietnia 2007 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
W dniu [...] r. S. R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2006 r. oraz od stycznia do kwietnia 2007 r.
Skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełniony następnie pismem z dnia [...] r. (data wpływu [...] r.).
Uzasadniając swój wniosek wskazał, że zarabia około [...] zł netto miesięcznie. Z uwagi na trzyzmianowy system pracy oraz nadgodziny, nie zawsze może korzystać z transportu zakładowego, co wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów dojazdów do pracy, które z uwagi na odległość miejsca zamieszkania skarżącego do miejsca pracy, wynoszą czasami [...] zł miesięcznie. Skarżący jest zobowiązany do spłaty kredytu hipotecznego za mieszkanie w kwocie około [...] zł miesięcznie, w zależności od kursu waluty, oraz dwóch kredytów gotówkowych w wysokości [...] zł miesięcznie. Co miesiąc skarżący uiszcza kwotę [...]zł tytułem alimentów na rzecz syna, przy czym kwota ta może ulec zmianie do [...] zł, z uwagi na złożony przez małżonkę pozew o rozwód. Skarżący wyjaśnił, że stałe opłaty z tytułu mieszkania oraz z tytułu alimentów wynoszą miesięcznie około [...] zł, na dowód czego przedłożył wyciąg z konta osobistego z dnia [...] r. Wskazał również, że we wrześniu 2016 r. organ podatkowy potrącił mu z wynagrodzenia za pracę kwotę [...]zł, czego rezultatem jest "brak możliwości zaspokojenia podstawowych czynności życiowych oraz należności alimentacyjnych jeszcze przed prawomocnym rozwiązaniem sporu."
Sąd zważył, co następuje:
W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej, koniecznym jest odwołanie się do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie w stosownym wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Wskazać przy tym należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach wypełnia jedną z wyżej wskazanych przesłanek. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Zwrot nastąpi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co również stanowi o "odwracalności" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I GZ 65/16, Legalis nr 1422094). Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II GZ 518/15, Legalis nr 1358325). O niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Za nieuzasadnione uznać należy tym samym stanowisko, że jakikolwiek uszczerbek w majątku stanowi przesłankę dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Pojęcie "znacznej szkody" oznacza szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. P. Daniel, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2013).
W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być odpowiednia, a więc w sposób przekonywujący pokazywać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Uwzględnienie wniosku uzależnione jest bowiem od staranności jego sporządzenia. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy (por. P. Daniel, op. cit.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, twierdzenia strony powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I FZ 593/15, Legalis nr 1396505).
Podnieść należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Uzasadniając swój wniosek skarżący nie wskazał konkretnych zdarzeń bądź okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym.
Skarżący wskazał, że kwota, którą egzekwuje organ podatkowy skutkuje brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych czynności życiowych oraz należności alimentacyjnych, jednak do wniosku dołączył jedynie wyciąg z konta osobistego za okres jednego miesiąca, to jest od 7 września 2016 r. do 6 października 2016 r., kiedy wynagrodzenie za pracę skarżącego wpłynęło na konto w kwocie [...]zł, wobec czego wyciąg ten dokumentuje wydatki ponoszone przez skarżącego przed dokonanym zajęciem wynagrodzenia. Skarżący we wniosku wskazał, że jest zobowiązany do uiszczania kredytu hipotecznego w kwocie [...]zł miesięcznie oraz dwóch kredytów gotówkowych w kwocie [...]zł miesięcznie. Należy jednak wskazać, że zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów nie mają pierwszeństwa spłaty przed należnościami Skarbu Państwa. Dbałość o płynność finansową i regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych nie wyklucza konieczności regulowania nie mniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1146/15, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W porównaniu do wysokości minimalnego wynagrodzenia, obiektywnie należy ocenić, że miesięczny dochód skarżącego jest wysoki. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, w szczególności, gdy osoba ta ma stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1758/15, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Co prawda cytowane orzeczenie zostało podjęte na gruncie rozpatrywania przez sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych, jednak z uwagi na publicznoprawny charakter tych kosztów, pozostaje aktualne na tle rozpatrywanej sprawy.
Odnosząc się natomiast do prowadzonej przez organ podatkowy egzekucji należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1011/15, Legalis nr 1422095). W opinii tut. Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.
Rozpatrując możliwość wzrostu należności z tytułu alimentów na rzecz syna należy wskazać, że na dzień rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest to sytuacja hipotetyczna i w gruncie rzeczy niepewna, wobec czego i w tym przypadku Sąd nie może uznać tego argumentu na korzyść skarżącego.
Odnosząc podniesione przez skarżącego argumenty do regulacji art. 61 § 3 P.p.s.a., w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Również dokumenty zgromadzone w aktach rozpoznawanej sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnych zawsze bowiem pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło