I SA/Po 1580/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan (spr.) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. w S. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia kwoty zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002r. na poczet zaległości podatkowych oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ M.Skwierzyńska Skarżące przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. w S. w dniu [...]2002 r. złożyło w Urzędzie Skarbowym deklarację dla podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r., w której wykazało nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł. Na mocy postanowienia wydanego w dniu [...] r. nr [...] r. Urząd Skarbowy, na podstawie art. 76 i 76b w zw. z art. 76a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), zaliczył zadeklarowaną nadwyżkę w kwocie [...] zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu nienależnie wykazanej i zwróconej w 2000 r. nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1994 i 1995. Od powyższego postanowienia skarżąca spółka złożyła, za pośrednictwem pełnomocnika, zażalenie domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że nie było podstaw do wydania postanowienia w kwestii zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym, ponieważ nie istnieją zaległości z tytułu nienależnie wykazanej i zwróconej nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1994 i 1995. Po rozpoznaniu zażalenia Izba Skarbowa wydała w dniu [...] r. postanowienie nr [...], na podstawie art. 233§1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, na mocy którego uchyliła w całości postanowienie Urzędu Skarbowego i orzekła o zaliczeniu kwoty [...] zł na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty [...] zł na poczet odsetek za zwłokę od tej zaległości. W uzasadnieniu Izba Skarbowa podniosła, że skarżącej spółce nie można było zwrócić zadeklarowanej za m-c sierpień 2002 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z uwagi na istniejące na jej koncie zaległości podatkowe. Jest to zaległość z tytułu nienależnego zwrotu w 2000 r. nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł, a także nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego zwrot nadpłaty był niezasadny, ponieważ decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i [...], wydanymi na skutek wznowienia postępowania, Urząd Skarbowy uchylił swoje wcześniejsze decyzje stwierdzające nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1994 i 1995, a tym samym zwrócone w dniu [...] października 2000 r. i [...] października 2000 r. nadpłaty w kwotach odpowiednio [...] i [...] zł, traktowane są w myśl art. 52§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jako zaległość podatkowa. Wobec powyższego Izba Skarbowa zaliczyła nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym na poczet zaległości w kwocie [...] zł, jako zaległości starszej oraz na poczet odsetek od tej zaległości w kwocie [...] zł. Zaliczenie nastąpiło proporcjonalnie w wysokości [...] zł na zaległość podatkową i [...] zł na odsetki za zwłokę. Izba Skarbowa podkreśliła, że kwestia istnienia bądź nie zaległości podatkowej za rok 2000 jest przedmiotem odrębnego postępowania i sprawę tę należy traktować odrębnie. Od ostatecznego postanowienia Izby Skarbowej skarżąca spółka wniosła, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu, w której domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie ustaw o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i Ordynacji podatkowej, gdyż w jego ocenie zaliczono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym na poczet zaległości i odsetek, które nie istnieją. Ponadto pełnomocnik skarżącej spółki stwierdził, że działania Izby Skarbowej dowodzą o przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez urzędników. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa uznała zarzuty podniesione przez pełnomocnika skarżącej spółki w skardze za bezpodstawne i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Istotna w sprawie jest ocena stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania przez Izbę Skarbową ostatecznego postanowienia, które było przedmiotem zaskarżenia, tj. w dniu [...] r. przy uwzględnieniu treści art. 76b Ordynacji podatkowej w myśl, którego przepisy art. 76 i 76a o zaliczeniu z urzędu nadpłaty na poczet zaległych zobowiązań podatkowych z odsetkami stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. W analizowanej sprawie zatem ocena legalności zaliczenia z urzędu podlegającej zwrotowi bezpośredniemu nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym na poczet zaległości podatkowych z odsetkami wymagała ustalenia czy w dniu złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku tj. [...]r. istniała zaległość podatkowa skarżącej spółki. Istnienie zaległości podatkowej w dniu powstania prawa do zwrotu wynika z poniżej przedstawionych, uwzględnionych przez organy podatkowe zdarzeń; W dniu [...] 1998 r. skarżąca spółka złożyła korektę ostatecznego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 1994 i 1995, deklarując w obu latach należny podatek w kwocie [...]zł. Następnie w dniu [...] 1998 r. skarżąca spółka złożyła żądanie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz za 1995 r. w kwocie [...] zł. Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] 1998 decyzję nr [...] dotyczącą roku 1994 i decyzję nr [...] dotyczącą roku 1995, w których odmówił stwierdzenia nadpłaty. Izba Skarbowa, odwołań od tych decyzji nie uwzględniła i decyzjami z dnia [...] 1999 r. nr [...] i [...] utrzymała w mocy odmowne decyzje Urzędu Skarbowego w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Obie ostateczne decyzje Izby Skarbowej zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokami z dnia 30 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Po 578/99 i I SA/Po 579/99 uchylił je oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego. W związku z powyższymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Urząd Skarbowy wydał decyzjami z dnia [...] 2000 r. nr [...] i nr [...] stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. w kwocie [...] wraz z odsetkami w wysokości [...] zł oraz za rok 1995 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł i dokonał ich zwrotu spółce dnia [...].10.2000 r. Na skutek wniesionej rewizji nadzwyczajnej przez Ministra Sprawiedliwości, Sąd Najwyższy wyrokami z dnia 5 kwietnia 2002 r. (sygn. akt III RN 22/01 i III RN 22/01) uchylił wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalił skargi. W związku z powyższym Urząd Skarbowy wznowił postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1994 i 1995 i wydał w dniu [...] 2003 decyzje nr [...] i nr [...] uchylające w całości decyzje z dnia [...] października 2000 r. stwierdzające nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1994 i 1995 r. Na skutek wydanych decyzji w obiegu prawnym pozostały decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] 1998 r. (nr [...] dotycząca roku 1994 i nr [...] dotycząca roku 1995) odmawiające stwierdzenia nadpłaty za wskazane lata. W związku z tym zwrócona w 2000 r. nadpłata za 1994 r. w kwocie [...] wraz z odsetkami w wysokości [...] zł oraz za rok 1995 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł stała się zaległością podatkową. Obie decyzje wyżej wymienione są ostateczne, bowiem Izba Skarbowa, decyzjami z dnia [...] 2003 r. nr [...] i nr [...] utrzymała je w mocy w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji z dnia [...] października 2000 r. stwierdzających nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1994 i 1995 r. Zatem w obrocie prawnym pozostały decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty na rzecz skarżącej spółki, a tym samym kwoty zwrócone skarżącej spółce w 2000 r. są zaległością podatkową w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Oznacza to, zgodnie z art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, że w momencie złożenia deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002 r., tj. w dniu [...] 2002 r. i żądania w niej zwrotu bezpośredniego nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ten miesiąc istniała zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób prawnych skarżącej spółki za lata 1994 i 1995 o czym skarżąca mogła powziąć wiadomość w dniu 5 kwietnia 2002 r., tj. w dniu oddalenia jej skargi przez Sąd Najwyższy w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty, co bezzasadnie skarżąca kwestionuje w skardze. Zgodnie z art. 75§1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., nadpłata podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W dniu złożenia deklaracji podatkowej, tj. [...] 2002 r. kwota nadwyżki została więc z urzędu zaliczona na poczet zaległości podatkowej i późniejsze wydanie zaskarżonego postanowienia stwierdziło jedynie zaistnienie tego faktu. Należy również podkreślić, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu [...] 2003 r. organy podatkowe nie miały podstaw, by kwestionować fakt istnienia zaległości podatkowej, tym bardziej, że obowiązywały już wówczas decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2003 r., uchylające decyzje stwierdzające nadpłatę z dnia [...] października 2000 r., a także utrzymujące je w mocy w tym zakresie decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] 2003 r. Z powyższego wynika, że organy podatkowe zasadnie zaliczyły kwotę nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad należnym na poczet zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych, powstałych w 2000 r. na skutek niezasadnego zwrotu nieistniejącej nadpłaty podatkowej. Zaskarżone postanowienie, dotyczące sposobu zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, jest zatem zgodne z obowiązującym w dniu jego wydania prawem. Organy podatkowe właściwie zastosowały art. 76§1 w zw. z art. 76b Ordynacji podatkowej. Ponadto w związku z tym, że kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nie pokrywała kwoty zaległości wraz z jej oprocentowaniem, kwotę nadwyżki organy podatkowe zaliczyły, na mocy art. 55 § 2 i art. 62§1 w zw. z art. 76a i 76b Ordynacji podatkowej, proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz jej oprocentowania w takim stosunku, w jakim w dniu zaliczenia kwoty te pozostawały względem siebie. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/M. Skwierzyńska uk