I SA/Po 159/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty wynikającej z roszczenia o zwrot udziału z tytułu podziału majątku zlikwidowanej spółki postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. D. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie określenia nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty wynikającej z roszczenia o zwrot udziału z tytułu podziału majątku zlikwidowanej spółki. W petitum skargi skarżący zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Jako podstawę prawną tego wniosku wskazał przepis art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 159/14, tut. Sąd odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W argumentacji tego rozstrzygnięcia wskazano m.in., że wobec zaniechania przez skarżącego wyczerpującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, przejawiającego się nieprzedłożeniem stosownych dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej, Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny wniosku. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. wniosek oddalił. Kwestionując powyższe postanowienie w zażaleniu z dnia 9 kwietnia 2014 r. skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarżący nie wykazał, że brak wstrzymania decyzji może wyrządzić mu znaczna szkodę. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 713/14, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu. W motywach rozstrzygnięcia NSA stwierdził, że w sytuacji, gdy w podstawie prawnej wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności wnioskodawca wskazał art. 61 § 2 P.p.s.a. wniosek podlega rozpoznaniu przez organ. Rozpoznanie wniosku przez sąd w takiej sytuacji jest możliwe po wezwaniu strony do wypowiedzenia się, czy popiera ten wniosek przed sądem, a jeśli tak - do uzupełnienia wniosku o wskazanie prawidłowej podstawy prawnej przez powołanie się na jedną z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe wytyczne, WSA w Poznaniu zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia w terminie 7 dni, czy popiera przed sądem wniosek dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, a jeśli tak – to aby uzupełnił ten wniosek poprzez podanie na jakiej ustawowej przesłance go opiera oraz go uzasadnił, pod rygorem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na powyższe, skarżący w piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. poinformował, że popiera swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 61 § 3 P.p.s.a. i podniósł, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca podkreślił, że urząd skarbowy dysponuje wykazem jego nieruchomości i obawia się, że mogą one zostać sprzedane w drodze egzekucji, co będzie dla niego stanowiło nieodwracalna szkodę. Skarżący wskazał przy tym, że występował do urzędu o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, aby uzyskać kredyt hipoteczny, jednakże dostał odpowiedź odmowną ze względu na toczące się postępowanie. Dodatkowo skarżący podniósł, że jako przedsiębiorca boryka się z problemami finansowymi z powodu nieuregulowania należności przez jego kontrahentów (m.in. firmę "A."), które to należności są aktualnie egzekwowane przez Komornika Sądowego. Zaznaczył, ze od każdej z kwot wskazanej w nakazie zapłaty, po upływie 150 dni, występował do urzędu skarbowego o zwrot podatku VAT. Ponadto wnioskodawca wskazał, że zatrudnia dwie osoby, a wszczęcie egzekucji spowoduje zablokowanie jego przedsiębiorstwa, co z kolei spowoduje brak środków na wypłaty dla pracowników (w tym dłużnika alimentacyjnego) oraz środków niezbędnych dla rodziny wnioskodawcy. Stwierdził także, że egzekucja tak dużej kwoty ([...] zł) pociągnie za sobą brak środków na bieżącą działalność jego firmy. Podkreślił przy tym, że w dniu 2 sierpnia 2014 r. podpisał z Firmą "B." z [...] kontrakt na dostawę kruszywa, a jego realizacja zapewni skarżącemu dodatkowy dochód, który umożliwi wcześniejsze spłacenie zajętych wierzytelności. Skarżący podniósł również, że w lutym 2014 r. złożył w Banku [...] dyspozycję stałego zlecenia, na mocy którego bank przelewa na rachunek Urzędu Skarbowego w [...] każdego miesiąca kwotę [...] zł tytułem uiszczenia powstałej zaległości. Łączna kwota dokonanych przez skarżącego na rachunek bankowy urzędu wpłat na dzień 2 sierpnia 2014 r. wyniosła [...] zł. Do wniosku skarżący dołączył wydruki z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank [...] potwierdzające dokonane przelewy na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w [...] oraz kopię Umowy prowizji z dnia 2 sierpnia 2014 r. zawartą w [...] pomiędzy J. M. a skarżącym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi na decyzję (postanowienie) organ, który wydał decyzję (postanowienie), może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (por. art. 61 § 2 P.p.s.a.). Jednakże art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja czy postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. W świetle ugruntowanego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego m.in. w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (rozumiane także jako przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech – tak NSA w postanowieniach: z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 322/13, LEX nr 1320757 i z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 412/13, LEX nr 1319092). Badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd rozważył wszelkie okoliczności sprawy, mając przede wszystkim na uwadze cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, mianowicie tymczasowe wstrzymanie działań m. in. egzekucyjnych organu administracji, do czasu wydania przez sąd administracyjny wyroku w sprawie. Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, albowiem wykonanie zaskarżonego postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej przez D. W. wierzytelności zobowiązanego J. Ł. wynikającej z roszczenia o zwrot udziału z tytułu podziału majątku zlikwidowanej spółki "X." Sp. z o.o. w organizacji na kwotę [...] zł, na obecnym etapie, może spowodować wyrządzenie skarżącemu znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie prowadzenia jemu działalności gospodarczej, a co za tym idzie konieczność zwolnienia zatrudnionych pracowników i brak możliwości pozyskania dochodów, z których skarżący aktywnie spłaca kwotę określoną w zaskarżonym akcie. Za uwzględnieniem złożonego wniosku, w ocenie Sądu, przemawia także fakt, że skarżący systematycznie spłaca kwotę wynikającą z zaskarżonego aktu, a także wydanie na jego rzecz przez Sąd Rejonowy w [...] oraz Sąd Okręgowy w [...], 6 nakazów zapłaty w postępowaniu nakazowym, na mocy których pozwane przez D. W. osoby zostały zobowiązane do zapłacenia jemu wysokich kwot pieniędzy (od [...] zł do [...] zł, por. k. 40 – k. 45 akt sąd.). Na marginesie należy jednak podkreślić, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak sentencji.