I SA/Po 1597/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi względem A. C. (dalej także jako: zobowiązany lub skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie czterech tytułów wykonawczych z dnia 12 października 2015 r., o nr od [...] do [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta A. i obejmujących zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W toku powyższego postępowania egzekucyjnego A. C., na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 poz. 1619 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), zgłosił zarzut błędnego uznania go za osobę zobowiązaną. Prezydent Miasta A. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym m.in. na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a., stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w 2013 r. prowadził wobec zobowiązanego postępowanie administracyjne celem ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 lipca 2013 r. Stwierdzono bowiem, że zobowiązany jest właścicielem nieruchomości położonej w A. przy ul. [...] i, pomimo wezwania, nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W toku postępowania, w dniu 23 października 2013 r., pracownik Straży Miejskiej, na podstawie informacji udzielonej przez sąsiadkę zobowiązanego, ustalił, że ww. nieruchomość zamieszkują 4 osoby. Dwukrotna próba przeprowadzenia oględzin nieruchomości nie powiodła się. Zobowiązany, prawidłowo powiadomiony o terminie oględzin, nie stawił się, natomiast jego żona nie wyraziła zgody na wejście pracowników organu I instancji na teren nieruchomości oraz odmówiła udzielania odpowiedzi na zadawane jej pytania. Jednocześnie organ stwierdził, że na podstawie innych dowodów, ustalił, iż przedmiotową nieruchomość zamieszkują 2 osoby. W rezultacie powyższych ustaleń Prezydent Miasta A. decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł od 1 lipca 2013 r. Decyzja ta, z uwagi na jej niezaskarżenie, stała się prawomocna, a następnie, na mocy decyzji z dnia [...] r., została ona zmieniona poprzez zmianę okresu od lipca 2013 do czerwca 2014 r. Ponadto organ I instancji, powołując się na przepis art. 6m § 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm. - w skrócie: "u.u.p.c.g."), stwierdził, że "właściciel pomimo ciążącego na nim obowiązku zaniechał złożenia nowej deklaracji i w roku 2015 dokonano odpisu z urzędu opłaty od sierpnia 2014 r., ponieważ dnia 11.05.2015 r. Straż Miejska na podstawie rozmowy z sąsiadką zawiadomiła, iż nieruchomość jest niezamieszkała." W konkluzji rozstrzygnięcia podniesiono, że zobowiązany był stroną postępowania administracyjnego, odbierał osobiście wszelką korespondencje, od wydanych decyzji nie złożył odwołań, zaniechał składania deklaracji w celu zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Upomnienia wzywające do uregulowania należności odbierał osobiście za wyjątkiem ostatniego, które zostało awizowane. Ponadto stwierdzono, że zobowiązany w toku postępowania nie wnosił zażaleń od postanowień, ani odwołań do wydanych decyzji, w wyniku czego decyzje z dnia [...] r. i [...] r. stały się ostateczne i jako takie podlegają wykonaniu. W zażaleniu z dnia [...] r. skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i zażądał odstąpienia od czynności egzekucyjnych, ponownie podnosząc zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 u.p.e.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zacytował przepisy art. 29 § 1, art. 33 i art. 59 § 1 u.p.e.a., a następnie stwierdził, że podjęta przez organ egzekucja jest dopuszczalna, zaś tytuł wykonawczy stanowiący podstawę wszczętego postępowania egzekucyjnego spełnia wszelkie wymogi z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Wobec tego SKO uznało, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w nim zarzuty dotyczą wyłącznie zasadności i wymagalności obowiązku objętego prawidłowym tytułem wykonawczym. Jednocześnie SKO zaznaczyło, że sformułowane w zażaleniu zarzuty nie mogą być przedmiotem analizy na tym etapie sprawy, albowiem sprzeciwia się temu art. 34 § 1a u.p.e.a. W skardze z dnia [...] r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. C. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia SKO w K.. W argumentacji skargi wskazał, że od grudnia 2011 r. jedynym właścicielem nieruchomości położonej w A. przy ul. [...], jest jego była żona Z. C.. Jednocześnie skarżący podniósł, że ok. maja 2012 r. wymeldował się spod ww. adresu. W tym kontekście zwrócił uwagę, że roszczenia Prezydenta Miasta A. dotyczą okresu późniejszego, kiedy to skarżący, ani nie mieszkał, ani nie był właścicielem ww. nieruchomości. Z powyższego wywiódł, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń co do osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i zażądał unieważnienia czterech tytułów wykonawczych z dnia 12 października 2015 r. o nr od [...] do [...] wystawionych przez Prezydenta Miasta A.. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest zasadność zastosowania w sprawie przez wierzyciela art. 34 § 1a u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przepis ten pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, a jego celem jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 września 2016 r., I SA/Bk 591/16, i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2016 r., VIII SA/Wa 966/15; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., II FSK 3958/14; dostępne na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu przepis ten nie znajdzie zastosowania w bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy, albowiem zgłoszony przez skarżącego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a) i związana z tym kwestia, czy skarżący winien być adresatem decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie była badana w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta A.. O ile nie budzi wątpliwości bezsporny fakt, że skarżący brał czynny udział w tym postępowaniu, o tyle analiza stanowiska skarżącego w tamtym postępowaniu oraz uzasadnienie decyzji określającej z dnia [...] r., pozwalają wnioskować, że okoliczność przejścia prawa własności przedmiotowej nieruchomości na żonę skarżącego w grudniu 2011 roku, w ogóle nie była badana w tamtym postępowaniu. Okoliczności te po raz pierwszy skarżący podniósł w toku postępowania egzekucyjnego. Zgłoszony przez skarżącego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego powinien być zatem merytorycznie rozpoznany przez organ egzekucyjny. Na marginesie zauważyć należy, że podniesie tego zarzutu nie może zmierzać do ustalenia osoby zobowiązanego, gdyż działanie takie zmierzałoby do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut co do osoby zobowiązanego powinien dotyczyć jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r., III SA/Po 1002/15, LEX nr 2087454). Zarzuty przysługujące zobowiązanemu w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być natomiast wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2015 r., II FSK 1553/13, LEX nr 1783585). Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.).