I SA/Po 1602/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-07-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Gabriela Gorzan, NSA Sylwia Zapalska, NSA Janusz Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który korzystał z odliczeń mieszkaniowych z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej i wydatkował te oszczędności zgodnie z celem systematycznego oszczędzania, jest obowiązany do pomniejszenia kwoty przysługującego w danym roku podatkowym odliczenia z tytułu wydatków mieszkaniowych o kwoty uprzednio odliczone z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej, i w jaki sposób?
Ratio decidendi
Podatnik, który korzystał z odliczeń mieszkaniowych z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej i wydatkował te oszczędności zgodnie z celem systematycznego oszczędzania, jest obowiązany pomniejszyć kwotę przysługującego w danym roku podatkowym odliczenia z tytułu wydatków mieszkaniowych o kwoty uprzednio odliczone z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej. Odliczenie 30% stosuje się do kwoty gromadzonej w kasie mieszkaniowej, a do pozostałej części wydatków mieszkaniowych, zgromadzonej w inny sposób, stosuje się odliczenie 19%. Łączna kwota odliczeń nie może przekroczyć limitu określonego w ustawie.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli zeznanie podatkowe PIT-37 za 2000 rok, odliczając kwotę z tytułu wydatków poniesionych na wkład budowlany. Po złożeniu korekty zeznania, domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym. Urząd Skarbowy określił zobowiązanie podatkowe, odmawiając uwzględnienia korekty i stosując odliczenie w mniejszej wysokości. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że podatnik nie może dwukrotnie korzystać z ulgi mieszkaniowej z tytułu wydatkowania tych samych środków. Skarżący zaskarżyli obie decyzje, zarzucając naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 125,50 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) NSA Janusz Ruszyński Protokolant archiw. Maciej Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2004 r. sprawy ze skargi E. i R. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 2. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 125,50 zł (sto dwadzieścia pięć 50/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. /-/J.Ruszyński /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska L E. i R. B. w dniu [...] marca 2001 r. złożyli zeznanie podatkowe PIT-37 za 2000 rok w którym odliczyli od podatku kwotę [...] zł z tytułu wydatków poniesionych na wkład budowlany w wysokości [...] zł w tym kwota [...] zł stanowiła wpłaty z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej i w konsekwencji poczynionych odliczeń - wykazali nadpłatę w wysokości [...] zł. W dniu [...] stycznia 2002 r. E. i R. B. powołując zaświadczenie Spółdzielni Mieszkaniowej "A" o ostatecznym koszcie budowy złożyli korektę powyższego zeznania i wykazali odliczenie z tytułu wydatków mieszkaniowych w kwocie [...] zł, oraz domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] określił E. i R. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...] zł, zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz odsetki w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wyraził pogląd, że wydatki odliczone z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej w łącznej kwocie [...] zł w całości zostały przeznaczone na wkład budowlany do Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Przysługujące odliczenie w kwocie [...] zł tj. 19 % z [...] zł należy pomniejszyć o odliczenie dokonane z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej tj. w kwocie [...] zł, a nie jak podatnicy wykazali w zeznaniu pierwotnym pomniejszając o [...] zł i do odliczenia w 2000 roku pozostaje kwota [...] zł. Urząd Skarbowy przedstawiając powyższy sposób obliczenia ulgi budowlanej odmówił stwierdzenia nadpłaty w wysokości wyższej niż wynikająca z zeznania PIT-37 z dnia [...] marca 2001 r., a tym samym odmówił uznania złożonej w dniu [...] stycznia 2002 r. korekty zeznania za 2000 r. i określił zaległość podatkową w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji małżonkowie B. wnieśli odwołanie, w którym przedstawili swój sposób obliczenia ulgi i domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji organu I Instancji. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że wydatki na zakup mieszkania do wysokości gromadzonych środków w kasie mieszkaniowej powinny korzystać z ulgi 30 %. a nie 19 %, ponieważ został zachowany warunek zgodnie z którym środki te były gromadzone. Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione przez Izbę Skarbową , która decyzją z [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i wyraziła następujący pogląd prawny. Z literalnego brzmienia art. 27a ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z poźn.zm.) wynika, że podatnik który wycofane oszczędności z kasy mieszkaniowej wydatkował zgodnie z celami systematycznego oszczędzania jest obowiązany pomniejszyć kwotę przysługującego w danym roku podatkowym odliczenia z tytułu poniesienia wydatków mieszkaniowych obliczoną zgodnie z ust. 3 art. 27a, o kwoty uprzednio dokonanych odliczeń z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej. Z konstrukcji tych przepisów wynika, że intencją ustawodawcy było wyeliminowanie możliwości dwukrotnego korzystania z ulgi mieszkaniowej z tytułu wydatkowania tych samych środków - najpierw wniesionych do kasy mieszkaniowej (ulga 30 %) a następnie wycofanych i wydatkowanych na budowę budynku mieszkalnego (ulga 19 %). Podatnikom zgodnie z art. 27a ust. 12 cyt. ustawy przysługuje odliczenie z tytułu poniesionych wydatków mieszkaniowych w kwocie [...] zł pomniejszonych o kwotę [...] zł uprzednio odliczoną z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej. W związku z tym w 2000 r. podatnikom przysługuje ulga w wysokości różnicy pomiędzy kwotą przysługującego odliczenia, a kwotą pomniejszenia z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej tj. w kwocie [...] zł, co mieści się w limicie ustalonym za ten rok. Powyższą decyzję zaskarżyli E. i R. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego art. 27a ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i domagali się uchylenia obu decyzji I i II instancji. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że cytowany art. 27a ust. 12 nie pozbawia oszczędzających w kasie mieszkaniowej praw nabytych do 30 % ulgi, a jedynie zapobiega dwukrotnemu korzystaniu z ulgi mieszkaniowej z tytułu wydatkowania tych samych środków - najpierw wniesionych do kasy mieszkaniowej, a następnie wycofanych i wydatkowanych na cele określone w art. 27a ust. 1, pkt 1 ustawy, czyli wydatki na zakup mieszkania w części pochodzącej ze środków wycofanych z kasy mieszkaniowej korzystają z 30 % ulgi, a w pozostałej części z 19 % ulgi. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Wniesiona skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do wykładni art. 27a ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., a w szczególności do kwestii czy podatnik, który korzystał z odliczeń mieszkaniowych z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej i wydatkował te oszczędności zgodnie z celem systematycznego oszczędzania, jest obowiązany do pomniejszenia kwoty przysługującego w danym roku podatkowym odliczenia z tytułu wydatków mieszkaniowych o kwoty uprzednio odliczone z tytułu oszczędzania w kasie mieszkaniowej i w jaki sposób. Niesporne w sprawie jest, że skarżący w latach 1996-1999 korzystali z odliczeń mieszkaniowych, z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej (wpłaty wyniosły [...] zł), i wykorzystali limit ulg w wysokości [...] zł oraz, że wniesiony wkład budowlany do Spółdzielni Mieszkaniowej z tytułu nabycia lokalu ostatecznie wyniósł [...] zł. W analizowanej sprawie art. 27a ust. 12 o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. nakazywał pomniejszyć kwotę stanowiącą 19 % wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej o odliczenia z których podatnik skorzystał z tytułu oszczędności zgromadzonych w banku prowadzącym kasę mieszkaniową. Tę czynność matematyczną należy wykonać w pierwszej kolejności. Oznacza to, że podatnik stosuje 30 % odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych w stosunku do kwoty gromadzonej w kasie mieszkaniowej, natomiast w stosunku do pozostałej części kwoty przeznaczonej na cele mieszkaniowe, zgromadzonej przez podatnika w inny sposób niż systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej, ma on możliwość stosowania odliczenia w wysokości 19 % poniesionych wydatku przewidzianego w ramach dużej ulgi budowlanej. Duża ulga budowlana zostanie zastosowana do tej części wydatków, które stanowią nadwyżkę ponad kwotę oszczędności odliczonych w latach systematycznego oszczędzania w kasie mieszkaniowej. Łączna kwota odliczeń nie może jednak przekroczyć limitu określonego w art. 27a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku. Pogląd taki został zaprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 10 lipca 2002 r. w sprawie III SA 2142/01 i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie I SA/Po 670/02, które to poglądy Sąd orzekając w tej sprawie w pełni podziela. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za uzasadnioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonych decyzji podatkowych Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), a postanowienie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisami wprowadzającymi tę ustawę. /-/J.Ruszyński /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło