I SA/Po 1640/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A w likwidacji z siedzibą w [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2017r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2016 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu w dniu [...] grudnia 2016r. S. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego na formularzu oświadczenia wynika, że wobec spółki jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, nadto Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwałą podjętą w dniu [...] września 2016 r. zdecydowało o rozwiązaniu spółki i otwarciu jej likwidacji. Ogłoszeniem opublikowanym w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu [...] października 2016 r. wezwano wierzycieli spółki do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia publikacji. Wobec powyższego do lutego 2017 r. będzie trwała inwentaryzacja zobowiązań, należności i innych roszczeń spółki – w tym okresie likwidator nie może swobodnie dysponować majątkiem. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, spółka nie podała czy posiada środki trwałe, zysk wg [...] za 2015 r. wynosi [...] zł, spółka nie podała czy posiada rachunki bankowe. Pismem z [...] lutego 2017 r. zobowiązano spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń, w tym odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2014 i 2015 r. złożonych przez skarżącą spółkę, podania w jakiej wysokości skarżąca w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. i w styczniu 2017 r. uzyskała przychody i w jakiej wysokości poniosła koszty uzyskania przychodów, złożenia raportów kasowych za okres od [...] stycznia 2016 r. do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożenia odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy, złożenia wyciągów z wszystkich rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych należących do strony skarżącej za ostatnie sześć miesięcy, podania czy spółka zatrudnia pracowników, jeżeli tak to ilu i w jakiej wysokości wypłaca miesięczne wynagrodzenia, wskazania posiadanych przez spółkę udziałów w innych podmiotach, wskazania posiadanych przez spółkę nieruchomości i tytułu prawnego do nich, złożenia zestawienia aktualnych wierzytelności i zobowiązań spółki wobec osób trzecich, w tym należności i zobowiązań podatkowych, złożenia informacji o toczących się wobec spółki postępowaniach egzekucyjnych, podania jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki, podania czy spółka zwróciła się do udziałowca z żądaniem uiszczenia dopłat, które zostałyby przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, przedstawienia dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od udziałowca dopłat (np. zeznań rocznych podatkowych, oświadczeń o uzyskiwanych miesięcznych dochodach – w jakiej wysokości, z jakiego tytułu, oświadczeń o posiadanym majątku, złożenie wyciągów z rachunków bankowych). W piśmie wskazano 14-dniowy termin do wykonania wezwania oraz zawarto pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści będzie skutkowało rozpatrzeniem wniosku w oparciu o złożone oświadczenia i dokumenty. W wyznaczonym terminie spółka nie nadesłała żadnych dokumentów. Postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. referendarz sądowy WSA w Poznaniu odmówił ww. spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy miał na względzie w szczególności fakt, że spółka nie zastosowała się do wezwania tzn. nie nadesłała żadnych dokumentów ani dodatkowych wyjaśnień. W ustawowym terminie strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku podniosła, że przyczyną braku możliwości udzielenia w terminie odpowiedzi na wezwanie Sądu są zmiany organizacyjne, będące następstwem postawienia Spółki w stan likwidacji. W Spółce prowadzona jest inwentaryzacja majątku, należności oraz zobowiązań i w konsekwencji Spółka nie może swobodnie dysponować swoimi aktywami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu [por.: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 - komentarz do art. 260 P.p.s.a, Legalis]. W myśl z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użycie w przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przytoczyć i udokumentować okoliczności wskazane w tym przepisie, tj. wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. Rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonywana jest ocena, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązkiem strony jest przedstawienie okoliczności aktualnych, bo tylko takie mogą być przedmiotem oceny i podstawą uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. spółkę zobowiązano do przedstawienia szeregu oświadczeń i dokumentów, które pozwoliłyby w sposób wyczerpujący ocenić jej sytuację finansową i majątkową. Spółka nie zastosowała się do wezwania i nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów czy oświadczeń. Przy czym w treści wezwania została pouczona o konsekwencjach niewykonania zobowiązania. Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 58/15, czy też postanowienie tego Sądu z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 959/14 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Ponadto należy wskazać, że w oparciu o przedłożony formularz i wynikające z niego informacje nie można uznać, że spółka spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Skarżąca we wniosku ograniczyła się do podania wartości kapitału zakładowego i uzyskanego dochodu wg CIT-8 za 2015r. Złożonych przez siebie oświadczeń nie potwierdziła żadnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jej trudną sytuację majątkową. Pomimo skierowanego do niej wezwania skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. Dodatkowych informacji nie zawiera także sprzeciw wniesiony przez skarżącą, do którego nie dołączono żadnych dokumentów. Sąd nie ma zatem materiału dowodowego, na podstawie którego mógłby ocenić stan finansowy i możliwości płatnicze skarżącej. Złożone zaś przez skarżącą oświadczenia nie są wystarczające, aby orzec o przyznaniu jej prawa pomocy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.