I SA/Po 1730/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-06-25
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Stanisław Małek, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane nierzetelnymi lub fikcyjnymi fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Ciężar dowodu poniesienia faktycznego wydatku spoczywa na podatniku, a sama faktura, zwłaszcza podważona co do swojej autentyczności, nie stanowi wystarczającego dowodu poniesienia kosztu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła podatnikom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami, które zostały uznane za nierzetelne lub fikcyjne, ponieważ rzekomi wystawcy faktur zaprzeczyli dokonaniu transakcji z podatnikiem. Podatnicy w skardze do WSA zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego zebrania materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska(spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008r. sprawy ze skargi K i W M na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004 oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...], nr [...], działając m.in. na podstawie art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. - zwanej dalej: u.p.d.o.f.) oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej w skrócie: O.p.), określił W i K M wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że K i W M złożyli w Urzędzie Skarbowym wspólne zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...] - PIT-36, w którym wykazali przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...], koszty jego uzyskania w wysokości [...] oraz dochód w wysokości [...]. Dochód ten został uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie skupu odpadowych tłuszczy zwierzęcych, przetapiania tłuszczy na tłuszcze techniczne i ich sprzedaży, pod firmą A WM. W wyniku ustaleń kontroli podatkowej i postępowania podatkowego uznano, że księga przychodów i rozchodów za [...] rok jest nierzetelna w zakresie kosztów uzyskania przychodów. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że koszty zostały zawyżone o kwotę [...], na skutek zakwestionowania dokumentów zakupu łoju wołowego, a mianowicie: [...] faktur - na łączną kwotę [...], na których jako wystawca widnieje B sp. z o.o., [...] faktur - na łączną kwotę netto [...], na których jako wystawca widnieje C s.c. oraz [...] faktur - na łączną kwotę [...] netto, na których widnieje jako wystawca firma D K M. Odnośnie powyższych kontrahentów organ ustalił, że podmiot o nazwie B sp. z o.o. nie istnieje. Natomiast, działająca pod wskazanym na fakturach adresem firma o podobnej nazwie – E sp. z o.o. jest w likwidacji i w [...] nie zawierała żadnych transakcji z firmą A W M. Z oświadczenia C s.c. wynika, że firma ta nigdy nie przeprowadzała transakcji handlowych z A W M. KM D oświadczył, że nie zna W M i nigdy nie dokonywał sprzedaży łoju wołowego na rzecz jego firmy. Nadto, w wyniku kontroli ustalono, że brak jest w dokumentach źródłowych z [...] roku tego podmiotu i brak jest jakichkolwiek transakcji sprzedaży do firmy A.
Naczelnik Urzędu Skarbowego zakwestionował również zaliczenie w ciężar kosztów uzyskania przychodów [...] faktur na zakup oleju napędowego, tj. fakturę z dnia [...], nr [...], na której jako wystawca widnieje F A I (kwota netto [...]), gdyż I oświadczył, iż od [...] do[...] nie wystawiał i nie podpisywał żadnych faktur, nie wie kto mógł sfałszować dowody sprzedaży; oraz fakturę z dnia [...], nr [...], na której jako wystawca widnieje G RMR, ponieważ ten ostatni oświadczył, iż w okresie od [...] do [...] podpisał faktury VAT na zakup paliwa dla [...] różnych podmiotów i były one fikcyjne, tj. nie dokumentowały dokonywania faktycznej sprzedaży.
Organ pierwszej instancji wskazał, że dysponował niezbędnymi danymi do obliczenia rzeczywistej wartości podstawy opodatkowania i na podstawie art. 23 § 2 O.p. odstąpił od określenia tej podstawy w drodze oszacowania. W związku z powyższym organ podatkowy określił prawidłową wysokość przychodów podatkowych na kwotę [...], a kosztów podatkowych na kwotę [...]. Wysokość zobowiązania podatkowego za [...] została określona w decyzji w wysokości [...].
Odwołując się od powyższej decyzji pełnomocnik stron zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 i art. 24a u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że przesłanką potraktowania wydatku jako kosztu w rozumieniu ustawy jest właściwe udokumentowanie tego wydatku wyłącznie przez dowód księgowy oraz naruszenie prawa procesowego, tj. przepisu art. 122 O.p. poprzez niezbadanie czy transakcje zakupu będące przedmiotem postępowania miały rzeczywiście miejsce. Zdaniem odwołujących się błędnie ustalono również stan faktyczny poprzez przyjęcie, że transakcje objęte badaniem nie miały miejsca.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że czynności kontrolne i postępowanie podatkowe prowadzone przez organ pierwszej instancji wykazały, że autentyczność zakwestionowanych faktur nie została potwierdzona przez podmioty widniejące jako ich wystawcy. Organ drugiej instancji włączył do akt postępowania podatkowego odpisy dwóch aktów oskarżenia przeciwko W M, sygn. akt [...] oraz sygn. akt [...], w których jest on oskarżony o popełnienie czynów zabronionych z art. 270 § 1 K.k., polegających na posłużeniu się podrobionymi fakturami VAT, które w niniejszej sprawie zostały zakwestionowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 22 ust. 1 i art. 24a u.p.d.o.f. organ odwoławczy wskazał, że kosztem uzyskania przychodu są wydatki, które rzeczywiście zostały poniesione przez podatnika (mają charakter ostateczny, definitywny). Zatem nie wadliwość faktur, ale ich nierzetelność była podstawą nie uznania w tej części podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako dowodu w postępowaniu podatkowym. Organ podkreślił także, że strony postępowania nie dostarczyły, ani nie wskazały na żadne dowody, które mogłyby wykazać, że przedmiotowe transakcje miały miejsce w rzeczywistości.
Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu dotyczących ilości sprzedanego przez W M tłuszczu technicznego, na podstawie faktur oraz niesprzedanego towaru, na podstawie spisu z natury z dnia [...], a także opinii biegłego na okoliczność ilości słoniny koniecznej do wyprodukowania ilości tłuszczu technicznego objętego wskazanymi fakturami sprzedaży przy uwzględnieniu technologii produkcji wykorzystywanej przez W M w [...] oraz cen słoniny w [...]. Organ uznał bowiem, że dowody te nie mają wpływu na wynik sprawy, a ich przeprowadzenie oznaczałby szacowanie w tym zakresie kosztów uzyskania przychodów, co w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy, prowadziłoby do zalegalizowania w obrocie gospodarczym towarów niewiadomego pochodzenia.
K i W M, reprezentowani przez adwokata K S, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie decyzji organu drugiej instancji. Skarżący w części powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu w postaci naruszenia przepisów prawa materialnego art. 22 ust. 1, art. 24a i art. 24b u.p.d.o.f. oraz norm proceduralnych art. 120, art. 121, art. 124, art. 210, a także art. 23 § 2 O.p. Uzasadniając skargę skarżący podnieśli, że przesłanką potraktowania wydatku jako kosztu uzyskania przychodów nie może być tylko właściwe udokumentowanie tego wydatku przez dowód księgowy i stosownie do zapisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia księgi przychodów i rozchodów - zakwestionowane przez organy podatkowe koszty nie muszą być dokumentowane fakturą VAT. Naruszenie art. 210 O.p. polega, zdaniem stron skarżących, na nie ustosunkowaniu się przez organy podatkowe do twierdzenia stron dotyczącego wadliwości faktury VAT, na podstawie których podatnik zaliczył kwoty widniejące na nich w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem autora skargi przepis art. 210 O.p. został naruszony również poprzez brak uzasadnienia przesłanek zastosowania przez organ podatkowy art. 23 § 2 O.p. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zawartej w art. 122 O.p., ma polegać na odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez strony dowodów. W ocenie autora skargi dowód z enumeratywnie wymienionych faktur sprzedaży, spisu z natury i opinii biegłego z zakresu przetwórstwa zwierzęcego miał wykazać jaką ilość słoniny podatnik zakupił w [...], by móc wyprodukować taką ilość tłuszczu technicznego, jaka została sprzedana bądź uwzględniona w spisie z natury. Pominięcie tego dowodu oznacza, w ocenie stron skarżących, że nie został zebrany pełen materiał dowodowy w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, akcentując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że transakcje objęte zakwestionowanymi fakturami nie miały miejsca w rzeczywistości, gdyż rzekomi wystawcy stwierdzili, że nie dokonywali transakcji z firmą podatnika, a dokonanych w tym zakresie ustaleń skarżący nie podważyli i nie wskazali od jakich podmiotów nabyli ewentualnie towar.
Organ odwoławczy podał, że na podatniku ciążył obowiązek wykazania, iż poniósł wydatki, które można zaliczyć w ciężar kosztów i powołał się na orzecznictwo, z którego wynika, że jeżeli podatnik zamierzał zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów także kwoty objęte zakwestionowanymi przez organy podatkowe (fikcyjnymi) fakturami, to ciężar dowodu poniesienia faktycznego wydatkowania przezeń tych kwot w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w danym roku podatkowym spoczywał właśnie na podatniku (zob. wyrok SN z dnia 18 grudnia 2003 r., sygn. akt: III RN 136/02, Lex nr 84249). Dowodzenie to jednak, według organu odwoławczego, nie może oznaczać obowiązku szacowania, do czego sprowadziłoby się przeprowadzenie wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Szacowanie nie zmierza bowiem do ustalenia stanu rzeczywistego, ale do jego uprawdopodobnienia. Podstawą do szacowania (art. 24b O.p.) jest odrzucenie księgi jako dowodu w postępowaniu podatkowym, tymczasem w niniejszej sprawie wystarczającym było pominięcie nierzetelnych (fikcyjnych) faktur. Organ odwoławczy wskazał, że możliwe jest odstąpienie od oszacowania podstawy opodatkowania, jeżeli pozostałe dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami zebranymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących oświadczył, że skarga dotyczy nieprawidłowych ustaleń odnośnie faktur zakupu łoju wołowego, tym samym nie zakwestionuje ustaleń organu co do nabycia oleju napędowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., Sąd bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 P.p.s.a.).
Do takich naruszeń prawa materialnego, ani procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło.
Organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - zwanej dalej: u.p.d.o.f, że wydatki zaewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej przez A W M, na podstawie nierzetelnych faktur VAT wystawionych przez firmy: B sp. z o.o., C s.c., D K, F AI i G RMR, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, wszechstronnie rozpatrzonym oraz poddanym logicznej i poprawnej ocenie.
Powołana powyżej u.p.d.o.f., statuując w art. 3 obowiązek podatkowy w tym podatku ciążący na każdej osobie fizycznej, w dalszych przepisach definiuje pojęcie dochodu oraz wszystkie pozostałe elementy konstrukcyjne powstającego z mocy prawa zobowiązania i zasady jego wykonywania. Dla zapewnienia prawidłowości wykonywania zobowiązań artykułem 24a u.p.d.o.f. nałożono na podatników obowiązek prowadzenia odpowiednich urządzeń księgowych, tj. podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo ksiąg rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy oraz ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, w których należy uwzględniać informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych, zgodnie ze stosowanymi przepisami ustawy.
W tym miejscu należy podkreślić, że każdy zapis w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za rok [...] powinien być dokonany zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 ze zm.), co do określonych w tym rozporządzeniu wymogów formalnych dokumentów, a przede wszystkim zgodnie z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych, co nadaje tym dokumentom walor materialnej rzetelności. Wszystkie zapisy podlegają zaś ocenie z punktu widzenia przepisów u.p.d.o.f., definiujących pojęcia przychodów z działalności gospodarczej i kosztów uzyskania przychodu.
Prawo podatnika do zaliczenia danego wydatku jako kosztu, nie wynika z samego faktu posiadania faktury, w szczególności fikcyjnej czy podrobionej, lecz z faktu nabycia towaru bądź usługi, czyli bezspornego poniesienia wydatku. Obrót towarem udokumentowany fakturą jest zdarzeniem gospodarczym o skutkach podatkowych. Natomiast nie jest nim dostarczanie, czy wymiana samych dokumentów. Sankcjonowanie takich sytuacji prowadziłoby w konsekwencji do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na rzeczywistym obrocie towarowym, lecz wyłącznie na treści przedstawionych przez podatnika dokumentach prywatnych.
W świetle prawidłowych ustaleń organów podatkowych niezasadny jest więc zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 122 O.p.), oparty jedynie na twierdzeniu, że skarżący rzeczywiście nabył towary wymienione w fakturach, bez wskazania faktycznych kontrahentów. Odnosząc się zatem do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania zawartych w Ordynacji podatkowej - dalej w skrócie: O.p., w tym w szczególności art. 120, 121, 122 należy stwierdzić, iż organy podatkowe starannie i dociekliwie zebrały materiał dowodowy, a tym samym prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Materiał dowodowy właściwie został oceniony, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Z oceny tej organy podatkowe wyciągnęły poprawne, pod względem formalnym i merytorycznym, wnioski. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał, zdaniem Sądu, pełne podstawy do rozstrzygnięcia sprawy w sposób wynikający z treści zaskarżonej decyzji.
W świetle powołanych w skardze przepisów skarżący mają rację, iż organ podatkowy obowiązany jest z urzędu przeprowadzić wszelkie dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Powyższe nie oznacza jednak, iż Ordynacja podatkowa nakłada na organy podatkowe nieograniczony obowiązek poszukiwania i przeprowadzania dowodów w celu ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpoznawaną sprawą, w tym faktu z jakiej ilości surowca została wyprodukowana przez firmę skarżącego określona ilość towaru. Przede wszystkim należy stwierdzić, że dla istoty rozpoznawanej sprawy wystarczające było ustalenie, że wystawcy kwestionowanych faktur nie dokonywali w tym zakresie faktycznego obrotu towarem na rynku gospodarczym z firmą skarżącego. Były to tzw. puste faktury a podatnik nie wykazał jakoby dokumentowały one rzeczywisty obrót. W tym też zakresie skarżący nie złożyli żadnego wniosku dowodowego, który miałby istotne znaczenie w sprawie. Organy podatkowe nie miały więc obowiązku przeprowadzenia dowodu z innych faktur, spisu natury i opinii biegłego, gdyż te dowody dotyczyły innych okoliczności. Odmowa przeprowadzenia dowodów, wnioskowanych przez strony, nie daje podstaw do uznania za słuszny zarzut naruszenia przepisów postępowania. W postępowaniu podatkowym dowodem może być wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ podatkowy zobowiązany jest uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a okoliczności te nie zostały stwierdzone innymi dowodami (art. 188 O.p.). Organ podatkowy uzasadnił odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, nie naruszając postanowień wskazanego art. 188 O.p. W ocenie Sądu, organ zebrał wystarczający materiał dowodowy, aby na jego podstawie wydać rozstrzygnięcie.
Wprawdzie, zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, organ podatkowy jest zobowiązany do zebrania całego materiału dowodowego, dążąc do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Jednakże to podatnik musi wykazać w toku postępowania bezpośredni związek poniesionego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że miał on lub mógł mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Strona musi dochować należytej staranności w przypadku nabywania towarów, aby w przypadku ewentualnego postępowania podatkowego móc wykazać, że zakupiony towar został rzeczywiście nabyty. Należy mieć na uwadze, że faktura nie jest dowodem na okoliczność, że wydatek został poniesiony, a towar w rzeczywistości nabyty. Faktura jest wyłącznie dowodem księgowym, który jest podstawą księgowania w dokumentacji podatkowej, pod warunkiem, że dane wynikające z jej treści są prawdziwe. W analizowanej sprawie treść faktur została podważona przez organy podatkowe, z przyczyn wyżej wskazanych. Strona nie umiała wykazać, poza przedstawieniem faktur, że towar w postaci łoju wołowego został nabyty, a należność za niego uiszczona.
Argumentacja skargi zawierająca polemikę z ustaleniami faktycznymi oraz wywiedzionymi z tych ustaleń wnioskami prawnymi, skutkującymi określeniem innej wysokości zobowiązania skarżących w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] rok, niż wynikało to z ich zeznania za ten rok, nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący całkowicie pomijają, że według poczynionych ustaleń sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu (były fikcyjne). Wbrew twierdzeniom skarżących, zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne, odpowiadające wymogom przepisu art. 210 § 4 O.p. W szczególności zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy w pierwszej kolejności powołać art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., który stanowi, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że podatnik ma prawo zaliczyć do wspomnianych wyżej kosztów wszelkie poniesione wydatki, tylko wtedy, gdy wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz że poniesienie wydatku będzie miało lub ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów (por. w szczególności wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1996 r., sygn. akt I SA/Gd 1991/96 oraz z dnia 18 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 1448/97, z dnia 3 marca 1994 r., sygn. akt SA/Po 3138/93, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1995, nr 1, poz. 41; z dnia 2 sierpnia 1995 r., sygn. akt III SA 502/94, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1996, nr 2, poz. 95 oraz z 14 września 1995 r., sygn. akt SA/P 798/95, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1996, nr 6, poz. 191).
Organ podatkowy zakwestionował uznanie za koszt uzyskania przychodu wydatków na nabycie towaru w postaci łoju wołowego i paliwa, ponieważ postępowanie wykazało, że towar ten nie został w rzeczywistości nabyty. Wszystkie zakwestionowane wydatki zostały zaksięgowane w ewidencjach podatkowych na podstawie faktur wystawionych przez B sp. z o.o., C s.c., D KM, F AI i G RMR. Postępowanie kontrolne przeprowadzone w tych firmach wykazało w sposób jednoznaczny, że firmy te nie współpracowały z firmą skarżącego i nie wykazywały przychodu ze sprzedaży tego towaru oraz nie opodatkowały czynności zarówno w zakresie podatku dochodowego, jaki i VAT. Jeśli chodzi o podmiot o nazwie B sp. z o.o. ustalono, że podmiot taki nie figuruje w ewidencji, natomiast działająca pod adresem wskazanym na fakturach firma o podobnej nazwie – E sp. z o.o. jest w likwidacji i w [...] nie zawierała żadnych transakcji z firmą A WM.
Podkreślić należy, jak wspomniano wcześniej, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność rzeczywistego nabycia towaru wskazanego w spornych fakturach. Dopiero takie dowody mogłyby być poddane ocenie organu podatkowego w zakresie uznania wydatków na ten towar za koszty uzyskania przychodów. Ponadto zapłata za nabycie towarów wskazanych w zakwestionowanych fakturach miała nastąpić w formie gotówkowej. Tymczasem strona skarżąca nie wykazała, że zrealizowała zapłatę i nie przedłożyła jako dowód stosownych potwierdzeń.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej brak było podstaw do ustalenia dochodu w drodze oszacowania, na podstawie art. 24b u.p.d.o.f., albowiem organy podatkowe nie zakwestionowały ksiąg podatkowych w całości, a jedynie te zapisy, które zostały oparte na nierzetelnych fakturach. Stąd też organy podatkowe zasadnie uznały, że dla ustalenia dochodu wystarczające są pozostałe dane wynikające z księgi przychodów i rozchodów, stosując art. 23 § 2 O.p.
Konkludując należy podkreślić, że w toku postępowania skarżący nie przedłożyli dowodu na okoliczność nabycia przedmiotowego towaru, jak również nie wykazali, że zapłata w wysokościach wskazanych na fakturach została faktycznie dokonana. Wszystkie wskazane wyżej okoliczności ustalone w toku postępowania dowodowego, dają zatem podstawę do uznania, że towary nie zostały faktycznie nabyte, a wystawione faktury jako nierzetelne miały na celu obniżenie podstawy opodatkowania.
Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia prawa w nie uznaniu przez organy obu instancji za koszt uzyskania przychodu wydatków poniesionych na zakup towaru w postaci łoju wołowego. Organy podatkowe słusznie stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie podatnik zaewidencjonował w [...] wydatki z tytułu nabycia towaru na łączną kwotę [...] zł netto, nie posiadając żadnych dowodów na potwierdzenie nabycia towaru i dokonania zapłaty.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ M. Bejgerowska /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło