I SA/Po 1735/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki w podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za m-ce: styczeń-marzec, maj-grudzień 2009 r. oraz podatku od towarów i usług za kwiecień 2009 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] wniósł skargę na opisaną powyżej decyzję. Zarządzeniem Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. został wezwany do wniesienia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Niewniesienie wpisu w wyznaczonym terminie opatrzone zostało rygorem odrzucenia skargi (k. [...] akt sądowych). Próba doręczenia skarżącemu powyższego wezwania została podjęta dwukrotnie, tj. w dniach [...] października 2015 r. (pierwsze awizo) i [...] października 2015 r. (powtórne awizo). Przesyłka nie została przez skarżącego podjęta w terminie 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce oddawczej pierwszego awiza. W dniu [...] października 2015 r. nastąpił zwrot korespondencji do sądu (k. [...] akt ) z adnotacją doręczyciela: "zwrot nie podjęto w terminie". W rezultacie powyższego sąd pozostawił korespondencję w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem [...] października 2015 r. Siedmiodniowy termin do wykonania zarządzenia upływał z dniem [...] października 2015 r. ([...]). Mimo upływu terminu skarga nie została w pełni opłacona. Dnia [...] listopada 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jak również dokonał wpłaty kwoty [...] zł. Uzasadniając wniosek podał, że nie mógł odebrać wezwania, gdyż od [...] października 2015 r. do [...] października 2015 r. przebywał turystycznie i częściowo zawodowo w [...]. Starał się nawiązać kontakt handlowy w zakresie handlu piecami "[...]" na terenie [...]. Miejscem jego pobytu był adres zamieszkania [...] w [...][...] , [...],[...]. Z treścią zarządzenia sądu zapoznał się dopiero [...] listopada 2015 r., kiedy odebrał postanowienie sądu z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie odrzucenia skargi. Na dowód powyższego załączył do wniosku wydruk potwierdzenia lotu liniami "[...]", nr rezerwacji [...] oraz oświadczenie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do terminu złożenia omawianego wniosku, sąd za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu przyjął dzień [...] listopada 2015 r. tj. dzień, w którym skarżący zapoznał się z treścią postanowienia sądu z dnia [...] listopada 2015 r. W konsekwencji sąd uznał, że termin do złożenia wniosku został zachowany. Skarżący równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonał czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie. Sąd wyjaśnia, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 196/11, opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej, o ile nie wskazano innego miejsca publikacji). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006, s. 226). Przy ocenie winy strony w uchybieniu terminu należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się przykładowo: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przywrócenie nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt GZ 140/04). Sąd podkreśla, że w ramach kryterium należytej staranności w prowadzeniu swych spraw mieści się również właściwa organizacja wewnętrzna pracy podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu (wyrok NSA z 24 maja 2004 r., sygn. akt FSK 40/04). Ponadto, w przypadku wyjazdu strony za granicę, należyta dbałość o własne interesy, która może uchronić od negatywnych następstw nieobecności w kraju, powinna wyrazić się w ustanowieniu pełnomocnika do realizacji obowiązków związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym bądź chociażby w zobowiązaniu innych osób do informowania o kierowanej do strony korespondencji związanej z tym postępowaniem (postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II FZ 263/13). Zdaniem sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W opinii sądu przedstawione przez skarżącego okoliczności sprowadzające się w istocie do nieobecności skarżącego na terytorium kraju, nie mogły skutkować uwolnieniem od konsekwencji niedochowania terminu, w sytuacji, gdy nie uprawdopodobnił, że wystąpiły one nieoczekiwanie i w sytuacji niepozwalającej na takie zorganizowanie działalności skarżącego, by możliwe było wykonywanie przez niego obowiązków wynikających z zainicjowanego przez niego samego postępowania sądowego. Z wniosku nie wynika bowiem, by wyjazd skarżącego do [...] miał charakter nagły, niespodziewany, nie dający się przewidzieć. W odniesieniu do osoby, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w toku postępowania sądowego, formułuje się bowiem powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas jej nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący nie przedstawił, by decydując się na pobyt za granicą w toku postępowania sądowego, podjął działania mające na celu zabezpieczenie swych interesów np. poprzez ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia spraw oraz utrzymywanie kontaktu z tym pełnomocnikiem. Samo zaś wyjaśnienie , że z powodu wyjazdu nie był w stanie odebrać korespondencji, nie mogło skutkować uwolnieniem skarżącego od procesowych konsekwencji nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie. Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania skarżącego w prowadzeniu swoich spraw. Dlatego sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.