I SA/Po 1815/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-07-14

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy korekta zeznania podatkowego, złożona po terminie, może skutecznie zmienić formę opodatkowania z indywidualnej na łączną dla małżonków, jeśli pierwotne zeznania zostały złożone indywidualnie przed upływem terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że korekta zeznania podatkowego złożona po terminie nie może skutecznie zmienić formy opodatkowania z indywidualnej na łączną dla małżonków. Termin do złożenia zeznania podatkowego jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z przywileju łącznego opodatkowania. Złożone indywidualne zeznania odzwierciedlały wolę podatników w dacie ich składania i nie zawierały wniosku o łączne opodatkowanie.
Stan faktyczny
Podatnik S. P. złożył zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2000, w którym popełnił błąd rachunkowy. Następnie złożył korektę zeznania, w której skorygował błąd, ale także zawarł wniosek o łączne opodatkowanie z żoną, która wcześniej złożyła indywidualne zeznanie. Organ podatkowy uznał, że łączne opodatkowanie jest niemożliwe, ponieważ wniosek nie został złożony w ustawowym terminie. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości zobowiązania podatkowego, uchylając ją w części dotyczącej zaległości i odsetek ze względu na nowelizację przepisów Ordynacji podatkowej. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając pozbawienie prawa do łącznego opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok oddala skargę. /-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] , na podstawie m. in. art. 9 ust. 1 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, określił S. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości [...] zł , zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie [...] zł . W uzasadnieniu decyzji wskazany wyżej organ stwierdził ,że podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] listopada 2001r. zeznanie podatkowe PIT-36. Wstępna weryfikacja tego zeznania wykazała , że w.w. popełnił błąd rachunkowy w poz. 90 wpisując jako sumę dochodu kwotę [...] zł zamiast [...] zł . W związku z tym wezwano podatnika do skorygowania błędu arytmetycznego . S. P. w dniu [...] lipca 2001r. złożył korektę zeznania PIT-36 , w którym skorygował błąd rachunkowy lecz nadto w części B tego zeznania ( korekty ) zawarł wraz z żoną wniosek o łączne opodatkowanie , mimo iż Ł. P. w dniu [...] kwietnia 2001r. złożyła indywidualne zeznanie podatkowe za rok 2000. Urząd Skarbowy uznał ,że łączne opodatkowanie małżonków , o którym mowa w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. jest możliwe w sytuacji , gdy wniosą oni stosowny wniosek w tej kwestii do dnia [...] kwietnia ( 2001r. ). W dniu [...] kwietnia 2002r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia S. P. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. W toku tego postępowania wzięto pod uwagę przedłożone przez podatnika : PIT-11 i PIT-8B oraz fakturę VAT dokumentujące przeniesienie wydatków na remont i modernizację budynku mieszkalnego .O kwotę [...] zł ( 19% ) z tytułu tych wydatków obniżono podatek dochodowy określony w kwocie [...] zł od dochodu w wysokości [...] zł , który po odliczeniach składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł [...] zł . Po uwzględnieniu zaliczek pobranych przez płatników - [...] zł - zaległość podatkowa wyniosła [...] zł . Decyzję tę Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania , decyzją z dnia [...] uchyliła w części dotyczącej zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę utrzymując ją w mocy w pozostałej części tj. co do wysokości zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy mając na względzie nowelizację Ordynacji podatkowej obowiązującą od 1 stycznia 2003r. uznał , że zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 21 § 3 organ I instancji winien jedynie w wydanej w niniejszej sprawie decyzji określić zobowiązanie podatkowe , pomijając kwestię zaległości podatkowej . Natomiast w myśl znowelizowanego przepisu 53 § 3 Ordynacji podatkowej zbędne jest określenie w decyzji wysokości odsetek za zwłokę , skoro do ich obliczenia zobowiązany jest podatnik . Izba Skarbowa podzieliła natomiast w pełni stanowisko Urzędu Skarbowego co do zasadności określenia S. P. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 i podkreśliła , że w myśl przepisu art. 6 ust.1 w.w ustawy małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu . Ust. 2 tegoż art. 6 umożliwia im , o ile spełniają warunki przewidziane w tym przepisie , skorzystanie z łącznego opodatkowania . Jednym z warunków jest złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie. Z kolei przepis art. 45 ust. 1 w.w. ustawy obliguje podatników do składania zeznania o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu , wg określonego wzoru, w terminie do dnia [...] kwietnia następnego roku . Małżonkowie P. wniosku takiego nie złożyli w w.w. terminie ,bowiem każdy z nich złożył indywidualnie zeznanie podatkowe w dniu [...] kwietnia 2001r. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wycofania złożonego zeznania podatkowego i wyboru innego sposobu opodatkowania po upływie terminu do złożenia zeznań . Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie może być ani przez podatnika ani przez organ podatkowy zmieniony. Tym samym po dniu [...] kwietnia danego roku podatnik nie może skutecznie zmienić wybranej formy opodatkowania. Decyzję tą S. P. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego , zarzucając organom podatkowym pozbawienie jego i jego żony Ł. prawa do łącznego opodatkowania się. Strona skarżąca uważa ,że organ podatkowy poinformował go ,że od 1994r. nie może skorzystać z prawa do łącznego opodatkowania z żoną w związku z tym ,że pobiera czynsz za mieszkanie , co uznano za wykonywanie działalności gospodarczej , mimo iż poniósł z tego tytułu straty , a ponadto , że w korekcie zeznania wykazał nadpłatę zaliczek wpłaconych przez pracodawcę . Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm. ) zważył co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada prawu . Strona skarżąca bezzasadnie kwestionuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji , co do możliwości skutecznego złożenia przez małżonków P. korekty wcześniej złożonej przez S. P. deklaracji PIT-36 w zakresie wniosku o łączne opodatkowanie. Jak słusznie zauważa organ odwoławczy podatnik obowiązany jest w myśl art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 14 , poz. 176 ze zm. ) do dnia 30 kwietnia każdego roku złożyć zeznanie o wysokości osiągniętych w poprzednim roku dochodów . Bezsporne jest , że zarówno skarżący jak i jego żona Ł. P. złożyli przed upływem wskazanego wyżej terminu indywidualne zeznania podatkowe . Błąd arytmetyczny jaki w PIT-36 popełnił S. P. spowodował ,że prawidłowo obliczony , uzyskany przez niego w 2000r dochód był wyższy od zadeklarowanego , co z kolei spowodowało wzrost podstawy opodatkowania i wysokości należnego od niego podatku dochodowego . Błędu rachunkowego w złożonym w dniu [...] kwietnia 2001r. zeznaniu PIT-36 skarżący nie kwestionował lecz dla uniknięcia jego skutków tj. konieczności zapłacenia zaległości podatkowej , złożył "korektę" w.w. zeznania również w zakresie rezygnacji z indywidualnego opodatkowania na rzecz opodatkowania łącznego małżonków. W tym stanie rzeczy należy rozważyć jaki charakter ma składana przez podatnika "korekta" zeznania podatkowego . Przez "korektę" jak wynika np. ze "Słownika Współczesnego Języka Polskiego" praca zbiorowa pod naukową redakcją prof. dr hab. Bogusława Dunaja wyd. Przegląd Reader Digest W-wa 2001 należy rozumieć usuwanie wad, błędów, usterek , nieprawidłowości , poprawianie , korygowanie , poprawką. Korekta złożona przez podatnika mogłaby więc dotyczyć jedynie poprawienia błędów złożonego [...] kwietnia 2001r. zeznania PIT-36 , lecz nie mogła wykraczać poza ramy podmiotowe określone w korygowanym zeznaniu o wysokości osiągniętych w 2000r. dochodów. Złożone zarówno przez S. P. jak i jego żonę Ł. P. zeznania dotyczące w.w. roku nie zawierały błędów ani wad w części C- Dane identyfikacyjne i adres podatnika , podobnie jak i nie zawierały wniosku o łączne opodatkowanie małżonków , co stanowiło wyraz ich woli w dacie składania zeznań. Przewidziana w art. 6 ust. 2 w.w. ustawy możliwość łącznego opodatkowania małżonków może być przez zainteresowanych podatników zrealizowana przez złożenie wspólnego wniosku w zeznaniu PIT, który zgodnie z art. 45 ust. 1 omawianej ustawy winien być złożony w urzędzie skarbowym do dnia 30 kwietnia określonego roku za rok ubiegły .Termin ten jako termin prawa materialnego nie może być przywrócony , wobec czego po jego upływie podatnik traci prawo do możliwości skorzystania z przywileju określonego w w.w. przepisie. Podobny pogląd wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2001r. Sygn. akt I SA/Ka 1847/00 . W świetle powyższego złożona przez podatnika i jego żonę w dniu [...] lipca 2001r. "korekta" nie mogła wywrzeć skutków podatkowych . Podkreślić należy , że żona S. P. - Ł. nie kwestionowała złożonego przez siebie indywidualnego zeznania PIT. Jedynym celem jaki skarżący zamierzał osiągnąć dzięki "korekcie" było uniknięcie zapłacenia zaległości podatkowej zaistniałej w związku z popełnioną przez niego pomyłką arytmetyczną. Takie faktyczne uzasadnienie czynności ("korekty") dokonanej przez podatnika nie może wywrzeć oczekiwanych przez niego skutków , skoro nie jest zgodne z przepisami prawa podatkowego. Z tych względów uznając , że zaskarżona decyzja odpowiada zarówno przepisom Ordynacji podatkowej , po jej nowelizacji (vide art. 22 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387)) oraz przepisom prawa materialnego tj. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji. /-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska AA

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło