I SA/Po 1815/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-07-14
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy korekta zeznania podatkowego, złożona po terminie, może skutecznie zmienić formę opodatkowania z indywidualnej na łączną dla małżonków, jeśli pierwotne zeznania zostały złożone indywidualnie przed upływem terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że korekta zeznania podatkowego złożona po terminie nie może skutecznie zmienić formy opodatkowania z indywidualnej na łączną dla małżonków. Termin do złożenia zeznania podatkowego jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z przywileju łącznego opodatkowania. Złożone indywidualne zeznania odzwierciedlały wolę podatników w dacie ich składania i nie zawierały wniosku o łączne opodatkowanie.Stan faktyczny
Podatnik S. P. złożył zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2000, w którym popełnił błąd rachunkowy. Następnie złożył korektę zeznania, w której skorygował błąd, ale także zawarł wniosek o łączne opodatkowanie z żoną, która wcześniej złożyła indywidualne zeznanie. Organ podatkowy uznał, że łączne opodatkowanie jest niemożliwe, ponieważ wniosek nie został złożony w ustawowym terminie. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości zobowiązania podatkowego, uchylając ją w części dotyczącej zaległości i odsetek ze względu na nowelizację przepisów Ordynacji podatkowej. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając pozbawienie prawa do łącznego opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok oddala skargę. /-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] , na podstawie m. in. art. 9 ust. 1 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, określił S. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w wysokości [...] zł , zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w kwocie [...] zł .
W uzasadnieniu decyzji wskazany wyżej organ stwierdził ,że podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] listopada 2001r. zeznanie podatkowe PIT-36. Wstępna weryfikacja tego zeznania wykazała , że w.w. popełnił błąd rachunkowy w poz. 90 wpisując jako sumę dochodu kwotę [...] zł zamiast [...] zł . W związku z tym wezwano podatnika do skorygowania błędu arytmetycznego .
S. P. w dniu [...] lipca 2001r. złożył korektę zeznania PIT-36 , w którym skorygował błąd rachunkowy lecz nadto w części B tego zeznania ( korekty ) zawarł wraz z żoną wniosek o łączne opodatkowanie , mimo iż Ł. P. w dniu [...] kwietnia 2001r. złożyła indywidualne zeznanie podatkowe za rok 2000.
Urząd Skarbowy uznał ,że łączne opodatkowanie małżonków , o którym mowa w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. jest możliwe w sytuacji , gdy wniosą oni stosowny wniosek w tej kwestii do dnia [...] kwietnia ( 2001r. ).
W dniu [...] kwietnia 2002r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia S. P. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000.
W toku tego postępowania wzięto pod uwagę przedłożone przez podatnika : PIT-11 i PIT-8B oraz fakturę VAT dokumentujące przeniesienie wydatków na remont i modernizację budynku mieszkalnego .O kwotę [...] zł ( 19% ) z tytułu tych wydatków obniżono podatek dochodowy określony w kwocie [...] zł od dochodu w wysokości [...] zł , który po odliczeniach składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł [...] zł .
Po uwzględnieniu zaliczek pobranych przez płatników - [...] zł - zaległość podatkowa wyniosła [...] zł .
Decyzję tę Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania , decyzją z dnia [...] uchyliła w części dotyczącej zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę utrzymując ją w mocy w pozostałej części tj. co do wysokości zobowiązania podatkowego.
Organ odwoławczy mając na względzie nowelizację Ordynacji podatkowej obowiązującą od 1 stycznia 2003r. uznał , że zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 21 § 3 organ I instancji winien jedynie w wydanej w niniejszej sprawie decyzji określić zobowiązanie podatkowe , pomijając kwestię zaległości podatkowej .
Natomiast w myśl znowelizowanego przepisu 53 § 3 Ordynacji podatkowej zbędne jest określenie w decyzji wysokości odsetek za zwłokę , skoro do ich obliczenia zobowiązany jest podatnik .
Izba Skarbowa podzieliła natomiast w pełni stanowisko Urzędu Skarbowego co do zasadności określenia S. P. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 i podkreśliła , że w myśl przepisu art. 6 ust.1 w.w ustawy małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu . Ust. 2 tegoż art. 6 umożliwia im , o ile spełniają warunki przewidziane w tym przepisie , skorzystanie z łącznego opodatkowania . Jednym z warunków jest złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie.
Z kolei przepis art. 45 ust. 1 w.w. ustawy obliguje podatników do składania zeznania o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu , wg określonego wzoru, w terminie do dnia [...] kwietnia następnego roku . Małżonkowie P. wniosku takiego nie złożyli w w.w. terminie ,bowiem każdy z nich złożył indywidualnie zeznanie podatkowe w dniu [...] kwietnia 2001r.
Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wycofania złożonego zeznania podatkowego i wyboru innego sposobu opodatkowania po upływie terminu do złożenia zeznań . Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie może być ani przez podatnika ani przez organ podatkowy zmieniony. Tym samym po dniu [...] kwietnia danego roku podatnik nie może skutecznie zmienić wybranej formy opodatkowania.
Decyzję tą S. P. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego , zarzucając organom podatkowym pozbawienie jego i jego żony Ł. prawa do łącznego opodatkowania się.
Strona skarżąca uważa ,że organ podatkowy poinformował go ,że od 1994r. nie może skorzystać z prawa do łącznego opodatkowania z żoną w związku z tym ,że pobiera czynsz za mieszkanie , co uznano za wykonywanie działalności gospodarczej , mimo iż poniósł z tego tytułu straty , a ponadto , że w korekcie zeznania wykazał nadpłatę zaliczek wpłaconych przez pracodawcę .
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm. ) zważył co następuje:
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu .
Strona skarżąca bezzasadnie kwestionuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji , co do możliwości skutecznego złożenia przez małżonków P. korekty wcześniej złożonej przez S. P. deklaracji PIT-36 w zakresie wniosku o łączne opodatkowanie.
Jak słusznie zauważa organ odwoławczy podatnik obowiązany jest w myśl art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 14 , poz. 176 ze zm. ) do dnia 30 kwietnia każdego roku złożyć zeznanie o wysokości osiągniętych w poprzednim roku dochodów .
Bezsporne jest , że zarówno skarżący jak i jego żona Ł. P. złożyli przed upływem wskazanego wyżej terminu indywidualne zeznania podatkowe . Błąd arytmetyczny jaki w PIT-36 popełnił S. P. spowodował ,że prawidłowo obliczony , uzyskany przez niego w 2000r dochód był wyższy od zadeklarowanego , co z kolei spowodowało wzrost podstawy opodatkowania i wysokości należnego od niego podatku dochodowego .
Błędu rachunkowego w złożonym w dniu [...] kwietnia 2001r. zeznaniu PIT-36 skarżący nie kwestionował lecz dla uniknięcia jego skutków tj. konieczności zapłacenia zaległości podatkowej , złożył "korektę" w.w. zeznania również w zakresie rezygnacji z indywidualnego opodatkowania na rzecz opodatkowania łącznego małżonków.
W tym stanie rzeczy należy rozważyć jaki charakter ma składana przez podatnika "korekta" zeznania podatkowego .
Przez "korektę" jak wynika np. ze "Słownika Współczesnego Języka Polskiego" praca zbiorowa pod naukową redakcją prof. dr hab. Bogusława Dunaja wyd. Przegląd Reader Digest W-wa 2001 należy rozumieć usuwanie wad, błędów, usterek , nieprawidłowości , poprawianie , korygowanie , poprawką. Korekta złożona przez podatnika mogłaby więc dotyczyć jedynie poprawienia błędów złożonego [...] kwietnia 2001r. zeznania PIT-36 , lecz nie mogła wykraczać poza ramy podmiotowe określone w korygowanym zeznaniu o wysokości osiągniętych w 2000r. dochodów.
Złożone zarówno przez S. P. jak i jego żonę Ł. P. zeznania dotyczące w.w. roku nie zawierały błędów ani wad w części C- Dane identyfikacyjne i adres podatnika , podobnie jak i nie zawierały wniosku o łączne opodatkowanie małżonków , co stanowiło wyraz ich woli w dacie składania zeznań.
Przewidziana w art. 6 ust. 2 w.w. ustawy możliwość łącznego opodatkowania małżonków może być przez zainteresowanych podatników zrealizowana przez złożenie wspólnego wniosku w zeznaniu PIT, który zgodnie z art. 45 ust. 1 omawianej ustawy winien być złożony w urzędzie skarbowym do dnia 30 kwietnia określonego roku za rok ubiegły .Termin ten jako termin prawa materialnego nie może być przywrócony , wobec czego po jego upływie podatnik traci prawo do możliwości skorzystania z przywileju określonego w w.w. przepisie.
Podobny pogląd wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2001r. Sygn. akt I SA/Ka 1847/00 .
W świetle powyższego złożona przez podatnika i jego żonę w dniu [...] lipca 2001r. "korekta" nie mogła wywrzeć skutków podatkowych .
Podkreślić należy , że żona S. P. - Ł. nie kwestionowała złożonego przez siebie indywidualnego zeznania PIT. Jedynym celem jaki skarżący zamierzał osiągnąć dzięki "korekcie" było uniknięcie zapłacenia zaległości podatkowej zaistniałej w związku z popełnioną przez niego pomyłką arytmetyczną. Takie faktyczne uzasadnienie czynności ("korekty") dokonanej przez podatnika nie może wywrzeć oczekiwanych przez niego skutków , skoro nie jest zgodne z przepisami prawa podatkowego.
Z tych względów uznając , że zaskarżona decyzja odpowiada zarówno przepisom Ordynacji podatkowej , po jej nowelizacji (vide art. 22 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387)) oraz przepisom prawa materialnego tj. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
AA
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło