I SA/Po 1833/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-21

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Maria Skwierzyńska, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obniżenie cen usług ochrony przez spółkę powiązaną kapitałowo z odbiorcą tych usług, w sytuacji gdy ceny te nie odbiegają rażąco od cen rynkowych, może stanowić podstawę do określenia przychodu spółki w wyższej wysokości na podstawie przepisów o cenach transferowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu kontroli skarbowej, uznając, że sam fakt powiązań kapitałowych między spółką a jej jedynym udziałowcem (kopalnią) nie jest wystarczający do zastosowania przepisów o cenach transferowych, jeśli obniżone ceny usług nie odbiegają rażąco od cen rynkowych. Organy obu instancji nie wykazały w sposób jednoznaczny, że ceny te były rażąco niskie w porównaniu do cen stosowanych przez inne podmioty za podobne usługi. Ponadto, organ odwoławczy nie ustosunkował się do kwestii zawyżenia kosztów uzyskania przychodu, naruszając tym przepisy Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka "A" została objęta kontrolą skarbową, która wykazała zaniżenie przychodów z tytułu sprzedaży usług ochrony na rzecz Zakładu "B", Zakładu "C" oraz Zakładu "D" (oddziałów kopalni "K."), będącej jej jedynym udziałowcem. Obniżenie cen usług miało być spowodowane powiązaniami kapitałowymi. Organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych, uwzględniając przychód zwiększony o kwotę wynikającą z obniżki cen. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, kwestionując zasadność zastosowania przepisów o cenach transferowych oraz podnosząc kwestię zawyżenia kosztów uzyskania przychodu, do której organ odwoławczy nie ustosunkował się w pełni.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 5.100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki "A" w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 31 lipca 2000 roku do 31 grudnia 2001 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki "A" w K. kwotę 5.100,00 zł (pięć tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje określone w pkt 1 nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004r. określił spółce "A" w K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 31 lipca 2000r. do 31 grudnia 2001r. w wysokości [...]zł. W toku przeprowadzonej u tego podatnika kontroli stwierdzono, że zaniżył on przychody z tytułu sprzedaży usług na rzecz Zakładu "B", Zakładu "C" oraz Zakładu "D" - oddziałów w K. o kwotę [...]zł. Powiązania kapitałowe Spółki z kopalnią K. , która jest jej jedynym udziałowcem, spowodowały zaniżenie cen świadczonych usług poniżej cen rynkowych. Zawarta z Kopalnią umowa, określająca ryczałtowe wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...]zł netto, została zmieniona aneksami w ten sposób, że dokonano podziału usług pomiędzy poszczególne zakłady kopalni oraz obniżono cenę usług łącznie do [...]zł miesięcznie tj. o [...]zł. Spowodowało to obniżenie przychodu Spółki w okresie 7 miesięcy o [...]zł. Organ kontroli skarbowej porównując ceny podobnych usług świadczonych przez 2 podobne firmy na rzecz dużych zakładów przemysłowych w K. ("firma "E" i firma "F") doszedł do wniosku, że cena usług świadczonych przez spółkę "A" określona w umowie była prawidłowa, a jej obniżenie przez aneks było spowodowane powiązaniami kapitałowymi z Kopalnią "K.". W związku z tym, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przy określeniu w. w. Spółce podstawy opodatkowania uwzględniono przychód zwiększony o [...]zł. Stwierdzono ponadto zawyżenie przez Spółkę kosztów uzyskania przychodu o łączną kwotę [...]zł z tytułu wydatków na zakup materiałów do wykonania urządzeń alarmowych udokumentowanych 3 fakturami oraz o kwotę [...]zł z tytułu instalacji centrali alarmowych przez spółkę "E", ponieważ usługa wykonana była w obiektach [...]Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej, które w 2001r. nie były chronione przez spółkę "A". W związku z tym obniżono koszty uzyskania przychodu o [...]zł do kwoty [...]zł wobec czego podstawę opodatkowania przyjęto w kwocie [...]zł (przychód [...]zł - koszty uzyskania przychodu [...]zł) i określono podatek dochodowy wg stawki 30% w wysokości [...]zł tj. o [...]zł więcej niż zadeklarowała Spółka. Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powołania przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.X.1997r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników ( Dz. U. Nr 128, poz. 833) i w tym zakresie powołał przepis § 6 tego rozporządzenia, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do skutków powiązań kapitałowych spółki "A" z kopalnią "K." w zakresie kształtowania cen usług świadczonych przez tę Spółkę. Nie podzielił natomiast zarzutów odwołania, co do naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej, uznając za zasadną odmowę przeprowadzenia dochodów z ponownego przesłuchania świadków Z.K. i R.M. , bowiem nie mogą oni wnieść nic nowego do sprawy, a na okoliczność obniżenia cen usług ich przesłuchanie spowodowałoby jedynie przedłużenie postępowania. Organ podatkowy II instancji w uzasadnieniu swej decyzji nie ustosunkował się do kwestii zawyżenia kosztów uzyskania przychodu. Decyzję tą spółka "A" zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu skargi Spółka m.in. podnosi, że mimo obniżenia ceny za usługi świadczone na rzecz kopalni osiągnęła w okresie 2000 - 2001 tj. w początkowym okresie działalności zyskowność ok. 17 %. Nieliczne podmioty osiągają wyższy procentowo zysk. Ponadto skarżąca kwestionuje stanowisko organu podatkowego, co do cen rynkowych usług ochrony, tym bardziej, że na str. 9 decyzji I instancji stwierdzono, iż spółka stosowała w porównaniu z innymi podmiotami najwyższe ceny i stwierdza m.in., że obniżenie cen usług stanowi wyraz racjonalnej gospodarki rynkowej, a nie powiązań kapitałowych. Organ odwoławczy odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organy obu instancji uznały, że skarżąca spółka w związku z powiązaniami kapitałowymi z Kopalnią "K", która była jej jedynym udziałowcem, dokonała obniżki cen świadczonych usług w zakresie ochrony i tym samym zaniżyła swoje przychody, wobec czego zastosowano przepis art. 11 ust 1 i ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr.54, poz. 654 ze zm.) Fakt istnienia wspomnianych powiązań pomiędzy tymi dwoma podmiotami gospodarczymi nie budzi wątpliwości, jednakże nie może on przesądzać o tym, że kontakty między nimi były podyktowane unikaniem lub ograniczeniem opodatkowania przez spółkę "A". Mogły one mieć na celu wyłącznie obniżenie kosztów działalności, jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 790/ 99. Ograniczenie ryczałtowej ceny usług ochrony za 7 miesięcy roku 2001 (od 10.VI. - 31.XII.) stanowi wyraz zasady swobodnego kształtowania cen przez strony umowy o świadczenie usług. Prawa stron w tym zakresie nie można kwestionować w aspekcie prawa cywilnego, a także prawa podatkowego o ile przyjęte w aneksie ceny nie odbiegają w sposób rażący od cen stosowanych za tego samego rodzaju usługi przez inne podmioty gospodarcze. W rozpatrywanej sprawie organ tak I jak i II instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, by przyjęte w aneksie obniżone ceny usług ochrony istotnie różniły się od cen stosowanych przez inne podmioty za takie same usługi. Z uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że firmy zajmujące się ochroną dużych obiektów stosowały ceny ryczałtowe za swe usługi, uzależnione od wielkości chronionych obiektów. Ponadto Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej na str. 6 swej decyzji stwierdza, że "cena za usługi ochrony wykonywane przez spółkę "A" na rzecz kopalni "K" i jej zakładów została ustalona w umowie na poziomie rynkowym". Przeprowadzenie przez organ kontroli skarbowej porównanie stanu zatrudnienia, zakresu ochrony i jej przedmiotów oraz cen za usługi spółki "E" i "F" oraz spółki "A " zdaniem składu orzekającego nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że obniżenie przez skarżącą ceny usług we wskazanym okresie o ok. 8,5 % w porównaniu z ceną określaną w kwocie rażąco odbiega od cen stosowanych przez w. w. firmy. Np. firma "E" zatrudniająca 70 pracowników świadczyła usługi za ryczałtową kwotę [...] zł., a spółka "A" zatrudniająca 71 pracowników - po obniżce - stosowała cenę [...]zł. Porównanie tych wartości prowadzi do wniosku, że nieuzasadnione jest stanowisko organów obu instancji o rażąco korzystnych dla kopalni "K" warunkach cenowych za usługi skarżącej spółki. Sam fakt powiązań kapitałowych nie jest, bowiem wystarczający do określania przychodu spółki zgodnie ze wskazaniami, art. 11 ust. 1 pkt. 3 powołanej ustawy tj. bez uwzględnienia istnienia powiązań miedzy kontrahentami, skoro nie wyjaśniono, czy powiązania te rzutowały na ustalenia w sposób rażący niskiej ceny usług. Przekonywujących ustaleń w tym zakresie nie zawiera też zaskarżona decyzja. Z tych względów zaskarżana decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji, wobec niedostatecznego wyjaśnienia przesłanek zastosowania powołanego wyżej przepisu, wbrew wymogom art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej, narusza także prawo materialne ( art. 11 ust. 1 ustawy z 15.II.1992r.). Zauważyć także należy, że organ odwoławczy w swej decyzji, mimo iż jest zobowiązany do rozpatrzenia sprawy od nowa i w całości, bez względu na zakres argumentów odwołania, nie ustosunkował się do kwestii zawyżenia przez skarżącą kosztów uzyskania przychodu, przez co naruszył przepis art. 127 i art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c", oraz art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło