I SA/Po 1873/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2008 r., marzec – wrzesień 2010 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący wniósł skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi. W uzasadnieniu skargi nie przedstawiono przy tym uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania objętego skargą aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części. Stosownie bowiem do postanowień ostatniego z przywołanych przepisów po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną przytoczonego przepisu należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt poddanej sądowej kontroli sprawy należy zauważyć, że strona skarżąca w skardze nie zawarła uzasadnienia dla wniosku o wstrzymanie wykonalności poddanego sądowej kontroli aktu. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę [tak: postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 1403/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zgodnie bowiem z poglądami orzecznictwa to na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., ciąży obowiązek wykazania, że przyszła sytuacja będąca następstwem wykonania aktu uzasadnia wstrzymanie jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno przy tym odnosić się do konkretnych okoliczności [tak: postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1383/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z drugiej jednak strony w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. [por.: postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 211/11, oraz postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt II FZ 1378/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W świetle ostatniego z przytoczonych poglądów należy zauważyć, że w toku niniejszego postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który to wniosek postanowieniem referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1873/15 został uwzględniony. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi [...] zł miesięcznie netto. Skarżący stwierdził przy tym, że posiada zaległości podatkowe w wysokości [...] złotych oraz inne długi przekraczające [...] zł, wnioskodawca wyjaśnił przy tym, że w związku ze sprzedażą przez komornika jego majątku na chwilę obecną zamieszkuje w lokalu udostępnionym przez pracodawcę. Zauważyć w tym miejscu jednak należy, że podnoszone przez skarżącego a opisane powyżej okoliczności, z wyłączeniem wysokości miesięcznych zarobków nie zostały poparte jakimikolwiek dokumentami źródłowymi co poddaje w wątpliwość wyjaśnienia skarżącego. Wnioskodawca mimo wyjaśnienia, że obciąża go obowiązek spłaty znacznych zaległości nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które świadczyłby o obowiązku ich ponoszenia. W świetle znajdujących się w aktach sprawy dokumentów gołosłowne pozostają podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności związane z obowiązkiem zapłaty wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy kwot. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło [tak: postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższy pogląd do realiów niniejszej sprawy należy podkreślić, że w uzasadnieniu skargi wnioskodawca nie wskazał jakichkolwiek okoliczności mogących świadczyć o zasadności wniosku. Również analiza całokształtu akt sprawy uwzględniająca zgromadzone w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla skarżącego ze skutkami, które nie będą mogły być zniwelowane poprzez ewentualne wygranie sporu. W kontekście podnoszonej przez skarżącego wysokości zarobków należy wskazać, że z uwagi na regulacje art. 8 – 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) – będące przejawem zasady poszanowania minimum egzystencji –ewentualna egzekucja zaskarżonej decyzji będzie ograniczona do zakresu, w jakim nie będzie to zagrażać minimum utrzymaniu skarżącego i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.