I SA/Po 19/00
WyrokWSA w Poznaniu2001-04-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wystawienie faktury korygującej lub rachunku uproszczonego, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych (zwrotu towaru, reklamacji) i nie spełniają wymogów formalnych, może stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego?Ratio decidendi
Wystawienie faktury lub rachunku uproszczonego, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie spełniają wymogów formalnych określonych w przepisach, nie rodzi prawa do obniżenia podatku należnego. Samo wystawienie faktury zobowiązuje do zapłaty podatku, nawet jeśli nie doszło do faktycznej czynności opodatkowanej, a brak dowodów potwierdzających zasadność korekt uniemożliwia ich uwzględnienie.Stan faktyczny
Spółka wystawiała korekty do rachunków uproszczonych na rzecz odbiorców detalicznych jako podsumowanie sprzedaży dnia oraz korektę faktury VAT na rzecz konkretnego odbiorcy. Organy kontroli skarbowej zakwestionowały prawo spółki do obniżenia podatku należnego na podstawie tych dokumentów, wskazując na brak dowodów potwierdzających zasadność ich wystawienia oraz brak odzwierciedlenia rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Spółka złożyła skargę do NSA, zarzucając nieuwzględnienie sposobu funkcjonowania programu komputerowego i bezpodstawne uznanie korekt za pozbawione tytułu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Jeżeli nie zachodzą okoliczności uzasadniające wystawienie korekt faktur, ani też nie zostają one wystawione zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o podatku od towarów i usług, to ich wystawienie nie rodzi prawa do obniżenia podatku należnego.
Spółka wystawiała korekty do rachunków uproszczonych na rzecz odbiorców określonych umownie jako "odbiorca detaliczny 3000" oraz dokonała korekty faktury VAT na rzecz konkretnego odbiorcy.
Kwestionowane korekty rachunków uproszczonych nie dotyczyły konkretnego odbiorcy detalicznego, lecz były sporządzone na zakończenie dnia jako podsumowanie sprzedaży dokonanej w tym dniu na rzecz odbiorców detalicznych.
Z tego też względu zarówno rachunki jak i korekty do tych rachunków nie zawierały oznaczenia nabywcy i wystawione były na odbiorcę oznaczonego umownie przez spółkę jako. "Odbiorca detaliczny 3000". Ponieważ na podstawie przedstawionych dokumentów w postaci rachunków uproszczonych i korekt do rachunków uproszczonych nie można było ustalić, czy przedmiotowe korekty rzeczywiście miały miejsce, a zgromadzony materiale dowodowy potwierdzał fakt, iż wystawienie powyższych korekt było bezzasadne, Inspektor Kontroli Skarbowej zakwestionował prawo spółki do obniżenia na ich podstawie podatku należnego. Z materiału dowodowego wynikało bowiem, iż brak było w spółce dowodów "WZ" i "PZ" odzwierciedlających ruch towarów w magazynie spółki w przypadku zwrotów towarów i reklamacji. Strona nie przedstawiła również dowodów potwierdzających zasadność wystawienia korekt.
Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, że wystawiając te dokumenty spółka zaniżyła podatek należny.
Ponadto w wyniku kontroli stwierdzono, iż spółka bezpodstawnie obniżyła podatek należny na podstawie korekty faktury VAT wystawionej na rzecz konkretnego odbiorcy. Na podstawie przeprowadzonych czynności sprawdzających u tego nabywcy ustalono, iż ww. korekta faktur VAT nie miała miejsca ponieważ nabywca nie posiadał oryginału tej korekty faktury VAT, a zakupiony towar pozostawał w jego użytkowaniu, nie był reklamowany ani też zwracany, nie wystąpiły również inne sytuacje, w których wystawienie korekty byłoby zasadne.
Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej.
Na rozstrzygnięcie Izby Skarbowej podatnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze spółka zarzuciła organowi odwoławczemu m.in.: nieuwzględnienie przez organ kontrolny, przy podejmowaniu decyzji w zakresie podatku od towarów i usług, sposobu funkcjonowania w spółce programu komputerowego - magazynowego oraz bezpodstawne uznanie korekt faktur VAT i rachunków uproszczonych dokonanych przez Spółkę za pozbawione tytułu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego znajdującego zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było wyjaśnienie czy dokumenty sprzedaży - faktury VAT, rachunki uproszczone oraz ich korekty wystawione przez skarżącą Spółkę dla potrzeb rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług spełniały wymogi określone w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i jaki skutek wywołało ich wystawienie.
Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wystawienie faktury, w której została wykazana kwota podatku, zobowiązuje osobę prawną, jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej lub osobę fizyczną do zapłaty podatku od towarów i usług także wówczas gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przepis art. 33 ust. 1 cytowane/ ustawy skierowany Jest zarówno do podatników podatku od towarów i usług jak i osób nie będących podatnikami tego podatku. Każdy wystawca faktury musi się liczyć z koniecznością jego zapłaty. Samo wystawienie faktury zobowiązuje do zapłaty podatku nawet gdy nie doszło do dokonania faktycznego czynności opodatkowanej /vide - wyroki NSA z dnia 19 listopada 1999 r., III SA 7829/98, z dnia 22 września 1999 r., SA/Sz 1306/98, z dnia 8 września 1999 r. I SA/Lu 358/97.
Skarżąca w skardze i pismach procesowych podnosi, że wystawienie poszczególnych dokumentów handlowych wynikało z przyjętych rozwiązań w zakresie skomputeryzowania obrotu również w zakresie wewnętrznym. Zdaniem skarżącej, dokumenty wystawione w sytuacjach kiedy nie doszło do faktycznej sprzedaży, nie mogą stanowić wiążącej podstawy do ustalenia podatku należnego wykazanego w takich dokumentach, które następnie zostały skorygowane.
System wewnętrznych rozliczeń poszczególnych jednostek firmy w zakresie wydawania sprzedawanego towaru z magazynu do sprzedaży itp. jest wewnętrzną sprawą danej firmy.
Jeżeli w wyniku zastosowania określonego rozwiązania do obiegu dokumentów mających obrazować operacje gospodarcze - w tym przypadku sprzedaż - powstaje dokument spełniający wymogi ustawy, a z przepisów której wynika obowiązek zapłaty podatku, to w momencie zaistnienia takiej okoliczności jak przewidziana w przepisie art. 33 ust. 1 cyt. ustawy powstaje obowiązek zapłaty podatku.
Organ odwoławczy słusznie podniósł, że brak było podstaw do anulowania faktur nawet w sytuacji gdy nie doszło do sprzedaży. Jednakże skarżąca nie wykazała, że do sprzedaży rzeczywiście nie doszło.
Sprawę wystawienia faktur korygujących regulują przepisy rozporządzenia Ministra Finansów, które stanowią w jakich okolicznościach można wystawić fakturę korygującą oraz zasady wystawienia takich faktur.
W przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające wystawienie takich faktur, ani też podatnik nie wystawił tych faktur zgodnie z zasadami określonymi w cytowanym rozporządzeniu.
Wobec powyższego Sąd na zasadzie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło