I SA/Po 198/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-05-20
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Janusz Ruszyński, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż nieruchomości, nabytych ze środków pochodzących z kredytu bankowego, przez osobę fizyczną, która nie była zarejestrowana jako podatnik VAT, ale której mąż był głównym udziałowcem spółki, która nabyła tę nieruchomość, może być uznana za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT i podlegać opodatkowaniu tym podatkiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jednorazowa sprzedaż nieruchomości, jeśli wykazuje cechy działalności gospodarczej, może skutkować statusem podatnika VAT. W analizowanej sprawie, szybka sprzedaż nieruchomości z niemal trzykrotnym zyskiem, nabycie jej ze środków z kredytu bankowego oraz świadomość skarżącej co do celu zakupu przez spółkę jej męża, wskazują na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, co uzasadnia opodatkowanie tej transakcji podatkiem od towarów i usług.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego określił D.W.-K. podatek od towarów i usług za kwiecień 2006 r. w związku ze sprzedażą przez nią i jej męża nieruchomości spółce "A", której głównym udziałowcem był jej mąż. Podatniczka kwestionowała uznanie jej za podatnika VAT, twierdząc, że działała jako osoba fizyczna, a zakup nieruchomości był jedynie lokatą środków. Organy podatkowe uznały, że nabycie nieruchomości ze środków z kredytu bankowego i jej szybka sprzedaż z dużym zyskiem spółce, w której mąż skarżącej był głównym udziałowcem, świadczy o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi D.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2006 r. oddala skargę /-/Sz. Widłak /-/M. Skwierzyńska /-/J. Ruszyński
Po przeprowadzonej kontroli u D.W. - K. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie podatkowe zakończone wydaniem w dniu 01 grudnia 2008r. decyzji określającej w. w. podatniczce podatek od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2006r. w wysokości [...].
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że D. W. - K. i jej mąż M. W. wraz z małżonkami E. i U. Z. nabyli za [...] w dniu 02 marca 2006r. (każde z małżeństw po -) od małżonków J. K. i M. R. - K. nieruchomość położoną w P. przy ul. J. składającą się z dwóch działek o powierzchni [...] i [...] ha. Nieruchomości te nabyte zostały przez w. w. ze środków pochodzących z majątku wspólnego i do majątku wspólnego. Ich przeznaczenie w akcie notarialnym określono - zgodnie z przeznaczeniem terenu przez Urząd Miasta P. - jako tereny produkcyjno - usługowe.
Następnie w dniu 24 kwietnia 2006r. M. W. i D. W. - K. oraz E. i U. Z. sprzedali nieruchomość o powierzchni [...] spółce z o. o. "A" za kwotę [...].
Pozostała druga nieruchomość o powierzchni [...] ha nie została sprzedana.
Ustalono, na podstawie KRS, że wspólnikami spółki "A" byli M.W. ([...] udziałów) - prezes zarządu oraz E. Z. ([...] udziałów). W tym stanie faktycznym organ podatkowy przyjął, że zakup obu działek miał na celu ich sprzedaż spółce z dużym zyskiem. Fakt, że spółka zamierzała kupić nieruchomość (za [...]) znajduje też potwierdzenie w treści uchwały spółki z 09 stycznia 2006r. oraz w przystąpieniu do przetargu na kupno nieruchomości stanowiącej własność Gminy P., nabycie tej nieruchomości przez spółkę jednak nie nastąpiło. Ponadto po nabyciu nieruchomości przy ul. J. 02 marca 2006r., już w dniu 06 marca 2006r., a więc jeszcze przed sprzedażą jej spółce "A", spółka ta podpisała umowę na dostawę elementów hali i ich montaż.
W tej sytuacji nie budzi wątpliwości fakt, że nabycie przez małżonków W. w. w. nieruchomości za środki pochodzące z zaciągniętych kredytów bankowych nastąpiło z przeznaczeniem jej do sprzedaży spółce i to ze znacznym zyskiem, co świadczy z kolei o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej, choćby jednorazowej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej ustawa VAT).
Mając na uwadze postanowienia art. 2 pkt 6, art. 15 ust. 1 i art. 29 ust. 1 w. w. ustawy Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął jako podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług kwotę [...] tj. kwotę wartości netto (1/4 od [...] wartości brutto), przypadającą na D. W. - K. i określił jej podatek wg stawki 22% w wysokości [...].
Od decyzji tej podatniczka odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwestionując stanowisko organu podatkowego I instancji co do celu nabycia nieruchomości z zamiarem jej sprzedaży spółce męża i E. Z. i to ze znacznym zyskiem. Odwołująca się uważa, że nie może być traktowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą tym bardziej, że nie była zarejestrowana jako osoba prowadząca tę działalność, a działki kupiła jako lokatę środków pieniężnych.
Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji co do zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 15 ustawy o VAT, powołując się też na przepis art. 4 ust. 2 i 3 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1974r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zgodnie z którym za podatnika omawianego podatku uważa się osobę, która m. in. prowadzi działalność w zakresie handlu tj. w momencie nabycia towaru ma już zamiar jego dobrej odsprzedaży. Opodatkowaniu podlega nawet jednorazowa taka sprzedaż.
Decyzję tę D. W. - K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie jako wydanej na podstawie błędnych ustaleń faktycznych m. in. utożsamienia jej działań z działaniami jej męża (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług).
W uzasadnieniu skargi w. w. w szczególności podnosi, że jednorazowa sprzedaż nieruchomości nie przesądza o tym, że jest ona podatnikiem podatku od towarów i usług tym bardziej, że w momencie zakupu nieruchomości nie miała zamiaru jej sprzedaży, a zamiarów spółki - odrębnego podmiotu - nie znała skoro dopiero w końcu kwietnia 2006r. wyraziła ona wolę zakupu nieruchomości.
Podkreśla też, przytaczając treść wyroku WSA w Warszawie z 19 maja 2008r. sygn. akt III SA/Wa 153/08, że w przypadku sprzedaży działek związek nabycia tych nieruchomości z działalnością handlową winien istnieć już w momencie zakupu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny jest zobligowany w myśl postanowień przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.), sąd kieruje się zasadą legalizmu wyrażoną w art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p. p. s. a.)
Mając powyższe na uwadze rozważyć należy, czy w świetle stanu faktycznego sprawy miała miejsce w szczególności wadliwa interpretacja i zastosowanie prawa.
Nie budzi wątpliwości fakt nabycia 02 marca 2006r. przez małżonków W. i Z. nieruchomości położonej w P. przy ul. J. składającej się z dwóch działek przeznaczonych, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego na prowadzenie działalności produkcyjno - usługowej za [...] i następnie w dniu 24 kwietnia 2006r. (tj. po 53 dniach) sprzedanie większej działki o powierzchni [....] ha za [...] spółce z o. o. "A" należącej w przeważającej części tj. w 90% do męża skarżącej M. W.. Sprzedano wiec tę działkę z zyskiem prawie trzykrotnym, skoro druga działka nie została wówczas sprzedana.
Niesporny jest także fakt zaciągnięcia kredytów bankowych odrębnie przez D.W. - K. oraz M. W. w październiku 2005r. na wpłatę zaliczki na poczet kupna nieruchomości, a następnie dwóch kredytów w marcu 2006r.
Spółka "A" w styczniu 2006r. podjęła uchwałę w sprawie nabycia nieruchomości za cenę do [...] na cele inwestycyjne. Następnie - mimo uchwały tej treści - w. w. spółka przystąpiła do przetargu na zakup nieruchomości w P., której cena wywoławcza wynosiła [...] lecz z przetargu się wycofała. W świetle wskazanych faktów przystąpienie spółki do tego przetargu można uznać za działanie pozorne.
W dniu 06 marca 2006r. tj. jeszcze przed sporządzeniem aktu notarialnego umowy sprzedaży działki nr [...] (co nastąpiło 24 kwietnia 2006r.) spółka zawarła umowę na dostawę elementów hali i ich montaż, miała też gotowe plany tej hali, skoro już w dniu nabycia działki wystąpiła o wydanie pozwolenia na jej budowę.
W świetle tych zdarzeń za zasadny uznać należy pogląd, że zakup działek przez oba małżeństwa, w których mężowie byli jedynymi wspólnikami spółki "A" był zaplanowany jako źródło zakupu nieruchomości przez tę spółkę z przeznaczeniem na cele inwestycyjne, a także jako źródło znacznego dochodu dla sprzedających działkę osób oraz zdarzenie rzutująca na koszty uzyskania przychodu spółki (odpisy amortyzacyjne) i podatek należny od towarów i usług (odliczenie podatku naliczonego).
Z treści aktu notarialnego z dnia 02 marca 2006r. wynika, że małżonkowie W. zakupili udział w nieruchomościach z majątku wspólnego i na dobro tego majątku i następnie, zgodnie z ich wolą, udział ten sprzedali spółce. Nie ulega wobec tego wątpliwości, że D. W.- K. będąc żoną głównego udziałowca tej spółki miała pełną świadomość podejmowanych działań i ich celu.
Należy więc działania te odnieść do hipotezy przepisu art. 15 ustawy o VAT i ocenić, czy organ podatkowy prawidłowo je zastosował.
Z ust. 1 i 2 powołanego art. 15 wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług jest m. in. osoba fizyczna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonania czynności w sposób częstotliwy.
Nie kwestionowany w 2006r. był fakt nabycia przez oba małżeństwa dwóch działek i sprzedaży spółce w kwietniu 2006r. tylko jednej z nich. Sytuacja ta nie wyklucza możliwości działań właścicieli drugiej działki (co nie było dotąd przedmiotem ustaleń organu podatkowego), w tym również skarżącej, zmierzających do dokonania późniejszej sprzedaży tejże działki o powierzchni [...] ha w całości lub po podzieleniu jej na działki. Istotny jednak jest w niniejszej sprawie element dotyczący zamiaru nabycia sprzedanej spółce działki w świetle bez mała odwrotnej sprzedaży z bardzo dużym zyskiem.
Z kolei zysk czyli zarobek stanowi podstawową cechę działalności gospodarczej.
W związku z tym bez względu na niedopełnienie przez D. W. - K. obowiązku rejestracyjnego w podatku VAT, także w świetle postanowień art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy VAT Rady UE (77/388/EEC)dopuszczającego uznanie przez Państwa Członkowskie za podatnika osobę, która przeprowadza sporadyczne transakcje związane z działalnością wymienioną w ust. 2, w szczególności dostawę gruntów budowlanych, w ustalonym stanie faktycznym zasadny jest pogląd, że skarżąca stała się podatnikiem VAT, skoro sprzedany spółce "A" grunt - działka Nr [...].przeznaczony był, co nie ulega wątpliwości, pod budowę hali, zaś w planach zagospodarowania przestrzennego jako teren pod zabudowę produkcyjno - usługową.
Stanowisko to znajduje też potwierdzenie w kontekście postanowień powołanego art. 4 ust. 1, 2 i 3 VI Dyrektywy VAT Rady UE wobec zamiaru jakim kierowała się skarżąca przy zakupie w. w. działki tj. jej niezwłocznej sprzedaży w. w. spółce.
W świetle powyższego, skoro zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) sprzedaż gruntu stanowi dostawę towaru i podlega tym samym opodatkowaniu VAT, skarżąca jako osoba fizyczna dokonująca tej czynności (sprzedaży) o charakterze działalności gospodarczej ma status podatnika w myśl przepisu art. 15 ust. 1 i 2 w. w. ustawy i to bez względu na cel lub rezultat tej działalności wobec czego zasadnie określono jej podatek od towarów i usług od sprzedaży działki nr [...].
Podkreślić należy, że zasadnie organy podatkowe kierowały się w tej kwestii zamiarem skarżącej, jakim kierowała się wraz z pozostałymi osobami, przy zakupie nieruchomości tj. jej późniejszą o 53 dni sprzedażą na rzecz w. w. spółki.
Odnosząc się do argumentów skargi zauważyć więc należy, że nie są one przekonywujące w świetle wskazanego i logicznego następstwa podejmowanych także przez skarżącą działań. Zakup nieruchomości przez małżonków W. nie mógł być bowiem lokatą kapitału w sytuacji, gdy kapitałem tym nie dysponowali i korzystać musieli z kredytów bankowych.
W tej sytuacji jedyne uzasadnienie tego zakupu może stanowić świadomość rychłego uzyskania znacznego prawie 3 - krotnego zysku.
Z tych względów podzielić należy stanowisko organu podatkowego przedstawione w zaskarżonej decyzji co do zasadności opodatkowania skarżącej jako podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze, skoro skarga okazała się nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ S. Widłak /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło