I SA/Po 2172/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-02-03
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki, ze względu na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody majątkowej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący, mimo reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uprawdopodobnił istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty dotyczące legalności decyzji lub potencjalnego wyegzekwowania należności, która mogłaby zostać zwrócona, nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący G. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT. W toku postępowania skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie doprowadzi do znacznej szkody majątkowej, biorąc pod uwagę jego niski dochód, sytuację rodzinną oraz nominalne pełnienie funkcji w zarządzie spółki. Wskazał również na sprzeczność wykonania decyzji z zasadami współżycia społecznego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za m-ce: styczeń - grudzień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 28 września 2015 r. G. B., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...], [...], [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej prezesa zarządu G. B. ze spółką "X." Sp. z o.o. w X. oraz z wiceprezesem zarządu B. B. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za m-ce: styczeń - grudzień 2010 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości [...] zł.
W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2016 r., złożonym w dniu 22 stycznia 2016 r., skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania wnioskodawca podniósł, że upomnieniami z dnia 14 października 2015 r. został wezwany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do uregulowania, w terminie 7 dni, należności podatkowych w łącznej wysokości [...] zł. Termin ten upłynął dnia 21 grudnia 2015 r. Zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia jemu znacznej szkody majątkowej. W tym kontekście wskazał, że jego stan majątkowy (uwzględniając uzyskiwany dochód w kwocie [...] zł z tytułu umowy zlecenia i ok. [...] zł z tytułu wynagrodzenia za pracę na ¼ etatu oraz posiadane mienie - udziały w spółce "X." i używane przedmioty urządzenia domowego), w porównaniu z kwotą określoną zaskarżoną decyzją, jest znikomy. Ponadto podniósł, że ma na utrzymaniu dwie córki w wieku [...] i [...] lat. Stwierdził, że brak wstrzymania wykonania spornej decyzji i w konsekwencji dalsze prowadzenie przez organ egzekucji będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co potwierdzają podnoszone przez niego okoliczności sprawy (pełnił funkcję członka zarządu w spółce jedynie nominalnie; wskazał mienie spółki, z którego możliwa jest egzekucja; możliwość wyrządzenia jemu oraz jego rodzinie znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków; znikome zarobki w porównaniu do wysokości dochodzonej należności). Do wniosku załączono oświadczenie skarżącego z dnia 13 stycznia 2016 r. oraz druki zeznań podatkowych PIT-37 za lata 2013 - 2015, a także PIT/0 za 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.
Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, dostępnie na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując oceny przedmiotowego wniosku Sąd stwierdza, że skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazał aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd stwierdza, że na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja, w świetle której brak wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i dalsze prowadzenie egzekucji będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W tym zakresie Sąd akcentuje, że rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., badaniu podlega wyłącznie to, czy w sprawie ziściła się którakolwiek z przesłanek wymienionych w w/w przepisie, a zatem, czy stronie grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Oznacza to więc, że podnoszone przez wnioskodawcę argumenty kwestionujące legalność zaskarżonej decyzji nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podobnie, wbrew przekonaniu skarżącego, nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, gdyż w takim wypadku wskazana skarżoną decyzją należność zostanie skarżącemu zwrócona.
Ponadto Sąd zaznacza, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., o sygn. akt II FZ 1380/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższy pogląd do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że analiza całokształtu akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla skarżącego ze skutkami, które nie będą mogły być zniwelowane poprzez ewentualne wygranie sporu. W kontekście podnoszonej przez skarżącego wysokości zarobków należy wskazać, że z uwagi na regulacje art. 8 - art. 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) - będące przejawem zasady poszanowania minimum egzystencji - ewentualna egzekucja zaskarżonej decyzji będzie ograniczona do zakresu, w jakim nie będzie to zagrażać minimum utrzymaniu skarżącego i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że skarżący, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazał jednoznacznie, aby w stosunku do niego zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Jedynie ubocznie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualna potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło