I SA/Po 219/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-07-21
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Stanisław Małek, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nieujęciem faktury zakupu w rejestrach VAT i deklaracji podatkowej jest zgodna z zasadą neutralności podatku VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nieujęciem faktury zakupu w rejestrach VAT i deklaracji podatkowej jest zgodna z prawem i nie narusza zasady neutralności podatku VAT. Podkreślono, że skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest prawem podatnika, które musi być wyrażone poprzez złożenie deklaracji lub korekty deklaracji. Brak takiego działania ze strony podatnika skutkuje utratą tego prawa, a organ nie może go zastąpić.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadził kontrolę w spółce Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "L." Sp. j. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania podatku VAT za okres od maja do grudnia 2004 roku. Ustalono szereg nieprawidłowości, w tym nie wykazanie wszystkich przychodów, błędne wpisywanie wartości zakupu i podatku naliczonego, a także nieujęcie w rejestrach sprzedaży VAT 41 faktur sprzedaży na łączną wartość netto [...] zł i kwotę podatku należnego [...] zł. Spółka nie ujęła w księgach 2004 r. zakupu samochodu osobowego z UE i nie przedłożyła rozliczenia nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie zasady neutralności podatku VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2009r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego L. sp. j. J.S. i P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2004r. oddala skargę /-/ Sz.Widłak /-/ E.Brychcy /-/ S.Małek
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P., przeprowadził kontrolę w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "L." Spółka Jawna, J.S. i P.S. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług oraz kontrolę"' rzetelności wykazanego przez wspólników dochodu spółki za 2003 i 2004 rok.
W toku kontroli sprawdzono za okres od maja 2004 roku do grudnia 2004 roku:
wszystkie przedłożone dokumenty źródłowe (faktury VAT, faktury VAT korekta) dotyczące ponoszonych wydatków na zakup towarów, materiałów i pozostałych wydatków w powiązaniu z zapisami w rejestrach zakupów VAT i zbiorczymi zestawieniami tych rejestrów,
.W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że spółka w kontrolowanym okresie stosowała dla sprzedaży towarów na eksport stawkę podatku 0%, przy sprzedaży towarów i usług związanych z budownictwem stawkę 7% i 22%, i dla pozostałej sprzedaży stawką 22%. Spółka wykazywała również w roku 2004 roku sprzedaż bezrachunkową na rzecz osób fizycznych i dokonywała ewidencji tej sprzedaży za pomocą kas rejestrujących.
Decyzją z dnia [...]12.2006 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nr [...] na podstawie art. 8 ust.1 pkt.3 ,art.24ust.1pkt.1 lit.a ,art.31 ust.1i2 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej / Dz.U. nr 8 poz.65 z 2004 r. / , art.21 §1 pkt.1 ,§3 i §3a, art.207 i 193 §4 i §6,art.290 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa /Dz. U. nr 8 poz.60 z 2005 / , art.5 ust.1 , art.29ust.1 ,art.86ust.1 i 2 pkt.1 lit.a, art. 99ust.12 oraz art. 109 ust.3,ust.4 i ust.6 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U. nr 54 poz.535 / określił J.S. i P.S. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "L." spółka Jawna zobowiązania podatkowe za miesiące lipiec i sierpień 2004 oraz określił nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące maj ,czerwiec , wrzesień październik ,listopad ,grudzień 2004 r. i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za lipiec i sierpień 2004 r.
W uzasadnieniu decyzji podano ,że Spółka prowadziła działalność w trzech wyodrębnionych zakładach:
zakład główny L., zakład - filia O., zakład - filia P
Ponadto firma świadczyła usługi reklamowe w ramach Agencji Artystyczno-Reklamowej "A.",
Dla zakładów L., O. i P prowadzone były odrębne rejestry sprzedaży i zakupów VAT. Dane z tych rejestrów przenoszone były następnie do zbiorczego zestawienia rejestrów, a dane z zestawień zbiorczych przenoszone do deklaracji podatkowej VAT-7.
Szczegółowa analiza dokonanych zapisów w ewidencji zakupów oraz w ewidencji sprzedaży w powiązaniu z dowodami źródłowymi przeprowadzona przez organ kontrolny wykazała szereg nieprawidłowości polegających na:
-nie wykazaniu wszystkich przychodów ze sprzedaży i podatku należnego VAT z tytułu świadczonych usług budowlanych i usług reklamowych,
-wpisaniu do ewidencji podatkowej VAT wartości zakupu netto i wartości podatku naliczonego w kwotach nie wynikających z faktur zakupu VAT i o te nieprawidłowe wartości podatku naliczonego pomniejszano podatek należny,
- na tym, że wartości wykazane w zbiorczych zestawieniach VAT nie odzwierciedlały rzeczywistych danych. Wykazywały bowiem inne wartości sum zakupów i sprzedaży niż sumy wykazane w rejestrach zakupów i w rejestrach sprzedaży poszczególnych zakładów,
-na tym, że wartości wykazane w poszczególnych rejestrach również nie odzwierciedlały rzeczywistych danych. Wykazywały bowiem inne wartości sum zakupów i sprzedaży niż sumy wykazane w rejestrach zakupów, a ponadto były niezgodne z wartościami wynikającymi z przedłożonych w toku kontroli fakturami VAT. Nadto sumy wartości netto i wartości podatku wynikające z podliczenia poszczególnych rejestrów były nieprawidłowe.
Te nieprawidłowe dane wykazane w zbiorczych zestawieniach spółka przenosiła do deklaracji podatkowych VAT-7.
Wykazane wyżej nieprawidłowości powodowały zaniżenie podstawy opodatkowania i zaniżenie kwot podatku należnego, nieprawidłowe ustalenie kwot podatku naliczonego do obniżenia podatku należnego, a wykazanie tych nieprawidłowych kwot podatku należnego i podatku naliczonego w deklaracjach podatkowych VAT-7 powodowało ustalenie zobowiązania podatkowego w zaniżonej wysokości.
Ponadto w toku prowadzonych czynności kontrolnych na podstawie art. 13 b ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991roku o kontroli skarbowej (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 65 ze zm.) dokonano szeregu kontroli sprawdzających faktur sprzedaży VAT" i ustalono, że nie wszystkie dokumenty źródłowe (faktury sprzedaży VAT) ujęte były w ewidencji podatkowej podatku od towarów i usług. W szczególności dotyczyło to sprzedaży usług budowlanych i reklamowych.
Przeprowadzone kontrole sprawdzające u kontrahentów wykazały, że kontrolowana Spółka w rejestrach sprzedaży VAT nie ujęła wszystkich (obrotów) wartości sprzedaży, wykazanych w wystawionych fakturach VAT za wykonane roboty remontowo budowlane.
Organ kontrolny ujawnił, że w skontrolowanych podmiotach na rzecz których Spółka świadczyła usługi budowlane i wystawiła w okresie od maja do grudnia 2004 roku faktury sprzedaży VAT 41 faktur sprzedaży na łączną wartość netto [...] zł i kwotę podatku należnego [...] zł nie było ujętych w rejestrach sprzedaży VAT ani w deklaracjach VAT-7.
Wynika to z czynności sprawdzających przeprowadzonych w Gminnym Zakładzie Ekonomiczno-Administracyjnym Szkół i Przedszkoli w S., (Urząd Miejski) Gmina K., Zakład Obsługi Gminy S.
Protokół kontroli sporządzony zgodnie z art. 290 Ordynacji podatkowej doręczono wspólnikowi spółki Panu J.S. w dniu 29 listopada 2005 roku. Do protokółu kontroli Spółka wniosła (pismem z dnia 12.12.2005r.) zastrzeżenia i wnioski, które nie dotyczyły jednak ustaleń w podatku od towarów i usług za 2004 rok.
W dniu 9 stycznia 2006r. wspólnik Pan J.S., zgłosił wniosek o uwzględnienie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, która została opodatkowana przez spółkę w miesiącu maju i czerwcu 2004 roku stawką krajową 22% odpowiednio w kwotach podatku [...]zł i [...]zł oraz nabycia wewnątrzwspólnotowego w kwocie [...]zł i podatku [...] zł. Dowody tych dostaw i nabyć wspólnik J.S. dostarczył dopiero w dniu 06 lutego 2006r.
W toku postępowania kontrolnego ustalono, że Spółka przed złożeniem deklaracji podatkowej za te okresy rozliczeniowe nie posiadała dowodów, że towary będące przedmiotem dostawy zostały dostarczone do ich nabywcy z terytorium państwa członkowskiego UE. Wobec czego zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług organ wymiarowy uznał, iż Spółka nie miała prawa do zastosowania 0% stawki podatkowej.
Po otrzymaniu dowodów potwierdzających, że towary zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy z UE Spółka nie dokonała korekty złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc maj i czerwiec
Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek wspólnika spółki o zastosowanie 0% stawki podatkowej w rozliczeniu podatku dotyczącego wewnątrzwspólnotowej dostawy oraz rozliczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia, został uwzględniony, o czym poinformowano spółkę pismem z dnia 15 lutego 2006 roku.
Ponadto wspólnik Spółki doręczył kserokopie duplikatów faktur VAT za roboty budowlane, wystawione przez "D." Sp. z o. o. z prośbą o uwzględnienie wartości netto z tych faktur, do kosztów uzyskania przychodów za 2004 rok.
Przedłożone kserokopie duplikatów faktur VAT wystawionych przez Spółkę "D." zostały włączone do materiału dowodowego kontroli za 2004r., jednak
nie miały one wpływu na ustalenia podatku od towarów i usług, gdyż zostały wystawione z datą 12.01.2006r.
Dalej podano ,że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. doręczył do organu kontrolnego protokół kontroli podatkowej za 2004 rok, przeprowadzonej u J.S., w wyniku której ujawnił faktury sprzedaży za świadczone usługi reklamowe przez Agencję Artystyczno-Reklamową A. jakie wystawiało Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "L." Spółka Jawna J.S. i P.S., za 2004r., w ramach której funkcjonowała Agencja. Faktury te dotyczyły sześciu wskazanych przedsiębiorców .
Dokonano analizy zgromadzonego podczas kontroli materiału dowodowego, rejestrów sprzedaży VAT i ewidencji przychodów na kontach "zespołu 7" - przychody ze sprzedaży, celem ustalenia czy wystawione przez Spółkę faktury, przekazane przez Urząd Skarbowy w K., były ujęte w ewidencji podatkowej Spółki.
W wyniku analizy zgromadzonych dowodów ustalono, że przedłożone przez Urząd Skarbowy w K. faktury, faktycznie nie były ujęte w księgach spółki PW "L." ,nie ujęto ich w rejestrze VAT sprzedaży, przez co nie uczestniczyły w rozliczeniu podatku od towarów i usług w deklaracjach VAT-7 za okres od maja do grudnia 2004 roku.
We wszystkich ujawnionych w trakcie tego postępowania, fakturach VAT był wykazany podatek należny VAT, którego nie ujęto w ewidencji podatkowej i nie zadeklarowano w deklaracjach podatkowych VAT-7.
Postępowaniem tym Spółka naruszyła art. 5. art. 29 ust. 1 oraz art. 109 ust.3 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 , poz. 535 ze zm.), z których wynika, że opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i usług, podstawą opodatkowania jest obrót. Ponadto podatnicy zobligowani są do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego oraz kwoty podatku naliczonego oraz innych danych służących do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
Zgodnie z art. 193 § 2 w związku z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Dz. U. Nr 8 poz. 60 ze zm ), ewidencję podatkową uważa się za rzetelną jeżeli dokonane w niej zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty.
Biorąc pod uwagę wykazane wyżej nieprawidłowości w postaci nie ewidencjonowania rzeczywistych przychodów ze sprzedaży usług budowlanych i reklamowych, a także:
błędy w podliczeniu rejestrów zakupów i sprzedaży VAT ,
nieprawidłowe przenoszenie danych z faktur zakupu do rejestrów VAT,
nieprawidłowe dane przenoszone z rejestrów zakupów VAT i sprzedaży VAT do zbiorczych zestawień ,nieprawidłowe dane przenoszone z rejestrów do deklaracji podatkowej VAT-7,na podstawie art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej, rejestrów tych organ pierwszej instancji nie uznał za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, gdyż prowadzone były nierzetelnie za okres od maja do grudnia 2004 roku.
Od niniejszej decyzji podatnik wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji .W uzasadnieniu nie podnosi żadnych zarzutów w przedmiocie ustaleń za badany okres w zakresie podatku należnego.
Zarzuca iż decyzja rażąco narusza prawo gdyż ustalenia w zakresie podatków naliczonych dokonane przez organ pierwszej instancji są niezgodne z zasadą neutralności podatku VAT zawartą w VI Dyrektywie UE /sygn. 388/97/. Zdaniem strony prawo do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego nie może być uzależnione od konieczności spełnienia jakichkolwiek przesłanek formalnych. 'Na poparcie swojego stanowiska odwołujący powołuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Sygn. akt I SA/LU 225/06.
Podatnik w odwołaniu nie kwestionuje również żadnej normy prawnej , na podstawie której pozbawiono stronę prawa do odliczenia od podatku należnego, podatku naliczonego z przedmiotowych faktur za badany okres.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...]04.2007 r. [...] na podstawie art. 233 §1 pkt.1 Ordynacji Podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadniających powtórzył ustalenia organu pierwszej instancji i dalej wyjaśnił ,że z zarzutem spółki naruszenia VI Dyrektywy nie można się zgodzić, gdyż w kontrolowanym okresie podatek naliczony zawarty w fakturach zakupu był odliczony "od podatku należnego z wyjątkiem jednego przypadku. Niniejsza sytuacja dotyczy jedynie ujawnionego zakupu środka transportu -samochodu osobowego
Wskazano iż niesporne jest iż spółka samochód m-ki [...] kupiła , ale nie ujęła w księgach 2004r. i nie przedłożyła do kontroli rozliczenia nabycia wewnątrzwspólnotowego -faktury wewnętrznej VAT w zakresie ustalenia podatku należnego w kwocie [...] zł. Spółka pomimo obowiązku naliczenia podatku należnego i podatku naliczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz wykazania tej transakcji w deklaracji podatkowej VAT-7 rozliczenia tego nie dokonała.
Odwołujący zgodnie z art. 86 ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz 535 ze zm) miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres , w którym otrzymał fakturę lub za następny okres rozliczeniowy. Spółka jednak z tego prawa nie skorzystała przez co utraciła prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest prawem podatnika , a podatnik z tego prawa nie skorzystał. Wyartykułowanie chęci skorzystania z tego prawa następuje w formie deklaracji podatkowej lub korekty deklaracji podatkowej.
Dalej w uzasadnieniu wskazano że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd iż w przypadku , gdy podatnik nie złożył deklaracji lub nie uwzględnił w złożonej deklaracji faktur , na podstawie których przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego , nie może tego uczynić za niego organ wydający decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku VAT (vide wyrok NSA z 17.12.2003 r. III SA612/02).
W zaistniałej sytuacji u podatnika nie można zastosować zasady neutralności podatku , o której mowa w art. 17 VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej , bowiem podatnik nawet nie ujął zakwestionowanych rozliczeń zarówno w ewidencji i deklaracji VAT 7. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w orzeczeniu wyroku z dnia 14.02.2006 r. NSA W-wa Sygn. akt. I FSK 530/05, które zapadło w podobnej sprawie.
Dalej w uzasadnieniu wskazano ,że organ odwoławczy przeanalizował treść art. 17 VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej : ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC).
Treść art. 17 VI Dyrektywy UE zawiera uregulowania dotyczące prawa podatnika VAT do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach dokonywanych w ramach działalności gospodarczej. Na mocy art. 17 VI Dyrektywy UE zarówno podatnicy posiadający siedzibę w danym państwie członkowskim , podatnicy z innych państw Członkowskich jak i podatnicy spoza Wspólnoty zostali uprawnieni do odliczania od podatku należnego lub zwrotu podatku płaconego przy zakupach dokonywanych na terenie każdego z Państw członkowskich W art. 17 VI Dyrektywy UE zawarto ogólne reguły dotyczące źródła , zakresu i momentu powstania prawa podatnika do odliczenia podatku , a także wyjątki od tych reguł.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie neguje faktu, iż do fundamentalnych cech podatku od wartości dodanej wynikających z postanowień art. 17 VI Dyrektywy oraz z postanowień I Dyrektywy zalicza się zasadę neutralności podatku VAT dla podatników.
Z zaskarżonej decyzji jasno wynika, iż zakwestionowanie w poszczególnych okresach rozliczeniowych prawa do odliczenia od podatku należnego, podatku naliczonego poparte jest przepisami prawa materialnego wynikającego z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz 535 ze zm) . W związku z powyższym organ odwoławczy nie ma podstaw do zastosowania wprost zasady neutralności podatku VAT w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie organ podatkowy wskazał konkretnie normy prawne , które naruszyła strona i które w konsekwencji spowodowały pozbawienie prawa do odliczenia podatków naliczonych. . Podatnik w odwołaniu nie kwestionuje żadnego z przepisów prawa materialnego na podstawie , których dokonano pozbawienia strony prawa do odliczenia podatków naliczonych , o których mowa w sprawie. Zasłanianie się przez stronę neutralnością podatku od wartości dodanej sprowadza się do tego aby uniknąć odpowiedzialności finansowo-podatkowej wobec Skarbu Państwa.
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że w pozostałych miesiącach 2004 r. (tj. maju, czerwcu, lipcu, październiku, listopadzie i grudniu 2004 r. ) , nawet wtedy , gdy spółka zadeklarowała podatek naliczony do odliczenia w zaniżonej wysokości a podatek naliczony z podliczenia rejestrów był wyższy ,,wynikał z faktur zakupu i był ujęty w rejestrach zakupu VAT to organ kontroli działając na korzyść podatnika przyjął wyższe kwoty podatku naliczonego do odliczenia od podatku należnego niż spółka zadeklarowała.
W skardze skierowanej do Sądu skarżący domaga się uchylenia decyzji organów obu instancji i zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzuca naruszenie art.86 ust.1 , art.86 ust.10 pkt.1, art.86 ust.11 , art.109 ust.3 i 4 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług.
Natomiast skarżący nie podnosi żadnych zarzutów w sferze ustaleń dokonanych za badany okres przez organ pierwszej instancji w zakresie podatku należnego.
Podatnicy w skardze zarzucają, iż zaskarżona decyzja narusza przepis art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług " z którego to przepisu wynika zasada neutralności podatku od towarów i usług w obrocie gospodarczym polegająca na prawie do odliczenia podatków naliczonych od podatków należnych."
Skarżący twierdzi, iż zarówno z protokołu kontroli i z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż organy podatkowe posiadały pełną wiedzę o istnieniu w chwili kontroli i postępowania podatkowego poprawnie i legalnie wystawionych faktur z tytułu zakupu przez podatnika towarów i usług , które to faktury z przyczyn prawnie usprawiedliwionych nie zostały przez skarżącego prawnie skonsumowane. Zdaniem skarżącego w całym postępowaniu kontrolnym i wymiarowym faktury te i podatki naliczone zostały pominięte . Strona twierdzi , iż zachowanie organów podatkowych nacechowane jest "pozornym legalizmem" - a to z kolei spowodowało naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 ustawy ordynacja podatkowa poprzez ignorancję w gromadzeniu środków dowodowych i braku obiektywnej ich oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zakres kontroli sprawowane przez sądy administracyjne określa ustawa z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 /,stanowiąc w art. 1ust.2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli Sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1270 , zwanej dalej p,p.s.a/ Oznacza to ,że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sądy wtedy gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie , w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi ,że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , albo innego naruszenia przepisów postępowania ,jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy .Granice orzekania przez sąd administracyjny określa przepis art. 134 p.p.s.a , który stanowi ,że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się przedstawionymi powyżej regułami Sąd doszedł do przekonania ,że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
W szczególności zarzut Spółki polegający na tym, że decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa tj. zasady neutralności podatku VAT wynikającej art. 86 ust.l ustawy o podatku od towarów i usług - który brzmi " W zakresie , w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych , podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego , z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4 , art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124." jest nieuzasadniony.
Należy wyjaśnić ,że w kontrolowanym okresie podatek naliczony zawarty w fakturach zakupu był odliczony od podatku należnego z wyjątkiem jednego przypadku. Dotyczy to zakupu samochodu osobowego zakupionego przez podatnika z kraju Unii Europejskiej .
Spółka, zakupu samochodu osobowego [...] , nie ujęła w księgach 2004 r. i nie przedłożyła do kontroli rozliczenia nabycia wewnątrzwspólotowego. -faktury wewnętrznej VAT w zakresie ustalenia podatku należnego w kwocie [...]zł. Spółka pomimo obowiązku naliczenia podatku należnego i podatku naliczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz wykazania tej transakcji w deklaracji podatkowej VAT-7 rozliczenia tego nie dokonała.
Skarżący zgodnie z art. 86 ust. 10 i ust. 11 i ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz 535 ze zm) miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres , w którym otrzymał fakturę lub za następny okres rozliczeniowy. Zgodnie z art. 86 ust. 13 w/w ustawy o podatku od towarów i usług " Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach , o których mowa w ust. 10, 11, 12, 16 i 18 może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okresy , w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego , nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku , w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.
Spółka jednak z tego prawa nie skorzystała przez co utraciła prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest prawem podatnika , a podatnik z tego prawa nie skorzystał.
Wyartykułowanie chęci skorzystania z tego prawa następuje w formie deklaracji podatkowej lub korekty deklaracji podatkowej.
Ponadto w orzecznictwie utrwalony jest pogląd , że w przypadku , gdy podatnik nie złożył deklaracji lub nie uwzględnił w złożonej deklaracji faktur , na podstawie których przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego , nie może tego uczynić za niego organ wydający decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku VAT (vide :wyrok NSA z 17.12.2003 r. III SA612/02).
W ocenie Sądu nie trafny jest zarzut strony , iż organy podatkowe przemilczały dowody w postaci faktur wniesionych przez stronę w trakcie kontroli.
W zaistniałej sytuacji u podatnika nie można zastosować zasady neutralności podatku , o której mowa w art. 17 VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej , bowiem podatnik nawet nie ujął odliczenia podatku naliczonego zarówno w ewidencji i deklaracji VAT 7. Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie w wyroku NSA Sygn. akt. I FSK 530/05, z dnia 14.02.2006 r. który zapadł w podobnej sprawie.
Wobec takiego stanu faktycznego i prawnego Dyrektor Izby Skarbowej w P. prawidłowo uznał o nie uwzględnieniu podatku naliczonego z w/w faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu .
Treść art. 17 VI Dyrektywy UE zawiera uregulowania dotyczące prawa podatnika VAT do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach dokonywanych w ramach działalności gospodarczej. Na mocy art. 17 VI Dyrektywy UE zarówno podatnicy posiadający siedzibę w danym państwie członkowskim , podatnicy z innych państw Członkowskich jak i podatnicy spoza Wspólnoty zostali uprawnieni do odliczania od podatku należnego lub zwrotu podatku płaconego przy zakupach dokonywanych na terenie każdego z Państw członkowskich. W art. 17 VI Dyrektywy UE zawarto ogólne reguły dotyczące źródła , zakresu i momentu powstania prawa podatnika do odliczenia podatku , a także wyjątki od tych reguł.
Sąd podkreśla ,że w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie neguje faktu, iż do fundamentalnych cech podatku od wartości dodanej wynikających z postanowień art. 17 VI Dyrektywy oraz z postanowień I dyrektywy zalicza się zasadę neutralności podatku VAT dla podatników.
Z zaskarżonej decyzji jasno wynika, iż nieuwzględnienie przez organy podatkowe w poszczególnych okresach rozliczeniowych prawa do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego poparte jest przepisami prawa materialnego wynikającego z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz 535 ze zm) .
W niniejszej sprawie organ podatkowy wskazał konkretnie normy prawne , które naruszyła strona i które w konsekwencji spowodowały utratę prawa do odliczenia podatków naliczonych. Zasłanianie się przez stronę neutralnością podatku od wartości dodanej sprowadza się do tego aby uniknąć odpowiedzialności finansowo-podatkowej wobec Skarbu Państwa.
Wyjaśnić należy ,że w żadnych przepisach ustawodawca nie uzależnia odliczenia podatków naliczonych od "skonsumowania faktur z przyczyn prawnie usprawiedliwionych" na co powołuje się skarżący . Zdaniem Sądu nie można tłumaczyć nieskorzystanie z prawa do odliczenia podatków naliczonych przyczynami prawnie usprawiedliwionymi , bo takowe przyczyny są fikcją prawną.
To samo dotyczy sformułowania " pozorny legalizm" , powodujący rzekome naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa co zdaniem strony rzutuje na brak obiektywizmu w przedmiotowej sprawie .
W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w P. wydając zaskarżoną decyzję kierował się przede wszystkim przepisami prawnymi , które zostały prawidłowo zastosowane i odwzorowane do zaistniałego stanu faktycznego.
Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów sankcyjnych. Organy podatkowe prawidłowo w oparciu o przepis art. 109 ust 4 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług ustaliły kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego . Zgodnie z art. 109 ust. 4 w/w ustawy o podatku od towarów i usług w razie stwierdzenia , że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej , naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania.
W myśl art. 109 ust. 5 w/w ustawy o podatku od towarów i usług w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej , naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowe; określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Art. 109 ust. 6 stanowi , iż przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do różnicy podatku , o której mowa w art. 87 ust. 1.
Powyższą kwestię w sposób jednoznaczny przesądził wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu z dnia 15.01.2009 r. C-502/07 K-1 w którym wyjaśniono ,że zasada wspólnego systemu podatku VAT nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu przez państwa członkowskie środków stanowiących sankcję z tytułu nieprawidłowości w deklarowaniu należnych kwot podatku VAT .Przeciwnie art. 22 ust.8 VI Dyrektywy VAT stanowi ,że państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki , które uznają za konieczne do prawidłowego naliczania i pobrania podatku.
Reasumując zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy , ani też przepisów prawa materialnego ,które miało wpływ na wynik sprawy wobec czego na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 / Sąd skargę oddalił .
/-/S.Widłak /-/E.Brychcy /-/S.Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło